II SA/Gl 1516/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-11-14

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która posiada gospodarstwo rolne uprawiane na własny użytek i dysponuje nieruchomością mieszkalną, ale której małżonek jest niepełnosprawny i otrzymuje niską rentę, może zostać zwolniona od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Strona może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania swojego i rodziny. Pomimo posiadania nieruchomości rolnej i mieszkalnej, jeśli gospodarstwo rolne jest wykorzystywane wyłącznie na własne potrzeby, a jedynym dochodem jest niska renta małżonka, a wydatki stanowią znaczną część tego dochodu, można uznać, że strona nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów sądowych, co mogłoby zamknąć jej drogę do sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca A.O.-O. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. Wskazała, że jej źródłem utrzymania jest gospodarstwo rolne uprawiane na własny użytek, nie posiada zwierząt hodowlanych. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie z niepełnosprawnym mężem, który otrzymuje rentę w wysokości 831 zł miesięcznie. Strona nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Po wezwaniu przez referendarza sądowego, strona przedstawiła dokumenty dotyczące dochodów, wydatków oraz stanu zdrowia małżonka.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.O.- O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rozgraniczenia nieruchomości w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych Skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł, a w odpowiedzi na to wezwanie, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W treści formularza wskazała, że jej źródłem utrzymania jest gospodarstwo rolne uprawiane na własny użytek. Nie posiada żadnych zwierząt hodowlanych. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem, który jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do wykonywania jakiejkolwiek pracy i pozostającą pod stałą opieką specjalistów z zakresu psychiatrii, neurologii oraz urologii. W skład majątku strony wchodzi budynek mieszkalny o pow. 173 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 6,242 ha. Małżonek skarżącej uzyskuje dochód z tytułu renty w wysokości 831 zł miesięcznie, zaś strona nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Na pisemne wezwanie referendarza sądowego strona nadesłała szereg dokumentów obrazujących poziom jej dochodów oraz strukturę wydatków, a także potwierdzających stan niepełnosprawności jej małżonka. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może być udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Oceniając sytuację materialną A. O.– O. przez pryzmat wskazanych wyżej przepisów stwierdzono, że jej wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. W oparciu o nadesłane dokumenty ustalono, że miesięczne wydatki strony kształtują się na poziomie około 420 zł i obejmują wydatki na energię elektryczną, opłaty za wywóz śmieci, płatność za zakup lekarstw, opłaty za usługi telekomunikacyjne, a także zakup i dostawę gazu. Udokumentowany dochód małżonka skarżącej wynosi zaś 717 zł netto miesięcznie. Pamiętać przy tym trzeba, ze strona dysponuje co prawda nieruchomością rolną, nie mniej jednak korzysta z niej wyłącznie na zaspokojenie własnych potrzeb – domniemać można, że w postaci pożytków naturalnych, a tym samym renta małżonka wnioskodawczyni stanowi jedyny dochód miesięczny. Mając z kolei na uwadze, że udokumentowane wydatki stanowią niemalże 60 % wspomnianego dochodu oczekiwanie, że strona będzie w stanie samodzielnie ponieść koszty sądowe mogłoby zamknąć jej drogę do sądu. Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło