II SA/Gl 1493/23
WyrokWSA w Gliwicach2024-01-09
Skład orzekający: Krzysztof Nowak, Agnieszka Kręcisz-Sarna, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy pod jednym adresem zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, a ustalenie odrębnego adresu dla poszczególnych gospodarstw nie było możliwe do 30 listopada 2022 r., gospodarstwo domowe może ubiegać się o dodatek węglowy, nawet jeśli nie podjęło formalnych kroków w celu nadania odrębnego adresu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące dodatku węglowego. Brak możliwości ustalenia odrębnego adresu dla poszczególnych gospodarstw domowych, nawet jeśli nie podjęto formalnych kroków w tym kierunku do 30 listopada 2022 r., nie wyklucza prawa do dodatku węglowego, jeśli gospodarstwa te zamieszkują w odrębnych lokalach i korzystają ze wspólnego źródła ogrzewania. Kluczowe jest funkcjonalne wyodrębnienie lokali, a nie formalne nadanie adresu.Stan faktyczny
Skarżący ubiegał się o dodatek węglowy, jednak organ pierwszej instancji odmówił jego przyznania, wskazując na fakt, że pod adresem zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, a nie można było wyodrębnić dwóch lokali ani nadać odrębnych adresów do 30 listopada 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący argumentował, że jego lokal jest funkcjonalnie odrębny, a brak możliwości nadania odrębnego adresu wynika z przyczyn obiektywnych, niezależnych od niego, w tym z faktu, że nie jest właścicielem budynku, a jedynie uprawnionym z tytułu służebności mieszkania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy L. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi J. W. (W.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 16 czerwca 2023 r. nr SKO.IV/424/1835/2023 w przedmiocie dodatku węglowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy L. z dnia 27 kwietnia 2023 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz skarżącego 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z 16 czerwca 2023 r. znak: SKO.IV/424/1835/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej "Kolegium" lub "Organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Wójta Gminy L. (dalej "Wójt" lub "Organ pierwszej instancji") z 27 kwietnia 2023 r. znak: [...] w przedmiocie dodatku węglowego.
Powyższa decyzja Kolegium zapadła w następującym stanie sprawy.
Organ pierwszej instancji odmówił przyznania J.W. (dalej "Skarżący") prawa do dodatku węglowego. Podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy art. 2 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 3c, ust. 16, art. 3 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tekst jednolity przywołany w podstawie prawnej decyzji: Dz. U. z 2023 r. poz. 141 z późn. zm.; dalej "u.d.w.") oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity przywołany w podstawie prawnej decyzji: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.; dalej "k.p.a.").
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że złożony przez Skarżącego wniosek o przyznanie dodatku weglowego jest kolejnym wnioskiem dotyczącym tego samego adresu miejsca zamieszkania. Z ustaleń poczynionych podczas wywiadu środowiskowego wynika, że pod adresem wskazanym we wniosku zamieszkują dwa odrębne gospodarstwa domowe, aczkolwiek nie można wyodrębnić dwóch lokali. W budynku znajdują się dwie kuchnie jednakże w lokalu, który zajmuje jedno z gospodarstw domowych – objęte wcześniej pozytywnie rozpatrzonym wnioskiem o dodatek węglowy – nie ma kuchni. Kuchnia, z której korzysta owo gospodarstwo domowe zlokalizowana jest poza ich lokalem, tj. na innym piętrze. Ponadto Skarżący w oświadczeniu wskazał, iż do dnia 30 listopada 2022 r. nie były prowadzone czynności związane z nadaniem odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla dwóch rodzin w przedmiotowym budynku. Budynek mieszkalny wyposażony jest w jedną instalację elektryczną z jednym licznikiem pomiarowym, instalację wodociągową (woda z własnego ujęcia) oraz instalację kanalizacyjną (osadnik bezodpływowy). Gospodarstwa posiadają współdzielone źródło ogrzewania, tj. kocioł na paliwo stałe zasilany ekogroszkiem. Jak wyjaśnił Skarżący opłaty za media są prowadzone według wewnętrznego rozliczenia.
