II SA/Gl 1503/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w P. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 30 sierpnia 2024 r. nr WINB-WOA.7721.110.2024.AS w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 1 marca 2024 r. nr [...], 2. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz strony skarżącej 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia 1 marca 2024 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową [...] przy ul. [...] w P.- właściciela budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...] w P. - obowiązek przeprowadzenia robót budowlanych w ww. budynku celem doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem poprzez: 1) zamurowanie otworów okiennych pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi od strony północnej (pokoje w narożu północno-zachodnim w mieszkaniach nr [...] i [...]), a następnie wykonanie nowych otworów okiennych o wymiarach 140 cm x 140 cm w ścianie zachodniej w ww. pomieszczeniach, zgodnie z załączonymi do decyzji rysunkami, będącymi częścią "ekspertyzy budowlanej" opracowanej w listopadzie 2023 roku przez mgr inż. arch. B.B., 2) przebudowę terenu utwardzonego przeznaczonego pod stanowiska postojowe od strony północnej. Wskazano, że należy wykonać dodatkowe utwardzenie na pasie o szerokości 2,0 m w celu zlokalizowania sześciu wymaganych stanowisk postojowych. Na utwardzonym kostką brukową terenie należy wydzielić oznakowane stanowisko postojowe dla osób niepełnosprawnych. Miejsce gromadzenia odpadów stałych zlokalizować przy ścianie północnej budynku. Roboty należy wykonać zgodnie z załączonym do decyzji rysunkiem pt. "przebudowa i usytuowanie miejsc parkingowych z miejscem dla osób niepełnosprawnych", w terminie do dnia 31 sierpnia 2024 roku, W uzasadnieniu wskazano, że pismem z dnia 14 czerwca 2023 r. B.L., zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z prośbą o przeprowadzenie kontroli obiektów na działce przy ul. [...] w P. Podczas oględzin nieruchomości, dnia 19 lipca 2023 r. ustalono, że na wyżej opisanej działce wzniesiono budynek mieszkalny wielorodzinny, który został wybudowany na postawie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją nr [...] z dnia 19 listopada 2018 r. Został dopuszczony do użytkowania zgodnie z dyspozycjami ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem CoVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374), w oparciu o zawiadomienie o zakończeniu budowy z dnia 3 grudnia 2020 r. W części północnej działki wykonano utwardzenie terenu kostką betonową, na której zgodnie z projektem przewidziano 6 stanowisk postojowych. Miejsca te nie zostały fizycznie wydzielone. Stanowiska postojowe zlokalizowane zostały bezpośrednio przy ścianie północnej budynku, w której wykonane zostały okna pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Ustalono, że w narożu północno-wschodnim nieruchomości wydzielono ogrodzeniem ogródek mieszkania parteru (lokal nr [...]). Wygrodzenie to zlokalizowano na terenie przeznaczonym zgodnie z projektem na lokalizację miejsc postojowych. Ponadto miejsce składowania odpadów (śmietnik) zgodnie z projektem urządzone miało być w odległości 2 m od naroża północno-wschodniego nieruchomości. W dniu kontroli urządzone ono było w narożu północno-zachodnim działki z tym, że sąsiaduje ono ze śmietnikiem obsługującym nieruchomość sąsiednią. Zawiadomieniem z dnia 21 lipca 2023 roku poinformowano strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zgodności budowy budynku mieszkalnego z obowiązującymi przepisami. W ramach prowadzonego postępowania organ podjął działania w celu ustalenia ilości wymaganych dla takiej inwestycji miejsc parkingowych. Ustalono, że 6 miejsc zostało zlokalizowanych na terenie inwestycji, zaś 3 miejsca mają charakter ogólnodostępny i są zlokalizowane przy drodze publicznej. W dniu 5 października 2023 r. PINB wydał postanowienie nr [...], znak: [...], którym nałożył na właściciela nieruchomości przy ul. [...] w P. - Wspólnotę Mieszkaniową [...] - obowiązek przedstawienia ekspertyzy budowlanej: 1) precyzyjnie określającej lokalizację wraz z wymiarowaniem stanowisk postojowych, w tym stanowiska postojowego przeznaczonego dla osoby niepełnosprawnej, 2) zawierającej inwentaryzację lokali mieszkalnych, których okna znajdują się w ścianie budynku, wzdłuż której zorganizowane zostały stanowiska postojowe, 3) wskazującej sposób doprowadzenia zaistniałej sytuacji budynku do stanu zgodnego z przepisami poprzez szczegółowe określenie (wraz z odpowiednimi rysunkami i opisem technicznym) robót budowlanych oraz innych czynności koniecznych do wykonania, w terminie do dnia 30 listopada 2023 roku. W dniu 30 listopada 2023 roku do PINB wpłynęła ww. ekspertyza budowlana sporządzona w listopadzie 2023 r. przez mgr inż. arch. B.B., legitymującego się uprawnieniami budowlanymi nr [...], [...], [...]