II SA/Gl 15/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r. Nr (...) w przedmiocie skreślenia z ewidencji egzaminatorów w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu p o s t a n a w i a : oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy K.J. wystąpił o przyznanie adwokata z urzędu. Motywując ów wniosek wskazał, że nie jest w stanie samodzielnie ponieść wydatków związanych z udziałem fachowego pełnomocnika w postępowaniu. Skarżący podniósł, iż ze względu na schorzenia własne oraz małżonki znacząca część jego dochodu jest przeznaczana na zakup niezbędnych lekarstw. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z (...) dzieci oraz małżonką, zamieszkując w domu o pow. (...). Wedle złożonego oświadczenia nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych. Ma natomiast zaciągnięte zobowiązanie kredytowe na kwotę (...) zł. Rodzina skarżącego utrzymuje się ze świadczeń z tytułu (...)w łącznej kwocie (...)zł brutto miesięcznie. Pełnoletni syn skarżącego ukończył (...), nie mniej jednak pozostaje bez pracy i bez jakiegokolwiek dochodu. Ponieważ informacje zawarte w druku formularza okazały się niewystarczające dla wszechstronnej oceny złożonego przez K.J. wniosku, pismem z dnia (...) r. został on wezwany do przedstawienia rachunków za wykupienie lekarstw, rachunków obrazujących wysokość opłat za media, zaświadczenia o wysokości zarobków uzyskiwanych przez skarżącego i jego małżonkę oraz do udokumentowania faktu zaciągnięcia kredytu i uzyskania przez syna skarżącego (...) Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż rzeczywiście jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Co do zasady wszelkie, niezbędne informacje powinny być zawarte w druku formularza PPF, nie mniej jednak, w sytuacjach, gdy są one niepełne, ogólnikowe lub budzą wątpliwości istnieje możliwość zażądania od strony nadesłania dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego (art. 255 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić wówczas, gdy osoba występująca z takim wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W postępowaniu prowadzonym na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy przedmiotem badania jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Oznacza to tym samym, że ma on wykazać, iż nie dysponuje żadnymi środkami ani też możliwościami ich zdobycia. Trzeba zarazem stanowczo podkreślić, że treść przepisu art. 246 §1 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy, który w druku wniosku o przyznanie prawa pomocy w sposób nie budzący zastrzeżeń winien udzielić wyczerpujących wyjaśnień co do stanu rodzinnego i majątkowego. Ustawodawca formułując cytowany wyżej przepis użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego. Red. M. Szymczak, tom III, Warszawa 1978, s.805). Ewentualne niejasności w opisanym wyżej zakresie mogą być wyjaśnione za pomocą dodatkowych dokumentów (art. 255 P.p.s.a.). Istotą instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W przypadku ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu jest to istocie dofinansowanie strony postępowania sądowego ze środków publicznych. W konsekwencji powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na pokrycie kosztów udziału pełnomocnika w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Wniosek strony podlega ocenie w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). W rozpoznawanej sprawie skarżący uchylił się od nadesłania dokumentów potwierdzających okoliczności dotyczące stanu majątkowego jego rodziny. W tej sytuacji Sąd wydając niniejsze postanowienie opierał się na informacjach zawartych w druku formularza PPF. Uzyskiwany w rodzinie K.J. dochód pozwala, w ocenie Sądu, na pokrycie bieżących wydatków oraz opłacenie usług fachowego pełnomocnika. Brak jakichkolwiek informacji na temat środków przeznaczanych na utrzymanie się uniemożliwia natomiast zestawienie ich wysokości z dochodem i ocenę, czy pozostała kwota jest na tyle niska, aby niemożliwe było opłacenie usług adwokata we własnym zakresie. W tym kontekście wypada zwrócić uwagę, że fakt istnienia zobowiązania kredytowego w kwocie (...) zł nie pozwala stwierdzić, że konieczność jego spłaty w znaczący sposób uszczupla środki pieniężne pozostające w dyspozycji rodziny wnioskodawcy. Nie wiadomo bowiem na jaki okres czasu wyznaczona została spłata tej pożyczki, a w konsekwencji jaka jest wysokość rat jej spłaty. Skarżący nie podał również nawet orientacyjnej kwoty wydatków na wykup lekarstw dla siebie i swojej małżonki, co nie pozwala traktować jako wiarygodne jego twierdzenia, że jest to "znaczny koszt". Reasumując poczynione wyżej uwagi Sad doszedł do przekonania, że w rozpoznawanej sprawie brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że K.J. jest osobą, której sytuacja materialna uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W oparciu o powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 254 § 1 tej ustawy oraz art. 160 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.