W odwołaniu od decyzji Skarżący wniósł o jej uchylenie oraz orzeczenie co do istoty sprawy i przyznanie dodatku węglowego. Skarżący wyjaśnił, że prowadzi gospodarstwo domowe w wydzielonym lokalu. U.d.w. nie zawiera ustawowej definicji lokalu mieszkalnego. Prowadzone przez Skarżącego gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką zajmuje zespół pomieszczeń wyposażonych w kuchnię, z których nie korzystają członkowie innego gospodarstwa domowego. Syn Skarżącego zajmując wspólnie z małżonką i córką odrębny lokal korzysta na wyłączność z kuchni istniejącej w budynku na innej kondygnacji. Korzystanie z kuchni znajdującej się na innej kondygnacji nie odbiera lokalowi zajmowanemu przez gospodarstwo domowe syna Skarżącego cech odrębnego lokalu, bowiem jest on wyodrębniony funkcjonalnie i gospodarczo w stosunku do lokalu Skarżącego. Z uwagi na fakt, że współwłasność nieruchomości była wystarczającą podstawą prawidłowego funkcjonowania odrębnych gospodarstw w budynku to nie było możliwym dokonanie wyodrębnienia odrębnych lokali w tymże budynku przed dniem 30 listopada 2022 r.
Kolegium utrzymało rozstrzygnięcie Wójta w mocy, uznając zarzuty odwołania za bezzasadne. Kolegium wskazało, że w świetle przepisów u.d.w. obowiązkiem Skarżącego było podjęcie sformalizowanych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla zajmowanego lokalu. Wobec tego w stosunku do Skarżącego nie może mieć zastosowania wyjątek z art. 2 ust. 3c i ust. 3d u.d.w., a ogólna zasada wynikająca z art. 2 ust. 3a i ust. 3b u.d.w. Osoby, które nie rozpoczęły procedury nadania odrębnego adresu miejsca zmaieszkania (nie podjęły żadnych kroków) nie mogą twierdzić, że nie było takiej możliwości. W konsekwencji wnioskodawca składający wniosek o wypłatę dodatku węglowego powinien przedstawić dokumentację potwierdzającą podjęcie kroków formalnych prowadzących do wydzielenia odrębnego adresu np. zaświadczenie o samodzielności lokalu czy też kopię złożonego wniosku o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu czy też kopię wniosku o nadanie numeru porządkowego. Z prawnego punktu widzenia budynek jednorodzinny bez wydzielonych prawnie lokali jest budynkiem, w którym znajduje się jeden lokal mieszkalny.
W skardze na decyzję Kolegium Skarżący wniósł o jej uchylenie w całości. Zarzucił decyzji Kolegium naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 2 ust. 3c u.d.w. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż przesłanką jego zastosowania jest podjęcie działań/wykazanie aktywności przez prowadzących gospodarstwa domowe, aby w terminie do 30 listopada 2022 r. ustalić odrębne adresy miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym samym adresem w odrębnych lokalach, w następstwie których to działań stało się niemożliwym ustalenie odrębnych adresów gospodarstw domowych w w/w terminie. W uzasadnieniu skargi Skarżący podkreślił, że w przypadku gospodarstw domowych prowadzonych pod adresem wskazanym we wniosku o dodatek węglowy obiektywnie nie zaistniała uzasadniona potrzeba podejmowania działań zmierzających do nadania odrębnie zajmowanym lokalom osobnych adresów.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Pismem z 29 grudnia 2023 r. o przystąpieniu do sprawy zawiadomił pełnomocnik Skarżącego. Pełnomocnik Skarżącego w piśmie procesowym z 29 grudnia 2023 r. podtrzymał wszystkie zarzuty i wnioski skargi, a dodatkowo wniósł o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów sądowych według norm przepisanych. Ponadto wyjaśnił, że Skarżący nie jest współwłaścicielem stanowiącego jego miejsce zamieszkania budynku, a uprawnionym wraz z jego małżonką z tytułu nieodpłatnej, dożywotniej służebności mieszkania na całym parterze tego budynku. Podstawą wpisu ograniczonego prawa rzeczowego do księgi wieczystej była umowa darowizny z [...]r. Jako uprawniony z tytułu ograniczonego prawa rzeczowego Skarżący nie posiadał legitymacji do podejmowania działań celm ustalenia do dnia 30 listopada 2022 r. odrębnych adresów dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących w odrębnych lokalach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie).
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji Organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie.
W pierwszej kolejności przywołać należy regulacje prawne mające zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Zgodnie z art. 2 ust. 3a u.d.w. w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Stosownie do art. 2 ust. 3b u.d.w. w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. Przy czym przez gospodarstwo domowe w myśl art. 2 ust. 2 u.d.w. należy rozumieć osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe).
Wyjątki od zasady wynikającej z art. 2 ust. 3a i 3b przewidują obowiązujące od 3 listopada 2022 r. (na podstawie art. 26 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych, Dz. U. z 2022 r., poz. 2236) przepisy art. 2 ust. 3c – 3e u.d.w.
Przepisów art. 2 ust. 3a i 3b nie stosuje się do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach (art. 2 ust. 3c u.d.w.). W takiej sytuacji gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową (art. 2 ust. 3d u.d.w.). W przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu (art. 2 ust. 3e u.d.w.).
Odnosząc powyższe regulacje do okoliczności faktycznych sprawy należy wskazać, że Skarżący złożył wniosek o wypłatę dodatku węglowego 16 listopada 2022 r. Wniosek Skarżącego o wypłatę dodatku węglowego został złożony jako kolejny wniosek na ten sam adres miejsca zamieszkania. Dodatek węglowy został przyznany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy dla gospodarstwa domowego mającego taki sam adres zamieszkania jak adres podany we wniosku Skarżącego.
Z notatki służbowej z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że Skarżący prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe i zajmuje pomieszczenia mieszkalne na parterze budynku jednorodzinnego, który znajduje się pod adresem wskazanym we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Pomieszczenia zajmowane przez gospodarstwo domowe Skarżącego obejmują przedpokój, dwa pokoje, kuchnię i łazienkę z ubikacją. Pomieszczenia mieszkalne Skarżącego są ogrzewane ze współdzielonego źródła ciepła, tj. kotła na paliwo stałe opalanego ekogroszkiem. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej ww. źródło ogrzewania zostało 26 października 2022 r. zgłoszone do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków. Odrębne gospodarstwo domowe prowadzi syn Skarżącego. Pomieszczenia zajmowane przez gospodarstwo domowe syna Skarżącego obejmują pomieszczenia na piętrze (poddaszu) domu, tj. przedpokój, trzy pokoje, łazienkę z ubikacją oraz pomieszczenia na parterze domu, tj. kuchnię, kotłownię i pomieszczenie gospodarcze. Budynek posiada dwa wejścia. W budynku znajduje się klatka schodowa, która prowadzi do przestrzeni mieszkalnej Skarżącego i syna Skarżącego.
W aktach sprawy znajdują się także wykonane przez Skarżącego wydruki zdjęć, które ukazują poszczególne kondygnacje i pomieszczenia budynku mieszkalnego. Z wyjaśnień Skarżącego wynika, że zajmuje on pomieszczenia na parterze domu, do których prowadzi oddzielne niezależnie wejście zewnętrzne. Natomiast syn Skarżącego zajmuje pomieszczenia na piętrze i na poziomie przyziemia domu (tj. na innej kondygnacji niż pomieszczenia Skarżącego). Do pomieszczeń zajmowanych przez gospodarstwo domowe syna Skarżącego prowadzi odrębne wejście zewnętrzne.
Organy uznały, że wprawdzie w budynku zamieszkują dwa gospodarstwa domowe jednakże w ustalonych okolicznościach faktycznych nie można mówić o wyodrębnieniu dwóch lokali. Kuchnia z której korzysta gospodarstwo domowe syna Skarżącego znajduje się poza ich lokalem tj. na innej kondygnacji domu. Z prawnego punktu widzenia budynek jednorodzinny bez wydzielonych prawnie lokali jest budynkiem, w którym znajduje się jeden lokal mieszkalny.
W zakresie przesłanki z art. 2 ust. 3c u.d.w. ustalono, że brak jest odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących w odrębnych lokalach pod adresem wskazanym we wniosku o przyznanie dodatku węglowego. Ustalenie to oparto na oświadczeniu Skarżącego z 12 kwietnia 2023 r. Z oświadczenia tego wynika, że do dnia 30 listopada 2022 r. nie były prowadzone czynności związane z nadaniem odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla dwóch rodzin w budynku. Skarżący uznał bowiem, że nie jest to wymagane jak w przypadku podobnych innych budynków mieszkalnych znajdujących się na terenie gminy.