. We wnioskach wskazano, że: "Po przeanalizowaniu zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w trakcie realizacji budynku (Uchwała nr [...] Rady Miasta P. z dnia [...]. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta P. w obszarze pierwszym, zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miasta w P. z dnia [...].) oraz wymienionych powyżej przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ustalono że: - usytuowanie okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku nie jest zgodne z przepisami, ze względu na lokalizację parkingu zlokalizowanego w bezpośrednim sąsiedztwie, który tylko częściowo zajmuje teren między liniami rozgraniczającymi ulicę, - celu doprowadzenia do zgodności z przepisami należy zamurować okna pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi od strony parkingu i wykonać dodatkowe otwory okienne w poziomie parteru i pierwszego piętra, od strony zachodniej, zgodnie z dołączonym szkicem (str. 9 i 10). Istniejący otwór okienny na piętrze od strony zachodniej po zamurowaniu drugiego okna jest niewystarczający dla doświetlenia pomieszczenia ze względu na wymagany przez warunki techniczne stosunek powierzchni otworów okiennych do powierzchni podłogi, - miejsce do gromadzenia odpadów stałych usytuowano prawidłowo. Miejsce to styka się z podobnym miejscem na działce sąsiedniej. Wobec lokalizacji w zabudowie jednorodzinnej odległość od okien nie jest określona przepisami, - przebudowy wymaga teren utwardzony przeznaczony pod miejsca parkingowe. Należy wykonać dodatkowe utwardzenie na pasie o szerokości ok. 2 m w celu zlokalizowania sześciu wymaganych miejsc parkingowych zgodnie z zamieszczonym poniżej szkicem. Na utwardzonym kostką brukową terenie należy wydzielić oznakowane miejsce parkingowe dla osób niepełnosprawnych w określonym na rysunku polu. Wykonanie dodatkowego utwardzenia spowoduje ograniczenie terenu biologicznie czynnego o 10 m2 do wartości 165 m2 (pierwotnie —175 m2) z zachowaniem wymaganego planem wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej tj. 30,5% (wartość minimalna - 30%)". W związku z uwagami stron postępowania została przez tego samego biegłego sporządzona kolejna ekspertyza (dnia 13 lutego 2024 r.). Jej treść była bardzo zbliżona do ekspertyzy poprzedniej. W oparciu o powyższą ekspertyzę ustalono obowiązki inwestora Odwołanie od tej decyzji złożyła jej adresatka zarzuciła organowi nadzoru budowlanego, że: - pominięto przeznaczenie terenu, na którym usytuowany jest przedmiotowy budynek, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a które to przeznaczenie określone zostało symbolem 29MN, czyli jako teren przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową o niskiej intensywności, przy czym zaznaczyć należy, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w trakcie realizacji inwestycji, dopuszczał na tym terenie realizację także "małych zespołów mieszkaniowych" (tj. niewielkich budynków wielorodzinnych o ograniczonych parametrach przestrzennych), - błędnie przyjęto, że budynek mieszkalny usytuowany przy ulicy [...] w P. jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, podczas gdy budynek ten z uwagi na wspomniane już powyżej przeznaczenie terenu, powinien odpowiadać wymogom i spełniać warunki określone dla zabudowy jednorodzinnej, - pominięto, że działka sąsiadująca z przedmiotową nieruchomością (tj. działką o numerze ewidencyjnym [...]) od strony północnej, stanowi teren określony w miejscowym pianie zagospodarowania przestrzennego symbolem B 217 KDC i jest działką drogową o przeznaczeniu podstawowym - drogi dojazdowe, - stwierdzono nieprawidłowości w zakresie zaprojektowanych miejsc postojowych, podczas gdy miejsca te zaprojektowane zostały zgodnie z warunkami technicznymi wynikającymi z rozporządzenia sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, - pominięto, że zamurowanie otworów