II SA/Gl 1492/19

WyrokWSA w Gliwicach2020-02-21

Skład orzekający: Artur Żurawik, Andrzej Matan, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające połączenia postępowań administracyjnych w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, na które nie przysługuje zażalenie, może być przedmiotem samodzielnego zażalenia, a następnie skargi do sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy zasadnie stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające połączenia postępowań, ponieważ na takie postanowienie, wydane na podstawie art. 62 K.p.a., nie przysługuje zażalenie. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien odnieść się do treści kwestionowanego postanowienia w wydawanej decyzji administracyjnej. Skoro na postanowienie nie przysługuje zażalenie, to nie można go samodzielnie kwestionować w ramach postępowania administracyjnego, a tym samym nie można naruszyć art. 142 K.p.a. poprzez jego zaskarżenie.
Stan faktyczny
Skarżący K.S. złożył zażalenie na postanowienie Starosty odmawiające połączenia dwóch postępowań administracyjnych dotyczących ustalenia odpłatności za pobyt jego dzieci w pieczy zastępczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie stwierdziło niedopuszczalność tego zażalenia, wskazując, że na postanowienie organu pierwszej instancji w tej sprawie nie przysługuje zażalenie. Skarżący zaskarżył postanowienie SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając naruszenie art. 142 K.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lutego 2020 r. sprawy ze skargi K.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy połączenia postępowań w sprawie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oddala skargę. Pismami z [...] roku wszczęto z urzędu postępowania administracyjne w sprawie ustalenia stronie odpłatności za pobyt dzieci w pieczy zastępczej od dnia 1 marca 2019 roku. Postanowieniem nr [...] z [...] roku, wydanym na podstawie art. 62 Kodeksu postpowania administracyjnego Starosta [...] odmówił połączenia postępowań administracyjnych w przedmiocie ponoszenia odpłatności przez K. S. (dalej strona lub skarżący) za pobyt jego syna i córki w rodzinnej pieczy zastępczej, to jest w rodzinie spokrewnionej w okresie od dnia 1 marca 2019 roku. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia przywołano unormowania dotyczące przyznawania świadczeń z uwagi na pełnienie funkcji rodziny zastępczej, nadto wskazano, iż strona jest ojcem biologicznym dwojga dzieci, które pozostają w rodzinie zastępczej i nie jest zasadnym łączenie postępowań dotyczących tych dzieci. Od powyższego rozstrzygnięcia, wraz z odwołaniem od decyzji w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt syna w rodzinie zastępczej, na podstawie art. 142 k.p.a., strona wniosła zażalenie zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 62 Kodeksu postępowania administracyjnego wnosząc o jego zmianę poprzez połączenie obu spraw w przedmiocie odpłatności za pobyt jego dzieci w rodzinie zastępczej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem strony różnica wieku dzieci nie stanowi przeszkody w połączeniu obu postępowań, a prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i właściwy do ich rozpoznania pozostaje ten sam organ administracji publicznej. Postanowieniem nr [...] z [...] roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, wydanym na podstawie art. 134 wyżej wymienionego Kodeksu stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, iż art. 62 powyższego Kodeksu nie stanowi podstawy do wydania postanowienia w przedmiocie odmowy połączenia postępowań administracyjnych i w związku z tym na takie postanowienie nie przysługuje zażalenie, a dopiero na etapie rozstrzygnięcia sprawy co do istoty powstaje możliwość weryfikacji prawidłowości przyjętego przez organ rzeczowego i podmiotowego zakresu rozstrzygnięcia. Pismem z 6 października 2019 roku strona zaskarżyła powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze zarzuciła mu naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 142 cytowanego Kodeksu przez nieuwzględnienie faktu, iż z uwagi na niedopuszczalność zażalenia, postanowienie to zgodnie z tym przepisem zostało zaskarżone wraz z wniesieniem odwołania od decyzji, powołując się na argumentację przywołaną w uzasadnieniu odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko z uzasadnienia swojego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z póżn. zm.), sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zakres kontroli sprawowanej przez Sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją, Sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 przywoływanej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie organu odwoławczego w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia, które wydano w oparciu o art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz poprzedzające je postanowienie Starosty [...]