II SA/Gl 1519/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. sprawy ze skargi Gminnej Spółdzielni [...] w P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Gminy P., na podstawie art. 15 ust. 1, art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t. j. Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64) orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Państwa nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr 1 o powierzchni [...] ha, stanowiącej własność spadkobierców M. U.. Do wydania decyzji wywłaszczeniowej doszło na skutek wniosku "A" w C. z przeznaczeniem pod budowę pawilonu handlowego typu "[...]". Od tej decyzji pismem z dnia [...] r. odwołanie złożył A. U. (brak odwołania w aktach sprawy, bowiem jak wyjaśnił organ odwoławczy, aktualnie dysponuje on jedynie kserokopią tego odwołania złożoną przez A. U.. Temu odwołaniu – w którym A. U. domagał się przyznania działki zamiennej i kwestionował wysokość przyznanego odszkodowania – nie nadano jednak biegu, w związku z czym A. U. w pismach z dnia [...] r. i [...] r. zwracał się do Wojewody [...] o jego rozpatrzenie. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził, że odwołanie z dnia [...] r. A. U. zostało złożone z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r. Wyrokiem z dnia 26 marca 2011 r., sygn. akt. II SA/Gl 1126/10 powyższe postanowienie zostało uchylone z uwagi, co wynika z uzasadnienia tego wyroku, braku ustalenia daty doręczenia odwołującemu się od decyzji wywłaszczeniowej. Sąd w uzasadnieniu stwierdził także bezsporność złożenia przez A. U. odwołania w dniu [...] r. W postępowaniu ponownym Wojewoda [...] podjął działania zmierzające do ustalenia daty doręczenia odwołującemu się decyzji wywłaszczeniowej. Wobec nieustalenia, że A. U. złożył odwołanie z uchybieniem terminu do jego wniesienia organ przyjął, że odwołanie z dnia [...] r. od decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] r. o wywłaszczeniu zostało złożone w ustawowym terminie. W następstwie rozpoznania tegoż odwołania Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz m. innymi art. 233 i art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na ustawę, obecnie obowiązującą, z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1998 r. i jej art. 233. Zgodnie z tym przepisem sprawy wszczęte, lecz niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów. Oznacza to, że odwołanie A. U. należało rozpatrzyć na gruncie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Decyzja Naczelnika Gminy P. narusza przepisy rozdziału IV (wywłaszczenia nieruchomości) oraz rozdziału V (odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość). Decyzją orzeczono o wywłaszczeniu nieruchomości pod budowę pawilonu handlowego typu [...], a taki cel nie jest w myśl obecnie obowiązującej ustawy celem publicznym. Cele publiczne wymienia bowiem art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. W sprawie jest bezsporne, że na spornej działce zrealizowano pawilon handlowy typu [...] (oględziny z dnia [...] r. oraz mapa ewidencyjna spornej działki). W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego należało uchylić decyzję Naczelnika Gminy P. i umorzyć postępowanie organu I instancji w całości. Skargę na decyzję ostateczną złożyła "A" w P. wnosząc o uchylenie decyzji Wojewody [...]. W uzasadnieniu podała, iż Naczelnik Gminy P. orzekał w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r., a na pochodzącej z wywłaszczenia działce nr 1 skarżąca zrealizowała pawilon handlowy i opłaca od niej stosowne podatki. Zdaniem skarżącej sam fakt rozpatrzenia odwołania A. U. po upływie [...] lat, mimo że nie dostarczył on dokumentów źródłowych świadczy o stronniczości organu. Podkreślono nadto, że dla skarżącej decyzja z dnia [...] r. była decyzją ostateczną. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Wojewoda [...] uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości. Ustalenia Wojewody [...], jego rozstrzygnięcie, wskazaną tam podstawę prawną tego rozstrzygnięcia skład orzekający podziela w całości i przyjmuje za własne. Na wstępie należy stwierdzić, że już wyrok z dnia 25 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 1126/10 przesądził o złożeniu odwołania – od decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] r. – przez A. U. w dniu [...] r. Zgodnie z uzasadnieniem tego wyroku należało w sprawie ustalić, w jakiej dacie upłynął termin ustawowy do wniesienia odwołania, stwierdzenie iż zostało ono wniesione z uchybieniem terminu jest prawnie niedopuszczalne. Oznacza to – zdaniem obecnie orzekającego składu – iż w sytuacji niewykazania terminu doręczenia decyzji wywłaszczeniowej, odwołanie należy uznać za złożone w terminie. Organ odwoławczy podjął działanie zmierzające do ustalenia daty doręczenia decyzji, a w związku z tym wskazania daty do której A. U. przysługiwało prawo do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...]r. (czynności w tym zakresie zostały udokumentowane w aktach sprawy). Wobec niemożności ustalenia powyższych okoliczności (dat) zasadnie (mając na uwadze wyrok ze sprawy II SA/Gl 1126/10) organ odwoławczy przyjął, że odwołanie z dnia [...]r. zostało złożone w terminie. Wbrew przekonaniu skarżącej decyzja Naczelnika Gminy P. z dnia [...] r. nie stała się decyzją ostateczną, bowiem zostało od niej złożone w terminie odwołanie. Natomiast decyzją ostateczną jest decyzja od której nie służy odwołanie w toku instancji (art. 16 kpa). Sam znaczny upływ czasu, jak w niniejszej sprawie, od wydania decyzji przez organ I instancji do decyzji organu II instancji nie czyni z tej pierwszej decyzji – decyzji ostatecznej. Nie ma też decyzji ostatecznej dla jednej ze stron postępowania, stan ostateczności decyzji jest stanem obiektywnym. W dniu 1 stycznia 1998 r. weszła w życie ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r., która w przepisie art. 233 nakazała do spraw wszczętych, lecz niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy stosować przepisy tej ustawy. Ponieważ sprawa wywłaszczenia działki nr 1 w Z. została wszczęta przed wejściem w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. i nie została zakończona decyzją ostateczną przed dniem [...] r., do rozpatrzenia odwołania A. U. oraz do decyzji organu odwoławczego zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Ustawa dopuszcza wywłaszczenie na cel publiczny (art. 112 ust. 3 ustawy), a z kolei cel publiczny został określony w art. 6 tej ustawy. Wśród celów publicznych, o których mowa w art. 6 ustawy brak jest budowy pawilonu handlowego typu "[...]". Oznacza to, że wywłaszczenie pod budowę takiego pawilonu w świetle ustawy z dnia 21 lipca 1997 r. jest niedopuszczalne. Nadto decyzja z dnia [...] r. została wydana na podstawie nieobowiązującej ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (utraciła moc z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości – art. 80 tej ustawy). Za uzasadniony w związku z tym należy uznać pogląd organu odwoławczego, którego następstwem jest rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania (niesporna realizacja pawilonu [...]) przed organem I instancji. Odnosząc się do zarzutów skargi trzeba stwierdzić, że podnoszony przez skarżącą upływ czasu między decyzjami obu instancji, fakt opłacania przez skarżącą podatków, poniesienie kosztów posadowienia pawilonu i jego znaczenia społecznego pozostają bez wpływu na zgodność z prawem zaskarżonej decyzji i nie mogą skutkować jej uchyleniem. Z powyższych względów Sąd oddalił skargę. mw