okiennych w pomieszczeniach pokoi w narożu północno-zachodnim mieszkań numer [...] i numer [...], oraz wykonanie takich samych otworów okiennych w ścianie zachodniej w tych pomieszczeniach (przy czym w mieszkaniu numer [...] zachodzi konieczność wykonania oprócz tego dodatkowego otworu okiennego w ścianie zachodniej z uwagi na nieistotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowalnego polegające na rezygnacji z budowy ściany działowej pomiędzy pokojami i uzyskaniu jednego pokoju), a nadto zmniejszenie powierzchni ogródka przynależnego do mieszkania numer [...] celem urządzenia w tym miejscu stanowiska postojowego dla osób niepełnosprawnych, z uwagi na charakter i rozległy zakres nakazanych do wykonania robót budowalnych, stanowi istotną ingerencję w prawa podmiotowe nabyte przez właścicieli tychże lokali, oraz wiąże się dla nich ze znacznymi i uciążliwymi niedogodnościami, a nadto generuje po stronie właściciela budynku mieszkalnego dodatkowe wysokie koszty, - w sprawie naruszono § 19 ust, 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego zastosowanie oraz § 19 ust. 4 tego aktu poprzez jego niezastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego w następstwie nieuprawnionego przyjęcia, że miejsca postojowe wzdłuż ściany północnej budynku, w której wykonane zostały okna pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, nie spełniają wymaganych warunków, ponieważ zgodnie z powyższym przepisem § 19 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia odległość stanowisk postojowych dla samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym nie może być mniejsza niż 7 m w przypadku parkingu do 10 miejsc postojowych, podczas gdy prawidłowo wymóg ten nie miał zastosowania w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, z uwagi na usytuowanie miejsc postojowych między liniami rozgraniczającymi ulicę, a to ze względu na wspomnianą już powyżej okoliczność, iż teren sąsiadujący z północną częścią działki numer [...] przy ulicy [...] w P. przeznaczony był pod teren dróg publicznych, w tym drogi dojazdowe, - w sprawie naruszono § 23 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego zastosowanie oraz § 23 ust. 4 rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego w następstwie nieuprawnionego przyjęcia, że usytuowanie miejsca składowania odpadów (śmietnika) w narożu północno-zachodnim nie spełnia wymogu określonego w tym przepisie, z uwagi niezachowanie wymaganych odległości miejsca do gromadzenia odpadów stałych od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi (tj. 10 m) oraz od granicy działki budowlanej (tj. 3 m), podczas gdy w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej - a tak prawidłowo należy kwalifikować budynek mieszkalny przy ulicy [...] w P. zaprojektowany i wybudowany jako tzw. "mały zespół mieszkaniowy" — odległości, o których mowa powyżej, nie określa się, a nadto nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że aktualne miejsce składowania odpadów styka się z podobnym miejscem na działce sąsiedniej (co reguluje § 23 ust. 2 rozporządzenia), miejsce składowania odpadów zostało zlokalizowane w porozumieniu z właścicielami nieruchomości sąsiedniej, a poza tym znajduje się w lokalizacji optymalnie dogodnej dla właścicieli poszczególnych lokali, - w sprawie naruszono art. 2 Konstytucji, poprzez naruszenie wywodzonych z klauzuli demokratycznego państwa prawnego zasad konstytucyjnych, a mianowicie zasady ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa, zasady pewności obrotu prawnego oraz przede wszystkim zasady ochrony praw nabytych, a które to naruszenie wymienionych zasad wyraża się w nieuprawnionym obciążeniu właścicieli poszczególnych lokali mieszkalnych usytuowanych w nieruchomości położonej przy ulicy [...] w P. tworzących Wspólnotę Mieszkaniową [...] po ponad trzech latach niezakłóconego użytkowania budynku mieszkalnego, dotkliwymi pod względem finansowym i uciążliwymi pod względem organizacyjno-technicznym skutkami prawnymi zdarzeń od nich niezależnych i przez nich niezawinionych. Odwołanie od tej decyzji złożyła również B.L., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wskazano m.in., że niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego doprowadziło do naruszenia słusznego interesu strony, poprzez: - ustalenie, że Wspólnota mieszkaniowa [...] powinna utwardzić teren pod wykonanie 6 miejsc postojowych, podczas gdy z obowiązującego dla nieruchomości planu zagospodarowania przestrzennego wynika obowiązek zapewnienia 9 miejsc postojowych, w zakresie czego nie zostało przeprowadzone przez organ I instancji pełne postępowanie dowodowe, - uznanie przez organ I instancji, że przedłożona przez inwestora ekspertyza wyjaśnia w sposób kompleksowy wszystkie odstępstwa obiektu budowlanego od przepisów technicznych prawa budowlanego oraz innych właściwych przepisów, podczas gdy ekspertyza ta nie zawiera zaleceń w zakresie wykonania 9 miejscu postojowych, - pominięcie w sporządzonej ekspertyzie, w tym w szczególności przy lokalizowaniu nowych otworów okiennych, że wzdłuż zachodniej elewacji budynku przebiega droga pożarowa, - pominięcie w prowadzonym postępowaniu dowodowym faktu, że projekt budowlany stanowiący podstawę udzielania pozwolenia na budowę oparty został na nieprawdziwym oświadczeniu projektanta co do zgodności projektu z przepisami prawa budowlanego, co winna skutkować rozważenie przez organ I instancji złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania. Zaskarżoną obecnie decyzją Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zasadniczą część rozstrzygnięcia organu I instancji zmieniając jedynie termin wykonania przez inwestora obowiązku do dnia 31 grudnia 2024 roku. Wyjaśnił, iż w momencie kiedy roboty budowlane zostały zakończone i aktualnie nie są prowadzone, powinien mieć zastosowanie przepis art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, bowiem w takiej sytuacji wstrzymanie robót budowlanych byłoby bezprzedmiotowe. Pogląd, iż art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego może mieć zastosowanie tylko do robót budowlanych, które w dacie wydania postanowienia o ich wstrzymaniu nie zostały jeszcze zakończone, jest utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wykładnia ta znajduje uzasadnienie w aspekcie treści art. 51 ust. 7 prawa budowlanego, według którego przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 art. 51 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane (inne niż określone art. 48 lub 49b) zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Organ przeprowadził również rozbudowaną analizę podstaw wydanego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do ustalonego stanu faktycznego ŚWINB w pełni przyjął ustalenia organu I instancji. Organ II instancji odniósł się tylko do jednego, z podniesionych w odwołaniach dwunastu zarzutów. Wskazał, że w projekcie budowlanym "Małego Zespołu Mieszkaniowego" usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w P. w sierpniu 2018 roku wskazano kategorię obiektu budowlanego - XIII - tj. "pozostałe budynki mieszkalne" (budynki mieszkalne jednorodzinne to kategoria obiektu budowlanego I). Ponadto w ekspertyzie wskazano, że dotyczy ona "budynku mieszkalnego wielorodzinnego". Skargę na tę decyzję złożyła jej adresatka reprezentowana przez profesjonalną pełnomocnik. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji, wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła Śląskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Katowicach naruszenie: 1) art. 15 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia przez organ odwoławczy wszystkich zarzutów skarżącej podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji i w konsekwencji brak rozpatrzenia sprawy merytorycznie na nowo w jej całokształcie zgodnie z zasadą dwuinstancyjności; 2) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, oraz dowolnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego wyrażającej się zwłaszcza: a) w błędnym przyjęciu, że budynek mieszkalny usytuowany przy ulicy [...] w P. jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, a jednocześnie błędnym uznaniu przez organ odwoławczy, że jeden ze sformułowanych przez pełnomocnika skarżącej w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzutów wskazywał na to, że "przedmiotowy budynek stanowi budynek mieszkalny jednorodzinny; b) w nieuprawnionym pominięciu, że działka sąsiadująca z przedmiotową nieruchomością (tj. działką o numerze ewidencyjnym [...] od strony północnej, stanowi teren określony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem B 217 KDd i jest działką drogową o przeznaczeniu podstawowym drogi dojazdowe; c) w nieuprawnionym stwierdzeniu nieprawidłowości w zakresie zaprojektowanych miejsc postojowych, podczas gdy miejsca te zaprojektowane zostały zgodnie z warunkami technicznymi wynikającymi a nadto zostały zlokalizowane w uzgodnieniu z Wydziałem Inwestycji i Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta w P.; d) w błędnym uznaniu, że nałożony zaskarżoną decyzją obowiązek wykonania określonego zakresu robót budowlanych dotyczy wyłącznie części wspólnych budynku za które odpowiada wspólnota mieszkaniowa, podczas gdy w rzeczywistości objęte nałożonym obowiązkiem roboty budowlane, z uwagi na ich rozległy zakres i charakter, dotyczą także wyodrębnionych lokali mieszkalnych numer [...] i numer [...], ponieważ prace te mają polegać na zamurowaniu otworów okiennych w pomieszczeniach pokoi w narożu północno- zachodnim mieszkań numer [...] i numer [...], oraz wykonaniu takich samych otworów okiennych w ścianie zachodniej w tych pomieszczeniach (przy czym w mieszkaniu numer [...] zachodzi konieczność wykonania oprócz tego dodatkowego otworu okiennego w ścianie zachodniej z uwagi na nieistotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowalnego polegające na rezygnacji z budowy ściany działowej pomiędzy pokojami i uzyskaniu jednego pokoju), a nadto na zmniejszeniu powierzchni ogródka przynależnego do mieszkania numer [...] celem urządzenia w tym miejscu stanowiska postojowego dla osób niepełnosprawnych; 3) art. 8 k.p.a. poprzez nieprzyczynienie się przez organ odwoławczy do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania i podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa; 4) art. 10 § 1 w zw. z art. 28 k.p.a. w związku z błędnym przyjęciem, że adresatem zaskarżonej decyzji powinien być wyłącznie właściciel budynku, tj. Wspólnota Mieszkaniowa [...] i niezawiadomieniem o toczącym się postępowaniu osób fizycznych, będących właścicielami lokali mieszkalnych nr [...] i nr [...], oraz brakiem umożliwienia czynnego udziału w postępowaniu osobom, którym powinien przysługiwać status strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym, albowiem dotyczy ono zarówno ich interesu prawnego jak i obowiązku, a to z uwagi chociażby na to, że charakter i rozległy zakres nakazanych do wykonania robót budowalnych, stanowi istotna ingerencję w prawa podmiotowe nabyte przez właścicieli tychże lokali, oraz wiąże się dla nich ze znacznymi kosztami oraz uciążliwościami i niedogodnościami; 5) art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. w związku z błędnym uznaniem przez organ odwoławczy, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa, albowiem zasadnie nałożono na obowiązek przeprowadzenia robót budowlanych w w/w budynku celem doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem; 6) art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7 w zw. z art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez ich niewłaściwe zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego sprawy i uczynienie tych przepisów podstawą prawną wydanego rozstrzygnięcia, a to w następstwie błędnego uznania, że aktualnie zachodzi stan niezgodny z prawem i w związku z tym zachodzi konieczność wykonania określonych czynności i robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w sytuacji gdy przedmiotowy budynek został wykonany na podstawie projektu budowalnego zatwierdzonego stosowną decyzją o pozwoleniu na budowę oraz zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym oraz przepisach, a zatem brak było podstaw do wdrożenia procedury naprawczej; 7) § 19 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego zastosowanie oraz § 19 ust. 4 Rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego w następstwie nieuprawnionego przyjęcia, że miejsca postojowe wzdłuż ściany północnej budynku w której wykonane zostały okna pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, nie spełniają wymaganych warunków, ponieważ zgodnie z powyższym przepisem § 19 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia odległość stanowisk postojowych dla samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym nie może być mniejsza niż 7 m w przypadku parkingu do 10 miejsc postojowych, podczas gdy prawidłowo wymóg ten nie miał zastosowania w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, z uwagi na usytuowanie miejsc postojowych między liniami rozgraniczającymi ulicę (por. § 19 ust. 4 Rozporządzenia), a to ze względu na wspomnianą już powyżej okoliczność, iż