Uznając, że Skarżącemu nie przysługuje dodatek węglowy z uwagi na brak prawnego wyodrębnienia lokali organy dokonały błędnej interpretacji przepisu art. 2 ust. 3d u.d.w. i w konsekwencji nieprawidłowej subsumpcji normy prawnej wynikającej z ww. przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Podkreślić należy, że w art. 2 ust. 3d u.d.w. jest mowa o "zamieszkiwaniu pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych". Skoro ustawodawca nie posłużył się ani pojęciem samodzielności lokali mieszkalnych ani pojęciem odrębnej własności lokali mieszkalnych to przez odrębność lokali należy rozumieć odrębność w sensie funkcjonalnym (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 maja 2023 r., II SAB/Gl 24/23; wyrok WSA w Lublinie z 1 czerwca 2023 r., II SA/Lu 158/23; wyrok WSA w Szczecinie z 22 czerwca 2023 r., II SAB/Sz 45/23 – opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").
W ocenie Sądu ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (ustalenia wywiadu środowiskowego oraz wyjaśnienia Skarżącego zawarte w pismach z 11 lutego 2023 r. oraz z 12 kwietnia 2023 r.) wynika, że lokal, który zajmuje Skarżący, wydzielony jest trwałymi ścianami w obrębie budynku, składa się z dwóch pokoi oraz pomieszczeń pomocniczych, tj. przedpokoju, łazienki i kuchni. Lokal ten stanowi miejsce zaspokajania potrzeb dwuosobowego gospodarstwa domowego prowadzonego przez Skarżącego. Syn Skarżącego prowadzi odrębne gospodarstwo domowe na piętrze (poddaszu) i w przyziemiu budynku jednorodzinnego. Skarżący i jego syn gospodarują zatem odrębnie, a jedynie współdzielą ciągi komunikacyjne (klatkę schodową wewnętrzną) i źródło ciepła. Skarżący ma do zajmowanego przez siebie lokalu swobodny dostęp, a korzystanie z lokalu zgodnie z jego funkcją nie wymaga korzystania z lokalu syna Skarżącego. Zaś korzystanie z pomieszczeń zajmowanych przez gospodartwo domowe syna Skarżącego nie wymaga korzystania z pomieszczeń na parterze zajmowanych przez Skarżącego. Lokal Skarżącego jest zatem lokalem odrębnym funkcjonalnie. Konieczność korzystania ze wspólnej klatki schodowej czy źródła ciepła nie przekreśla istnienia odrębnych gospodarstw w odrębnych lokalach pod tym samym adresem. W toku postępowania sądowoadministracyjnego pełnomocnik Skarżącego doprecyzował, że Skarżący nie jest współwłaścicielem stanowiącego jego miejsce zamieszkania budynku, a uprawnionym wraz z małżonką z tytułu nieodpłatnej, dożywotniej służebności mieszkania na całym parterze tego budynku.
Zdaniem Sądu organy obu instancji błędnie zinterpretowały także przepis art. 2 ust. 3c u.d.w. uznając, że brak podjęcia kroków formalnych prowadzących do ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach w terminie do 30 listopada 2022 r. skutkuje odmową przyznania Skarżącemu dodatku węglowego.
W odniesieniu do przesłanki braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zauważyć należy, że ustawodawca nie wprowadził wymogu podjęcia przez stronę kroków formalnych prowadzących do wyodrębnienia własności lokalu lub ustalenia odrębnego adresu lokalu, a tym samym wymogu udokumentowania przez stronę faktu wszczęcia bądź zakończenia odpowiedniej procedury (np. poprzez przedłożenie wniosku o nadanie numeru porządkowego).
Sąd podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie, że spełnienie wskazanej przesłanki może nastąpić poprzez złożenie oświadczenia, że do 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe strony, a następnie dokonanie oceny oświadczenia w kontekście zaistnienia warunków zastosowania art. 2 ust. 3d w zw. z art. 2 ust. 3c u.d.w. (por. wyroki WSA w Gliwicach: z 11 maja 2023 r., II SA/Gl 355/23, z 8 maja 2023 r., II SAB/Gl 24/23 – opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").
Ten sposób wykładni art. 2 ust. 3c u.d.w. potwierdzają także wyniki wykładni celowościowej. Wskazuje się, że kolejne nowelizacje u.d.w. świadczą o tym, że zamiarem ustawodawcy było objęcie wsparciem w formie dodatku węglowego jak największej liczby gospodarstw domowych, czemu służyć ma odformalizowanie procedury przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 5 maja 2023 r.. II SA/Gl 210/23, opubl. w CBOSA). Cel tych przepisów polega niewątpliwie na zapewnieniu jak najszerszego dostępu do dodatku węglowego gospodarstwom domowym, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe.
