II SA/Gl 1511/14

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 18 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. i D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania administracyjnego w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości w kwestii wniosku uczestniczek postępowania – E. W. i L. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy E. W. i L. S. zwróciły się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. W treści formularza podały, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostają wraz z dwojgiem synów L. S. (wnuków E. W.). W skład ich majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. 60 m2, budynki gospodarcze (stodoła, obora) oraz grunty rolne o pow. 2,2 ha. Wnioskodawczynie podały, że aktualnie posiadane gospodarstwo nie przynosi żadnych dochodów, nie posiadają żadnego majątku, w tym oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Nie podano natomiast jakichkolwiek konkretnych informacji na temat źródeł i wysokości uzyskiwanych dochodów poprzestając jedynie na stwierdzeniu, że L. S. od pół roku szuka pracy i pozostaje na "zapomodze", a wnuk jest po wypadku, po sześciu operacjach i porusza się na wózku inwalidzkim. Pismem z dnia 12 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy wezwał E. W. do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw itp., - wskazania, czy strona oraz osoby zamieszkujące wraz z nią (córka, syn, wnuki) otrzymują jakiekolwiek dochody: z tytułu świadczeń dla bezrobotnych, emerytur, rent, wynagrodzeń za prace, a jeżeli tak, to nadesłanie dokumentów potwierdzających wysokość tych świadczeń. W odpowiedzi skarżąca nadesłała pismo procesowe z dnia 20 sierpnia 2015 r., w którym wyjaśniła, że zamieszkuje obecnie wraz z córką i jej mężem, który pracuje dorywczo i osiąga dochody rzędu 1000 zł miesięcznie. Córka nie pracuje i nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych, zaś wnuki uczą się, starszy z nich jest po wypadku, porusza się na wózku i wymaga rehabilitacji. Jedynym dochodem strony jest 700 zł emerytury otrzymywane po dokonanych potrąceniach komorniczych. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że sytuacja materialna E. W. była już przedmiotem oceny dokonywanej przez referendarza sądowego, który postanowieniem z dnia 6 maja 2015 r. w tych samych okolicznościach odmówił przyznania prawa pomocy w tożsamym zakresie. Zaznaczyć należy, że od tamtej pory sytuacja materialna i rodzinna strony nie uległa zmianie, a ponieważ wraz z L. S. prowadza wspólne gospodarstwo domowe, ich wnioski zostały potraktowane i rozpatrzone w sposób łączny. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Z powyższego wynika więc, że w zakresie całkowitym prawo pomocy mogą otrzymać wyłącznie osoby znajdujące się w wyjątkowo ciężkim położeniu materialnym, pozbawione dochodów lub takie, których dochody pozwalają na zaspokojenie elementarnych potrzeb egzystencjalnych. Tymczasem w świetle okoliczności powołanych przez E. W. nasuwają się zastrzeżenia odnośnie jej rzeczywistego stanu majątkowego, co wyklucza uwzględnienie złożonego wniosku. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że istnieją poważne wątpliwości co do osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym ze stronami. Wnioskodawczynie podały bowiem, że wraz z nimi mieszka ich dwóch synów L. S.. Tymczasem w piśmie procesowym z dnia 20 sierpnia 2015 r. E. W. wskazuje również zięcia i podnosi, że osoba ta uzyskuje dochód wyłącznie z prac dorywczych około 1.000 zł, czego wszak w żaden sposób nie uprawdopodobniono. Nic nie wiadomo również na temat rzeczywistej struktury oraz wysokości wydatków przeznaczanych na utrzymanie się, gdyż strony uchyliły się od nadesłania dokumentów pozwalających ustalić ich wysokość. Brak jest również jakichkolwiek informacji na temat powodów, dla których wnuk skarżącej, który wedle jej oświadczenia uległ wypadkowi i który wymaga stałej opieki i rehabilitacji nie uzyskuje jakiegokolwiek wsparcia finansowego, czy to w postaci renty, czy też świadczeń z pomocy społecznej. Istnienie wskazanych wyżej wątpliwości wyklucza stwierdzenie, że strona jest osobą, której stan majątkowy uzasadniałby przyznanie prawa pomocy, a wobec tego Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.