teren sąsiadujący z północną częścią działki numer [...] przy ulicy [...] w P. przeznaczony był pod teren dróg publicznych, w tym drogi dojazdowe; 8) § 23 ust. 1 pkt 1 i 2 Rozporządzenia i § 23 ust. 4 tego aktu poprzez jego niezastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego w następstwie nieuprawnionego przyjęcia, że usytuowanie miejsca składowania odpadów (śmietnika) w narożu północno-zachodnim nie spełnia wymogu określonego w tym przepisie, z uwagi na niezachowanie wymaganych odległości miejsca do gromadzenia odpadów stałych od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi (tj. 10 m) oraz od granicy działki budowlanej (tj. 3 m), podczas gdy w przypadku zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej - a takim prawidłowo wymogom powinien odpowiadać budynek mieszkalny przy ulicy [...] w P., który został zaprojektowany i wybudowany jako tzw. "mały zespół mieszkaniowy" - odległości, o których mowa powyżej, nie określa się; 9) § 23 ust. 2 Rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego w następstwie nieuprawnionego pominięcia, że aktualne miejsce do składowania odpadów stałych styka się z podobnym miejscem na działce sąsiedniej, ponieważ miejsce do gromadzenia odpadów stałych zostało zlokalizowane w porozumieniu z właścicielami nieruchomości sąsiedniej (przede wszystkim z tego względu, aby znajdowało się w lokalizacji optymalnie dogodnej dla właścicieli poszczególnych lokali), a zatem zachowanie odległości miejsca do gromadzenia odpadów stałych od granicy działki budowlanej wynoszącej 3 m (o której mowa w § 23 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia), nie jest wymagane; 10) art. 2 Konstytucji, poprzez naruszenie wywodzonych z klauzuli demokratycznego państwa prawnego zasad konstytucyjnych, a mianowicie zasady ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa (zwanej również zasadą lojalności państwa względem obywateli), zasady pewności obrotu prawnego oraz przede wszystkim zasady ochrony praw nabytych, a które to naruszenie wymienionych zasad wyraża się w nieuprawnionym obciążeniu właścicieli poszczególnych lokali mieszkalnych usytuowanych w nieruchomości położonej przy ulicy [...] w P. tworzących Wspólnotę Mieszkaniową [...], po prawie czterech latach niezakłóconego użytkowania budynku mieszkalnego, dotkliwymi pod względem finansowym i uciążliwymi pod względem organizacyjno-technicznym skutkami prawnymi zdarzeń od nich niezależnych i przez nich niezawinionych, w sytuacji, w której właściciele lokali nabyli przedmiotowe lokale w dobrej wierze i w zaufaniu, że wszelkie działania budowlane związane z przedmiotowym budynkiem i jego otoczeniem podejmowane były zgodnie z obowiązującym prawem i tym samym, że stan budynku jest zgodny z prawem, przy czym takie przekonanie właścicieli lokali dodatkowo uzasadniał i usprawiedliwiał fakt, że stanowiące przedmiot transakcji sprzedaży lokale, były już po zaakceptowanych odbiorach budowalnych, a nadto właściciele lokali dysponowali wiedzą, że budynek mieszkalny przy ul. [...] w P. wybudowany został na podstawie prawomocnej decyzji właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej zatwierdzającej projekt budowalny i udzielającej pozwolenia na budowę, oraz dopuszczony został do użytkowania na podstawie zawiadomienia o zakończeniu budowy z dnia 3 grudnia 2020 r. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024 r., poz. 1267) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Kontrolowane rozstrzygnięcie zostało podjęte na podstawie art. 51 ust. 1 w związku z ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r., poz. 418). Stosowanie powyższego przepisu należy odnosić do okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy. W postępowaniu naprawczym organ nadzoru budowlanego weryfikuje dotychczas wykonane roboty budowlane w aspekcie ich zgodności z przepisami budowlanymi, a także przepisami chroniącymi interesy osób trzecich oraz ustala, jakie ewentualnie czynności (roboty) należy podjąć dla osiągnięcia stanu zgodnego z prawem. W art. 51 ust. 1 Pr. bud. ustawodawca przewiduje trzy wzajemnie rozdzielne sposoby prowadzenia postępowania naprawczego. Analiza ustępu pierwszego art. 51 Pr. bud. prowadzi do wniosku, że organ nadzoru budowlanego poddając ocenie działania inwestora, do których odnosi się ten przepis, w pierwszym rzędzie ocenia, czy stan faktyczny i prawny obliguje go do wydania jednego z nakazów określonych w pkt 1 tego przepisu, a więc nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części względnie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. W razie ustalenia, że inwestor dopuścił się istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego nie stosuje co do zasady art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, lecz wydaje decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3, zobowiązującą inwestora do "sporządzenia i przedstawienia" projektu zamiennego. Dopiero po ustaleniu, że w konkretnym przypadku nie ma zastosowania ani art. 51 ust. 1 pkt 1, ani też art. 51 ust. 1 pkt 3, właściwy organ poddaje ocenie okoliczności sprawy w aspekcie zaistnienia okoliczności obligujących organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji administracyjnej nakładającej na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, z zakreśleniem terminu ich wykonania. Oczywiście nakazane decyzją czynności lub roboty budowlane muszą wynikać z ustalonego stanu faktycznego sprawy, jak też celem nałożonego obowiązku jest doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Jak wynika z powyższego, przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 dotyczy jedynie ściśle określonych robót budowlanych inwestora, do których ten przepis ma zastosowanie, i które to roboty zostały wykonane w rozpatrywanej sprawie. Do tych przypadków nie odnosi się natomiast art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy. Podjęcie rozstrzygnięcia o tak doniosłych skutkach powinno być poprzedzone postępowaniem dowodowym, które wyjaśni wszystkie istotne okoliczności sprawy. Dopiero wówczas możliwe jest podjęcie rozstrzygnięcia nakazującego wykonanie robót, które doprowadzą obiekt do stanu zgodnego z prawem. Przy czym konieczne jest tu uwzględnienie zasady wynikającej z art 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W kontrolowanej sprawie, w ocenie składu orzekającego, rozstrzygnięcie zapadło przedwcześnie. Nie wyjaśniono wszystkich okoliczności sprawy. Jednocześnie organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie w oparciu o jeden dokument (ekspertyzę), nie weryfikując go własnymi ustaleniami. Okoliczności te nie pozwalają Sądowi na dokonanie merytorycznej oceny zapadłych w sprawie decyzji. Na początku organ pierwszej instancji winien był, w sposób precyzyjny, ustalić krąg stron postępowania. Przede wszystkim powinien rozważyć, czy za takie strony należy uznać właścicieli lokali, które muszą zostać ewentualnie przebudowane. Bez wątpienia nakaz w tym zakresie wpłynie bezpośrednio na ich prawa. W ocenie Sądu nie wykazano w sposób jednoznaczny, czy budynek będący przedmiotem postępowania został wzniesiony legalnie, na podstawie i zgodnie z pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym oraz projektem zagospodarowania działki (w zakresie ewentualnych istotnych odstępstw). Ustalenie powyższych okoliczności pozwoli w sposób jednoznaczny na wskazanie, który tryb postępowania naprawczego powinien zostać zastosowany. Tu Sąd zaznacza, że zgadza się z organami administracji, że będący przedmiotem postępowania obiekt jest budynkiem wielorodzinnym. Sąd nie kwestionuje możliwości zastosowania w sprawie rozwiązania polegającego na przedłożeniu ekspertyzy budowlanej. Jednakże w przypadku, gdy okaże się, że podczas projektowania budynku doszło do uchybień, w zakresie wymagań przepisów budowlanych, konieczne jest ich wskazanie. I rozważenie, czy osoba, która taki projekt opracowała, w sposób obiektywny może ocenić te uchybienia. W razie wątpliwości organ nadzoru budowlanego powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające we własnym zakresie (lub powołać biegłego posiadającego odpowiednie uprawnienia). Konieczne jest również precyzyjne zbadanie, czy projekt zagospodarowania działki, w zakresie ilości miejsc parkingowych, jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jeśli organ nadzoru budowlanego uzna, że w sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, rozważy czy możliwe jest przyjęcie kilku rozwiązań pozwalających na doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Nakaże wówczas wykonanie odpowiednich robót uwzględniając treść art. 7 k.p.a. in fine. li Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji weźmie pod uwagę wyżej poczynione rozważania Sądu. ----------------------- 5