Nie bez znaczenia dla interpretacji art. 2 ust. 3c u.d.w. pozostaje też okoliczność, że przepisy art. 2 ust. 3c – 3e u.d.w. obowiązują od dnia 3 listopada 2023 r., a brak możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach dotyczy maksymalnie terminu 30 listopada 2022 r. Uwzględniając konieczność przygotowania niezbędnej dokumentacji dla zainicjowania odpowiedniej procedury prowadzącej do ustalenia odrębnego adresu, poważne wątpliwości budzi obowiązek dokonania powyższego w terminie do dnia 30 listopada 2022 r.
Zgodzić się należy ze Skarżącym, że brak możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania może wynikać z obiektywnych przyczyn, niezależnych od strony. Wobec tego brak złożenia wniosku o nadanie dodatkowego/nowego numeru porządkowego dla nieruchomości pozostaje bez wpływu na prawo do uzyskania dodatku węglowego. Ponadto fakt, że ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów należy do zadań gminy sprawia, że organy z urzędu posiadają wiedzę czy dla danej nieruchomości jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Tym samym nie ma potrzeby, aby strona składała wniosek o nadanie nowego numeru porządkowego, wystarczy oświadczenie strony albo też zaświadczenie z urzędu (por. wyrok WSA w Łodzi z 23 maja 2023 r., II SA/Łd 299/23; wyrok WSA w Gdańsku z 11 maja 2023 r., III SAB/Gd 69/23 - opubl. w CBOSA).
Dokonanie błędnej wykładni przepisu prawa materialnego, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia, należy zakwalifikować jako naruszenie wyrażonej w art. 6 k.p.a. zasady praworządności. Doprowadziła ona bowiem do usankcjonowania nałożenia na Skarżącego obowiązku, który nie wynika z przepisów u.d.w. Pozbawione podstaw prawnych pozostaje bowiem uzależnienie przyznania Skarżącemu prawa do dodatku węglowego od przesłanki, która nie została wyartykułowana przez ustawodawcę.
Wskutek dokonania błędnej wykładni art. 2 ust. 3c i ust. 3d u.d.w. w rozpoznawanej sprawie doszło także do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl zasady ustalonej w art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Organy administracji publicznej winny kierować się zasadą prawdy obiektywnej co oznacza, że z urzędu powinny podejmować wszelkie działania zmierzające do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Ustanowiona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów zobowiązuje do oparcia się przez organy na przekonujących podstawach wskazanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, tak by nie przekształciła się w ocenę dowolną, nie dającą się logicznie uzasadnić w świetle całości materiałów zebranych w sprawie. W konsekwencji doszło także do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. albowiem bez przeprowadzenia merytorycznej oceny istotnych okoliczności sprawy, dowodów zgromadzonych w aktach sprawy jak i przepisów prawa utrzymano w mocy decyzję Organu pierwszej instancji.
Organy obu instancji na żadnym etapie postępowania nie informowały Skarżącego o możliwości wykazania spełnienia przesłanki z art. 2 ust. 3c u.d.w. poprzez złożenie oświadczenia o braku możliwości ustalenia odrębnego adresu w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. Organy tym samym naruszły wynikającą z art. 9 k.p.a. zasadę informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.
W realiach rozpoznawanej sprawy organy nie przeanalizowały kwestii możliwości ustalenia odrębnego adresu dla lokalu Skarżącego w kontekście uregulowań rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z 2021 r. poz. 1368). Organy nie wzięły też pod uwagę, czy Skarżący legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości, który uprawniałby go do podjęcia jakichkolwiek kroków zmierzających do uzyskania odrębnego adresu dla zajmowanego przez niego lokalu.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wskazania wynikające wprost z niniejszego uzasadnienia, a rozpoznając wniosek Skarżącego o przyznanie dodatku węglowego uwzględni dokonaną przez Sąd wykładnię art. 2 ust. 3c i ust. 3d u.d.w., zważając by nie naruszono przepisów procedury administracyjnej.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku, działając na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.). Do kosztów zaliczono koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru (480 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło