II SA/Gl 150/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia NSA Łucja Franiczek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] r. Wójt Gminy P. zawiadomił A. W. i M. W. zam. w C. przy ul. [...] o wszczęciu postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz w związku ze zbyciem działek położonych w obrębie geodezyjnym M. ozn. ewid. [...]. W aktach sprawy znajdują się zwrotne potwierdzenia odbioru podpisane przez tę samą osobę. Widnieje tam też adnotacja, iż przesyłki odebrała osobiście M. W.. W sprawie zostało przeprowadzone postępowanie, przygotowany został również operat szacunkowy. O zakończeniu postępowania wyjaśniającego strony zostały zawiadomione pismami z dnia [...]r. W aktach sprawy znajdują się zwrotnie potwierdzenia odbioru przesyłek poleconych, podpisane przez tę samą osobę, podpisującą się nazwiskiem W.. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy P. ustalił dla A. W. i M. W. opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wysokości po [...] zł. Decyzja ta została wysłana przesyłkami poleconymi stronom, jednakże w aktach administracyjnych znajdują się te przesyłki wraz z adnotacją o ich niedoręczeniu. Dnia [...]r. M. W. złożyła odwołanie od tej decyzji. Wraz z odwołaniem złożyła wniosek o przywrócenie terminu. W tym ostatnim wskazała, że nigdy nie zamieszkiwała w C. przy ul. [...] W chwili wszczęcia postępowania zamieszkiwała w B. przy ul. [...] . Na dowód tego przedstawiła zaświadczenie wydane przez Prezydenta Miasta B.. O wydaniu decyzji dowiedziała się dopiero [...]r. Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie organu administracji M. W. została prawidłowo powiadomiona o wszczęciu postępowania, gdyż jej podpis widnieje na potwierdzeniu odbioru przesyłki poleconej zawierającej pismo informujące o wszczęciu postępowania. O tego momentu obowiązkiem strony było informowanie organu o każdym przypadku zmiany miejsca zamieszkania. M. W. nie wykazała w żaden sposób, iż uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jej winy. Kolegium powołało się przy tym na wyrok tutejszego Sądu z dnia 3 listopada 2015 r. sygn. I SA/Gl 599/15. Postępując zgodnie z pouczeniem zawartym w powyższym postanowieniu M. W. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po rozpatrzeniu tego wnioski Kolegium postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymało swe postanowienie w mocy w pełni akceptując ustalenia poprzedniego składu orzekającego. Skargę na to postanowienie do tutejszego Sądu złożyła M. W.. Domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła organowi administracji: - naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia możliwości udziału stronie postępowania, - naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak zebrania całości i rozpatrzenia materiału dowodowego. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż nie odebrała żadnej przesyłki w toczącym się postępowaniu. Nie ma dostępu do mieszkania, na adres którego była kierowana korespondencja. Podpisy znajdujące się na potwierdzeniach odbioru nie zostały przez nią złożone. Niezależnie od tego podniosła, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 42 k.p.a., gdyż doręczenie nie nastąpiło w miejscu jej zamieszkania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o: - stwierdzenie nieważności jego postanowienia z dnia [...] r. nr [...], jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa, - art. 59 § 2 k.p.a., - oddalenie skargi na postanowienie z dnia [...] r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z przyczyn odmiennych niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zgodnie z art. 59 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego "o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie". Jednocześnie w świetle § 2 tego artykułu o "przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia". Użyte w art. 59 § 2 k.p.a. sformułowanie "postanawia ostatecznie" wskazuje, że od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) lub zażalenia, zażalenie nie przysługuje. Postanowienie takie, jako kończące postępowanie, podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego, stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2015 r. sygn. I OSK 1110/13 za orzeczenia.nsa.gov.pl). Na gruncie rozpatrywanej sprawy należy zatem zgodzić się z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, że postanowienie z dnia [...] r. nr [...] zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Kwestia odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji została bowiem ostatecznie rozstrzygnięta postanowieniem z dnia [...] r. nr [...]. Skarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 59 § 2 k.p.a., co determinowało pouczenie o przysługujących środkach zaskarżenia. M. W. została zatem pouczona o możliwości złożenia skargi do sądu administracyjnego. Błąd Kolegium spowodował, iż merytorycznie jej skarga nie może zostać rozpatrzona w niniejszym postępowaniu (ze względu na stwierdzenie nieważności postanowienia wydanego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy). Skarga przysługiwała by zaś skarżącej od postanowienia z dnia [...] r. nr [...]. Termin do jego złożenia jednak upłynął. W ocenie składu orzekającego, stosownie do treści art. 112 k.p.a., błędne pouczenie co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Błąd w pouczeniu może w tej sytuacji stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi i o konieczności złożenia takiego wniosku wraz ze skargą na postanowienie. Zatem M. W. może złożyć do sądu skargę na postanowienie z dnia [...] r. nr [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, powołując się na wyżej wskazane okoliczności. Powyższe okoliczności powodują, iż należało stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.