. Zgodnie z przywołanym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne i nie służy na nie zażalenie. Nie budzi zatem wątpliwości, iż rozstrzygnięcie wydane na jego podstawie jest postanowieniem kończącym postępowanie, dlatego przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego. W skardze do tutejszego Sądu skarżący akcentuje naruszenie postanowień art. 142 Kodeksu postępowania administracyjnego i domaga się wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia jak również postanowienia organu pierwszej instancji z [...] r. W motywach skargi skarżący silnie akcentuje, że domagał się w oparciu o postanowienia art. 62 Kodeksu postępowania administracyjnego połączenia obu spraw prowadzonych odrębnie, a dotyczących ustalenia odpłatności za pobyt jego dzieci w pieczy zastępczej. Z treści skargi wynika także, że skarżący podchodzi do wymienionych postanowień w sposób autonomiczny, a tym samym w sposób oderwany od decyzji administracyjnej rozstrzygającej kwestię spornej odpłatności. Ocena prawidłowości zaskarżonego postanowienia musi w pierwszej kolejności skupić się na wyjaśnieniu, czy organ odwoławczy w sposób zasadny rozpoznał odwołanie od decyzji ustalającej opłatność za pobyt dziecka w pieczy zastępczej i zamieszczone w odwołaniu zażalenie na jego postanowienie z [...] r. Co do zasady organ administracji publicznej rozpoznając odwołanie odnosi się w wydawanej decyzji do zażaleń wnoszonych na postanowienia wydawane w ramach prowadzonego postępowania, na które nie przysługuje zażalenie. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy kwestionowanym postanowieniem rozpoznał wniesione zażalenie i stwierdził jego niedopuszczalność. W realiach rozpoznawanej sprawy dostrzec należy, że treść pisma skarżącego z 6 lipca 2019 r., będącego zarówno odwołaniem od decyzji organu pierwszej instancji, zawiera także autonomiczne zażalenie na wskazane powyżej postanowienie. W świetle powyższego organ odwoławczy obok rozpoznania odwołania rozpoznał również wniesione zażalenie i doszedł do zasadnego stanowiska, że jest ono niedopuszczalne, z uwagi na to, że nie może być w sposób samodzielny kwestionowane w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego. Jak zostało to już zaakcentowane, organ administracji wyższego stopnia rozpoznając odwołanie dokonuje oceny postanowień wydanych w ramach danego postępowania, na które nie przysługuje zażalenie. W niniejszej sprawie skarżący tak zbudował swoje pismo, iż zażalenie na postanowienie z [...] r. stanowi autonomiczną jego część. Skoro tak, to obowiązkiem organu było w analogiczny sposób odnieść się do wniesionego zażalenia. Sygnalizowana analogiczność skutkować musiała wydaniem kwestionowanego postanowienia, ponieważ jak to wynika z postanowień art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, zażalenie nie przysługuje na postanowienie, na które przepisy przywołanego Kodeksu nie wskazują. W rozpoznawanej sprawie postanowienie wydane w oparciu o postanowienia art. 62 przywoływanego aktu takie zażalenie nie przysługuje. W tego typu przypadkach organ administracji odnosi się do treści kwestionowanego postanowienia w wydawanej przez siebie decyzji administracyjnej. Oznacza to zarazem, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy, wydając kwestionowane postanowienie, nie był w stanie dopuścić się naruszenia postanowień art. 142 Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem przepis ten nie był stosowany przez ten organ przy wydaniu rozpoznawanego postanowienia. W podsumowaniu powadzonych rozważań przyjdzie zauważyć, że z jednej strony wydanie kwestionowanego postanowienia, co do zasady jest zbędne, jednakże w realiach rozpoznawanej sprawy, a zwłaszcza mając w polu widzenia treść pisma skarżącego z 6 lipca 2019 r., organ ten zasadnie wypowiedział się co do wniesionego zażalenia i wydał rozstrzygnięcie, które odpowiada przepisom prawa. Na marginesie można zauważyć, że wydanie spornego postanowienia nie wpłynęło w żaden sposób na sytuację prawną skarżącego, albowiem mocą tego postanowienia organ odwoławczy stwierdził jedynie tylko, że od wskazanego postanowienia z [...] r. nie można wnieść autonomicznego zażalenia. Z wymienionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. mr

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło