II SA/Gl 152/18
WyrokWSA w Gliwicach2018-08-10
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Grzegorz Dobrowolski, Andrzej Matan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może zobowiązać współwłaścicieli nieruchomości do jej udostępnienia w celu przeprowadzenia konserwacji słupa elektroenergetycznego, jeśli współwłaściciele nie wyrazili jednoznacznej zgody na prace, powołując się na trwające negocjacje?Ratio decidendi
Organ administracji może zobowiązać współwłaścicieli nieruchomości do jej udostępnienia w celu przeprowadzenia konserwacji słupa elektroenergetycznego na podstawie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, nawet jeśli współwłaściciele nie wyrazili jednoznacznej zgody na prace, a powołują się na trwające negocjacje. Brak zgody może być ustalony na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, a nie tylko na podstawie wyraźnego oświadczenia.Stan faktyczny
Spółka "A" S.A. wniosła o zobowiązanie współwłaścicieli nieruchomości, W.G. i P.K., do jej udostępnienia w celu konserwacji słupa elektroenergetycznego. Prezydent Miasta C. zobowiązał współwłaścicieli do udostępnienia nieruchomości, odmawiając nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Wojewoda Śląski, po rozpoznaniu odwołania P.K., uchylił decyzję organu pierwszej instancji i zobowiązał współwłaścicieli do udostępnienia nieruchomości na czas 5 miesięcy. P.K. zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów Kpa i u.g.n., w tym brak wystarczającego wyjaśnienia kwestii braku zgody na udostępnienie nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 1 czerwca 2017 r., uzupełnionym pismem z 23 czerwca 2017 r., "A" S.A. z siedzibą w K. Oddział w C., reprezentatywna przez pełnomocnika T. K., zwróciła się – na podstawie art. 124b ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm., zwanej też dalej ustawą lub u.g.n.) o zobowiązanie W. G. i P. K. – współwłaścicieli nieruchomości położonej w C., oznaczonej jako działka nr 1 o powierzchni 2335m2, do jej udostępnienia w celu wykonania konserwacji posadowionego na niej słupa kratowego nr 28 napowietrznej linii elektroenergetycznej o napięciu 110 kV [...] poprzez zabezpieczenie antykorozyjne oraz odbudowę uziemienia słupa. Zawnioskowano też o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Po wszczęciu i przeprowadzeniu w tej sprawie postępowania decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 124b ww. ustawy z 21 sierpnia 1997 r., Prezydent Miasta C. zobowiązał W. G. i P. K. do udostępnienia ww. nieruchomości, celem wykonania prac określonych we wniosku. Wskazał, że do wykonania robót zajęty będzie teren pod słupem i wokół niego, w odległości 1m od jego fundamentów (kwadrat o boku 6,6m) oraz, że słup będzie malowany ręcznie, a odbudowa jego uziemienia polegać będzie na zakopaniu otoku z taśmy stalowej wokół słupa na głębokości ok. 1m i w odległości 1m od obrysu jego fundamentów, a następnie cały uziom zostanie podłączony do słupa w dwóch miejscach. Ustalono czas udostępnienia nieruchomości na 10 dni, od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna w terminie do 31 października 2017 r. Jednocześnie odmówiono nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
W odwołaniu od tej decyzji P. K. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania zarzucając, że nie odmówił wyrażenia zgody na udostępnienie nieruchomości. W tym przedmiocie prowadzone są w dalszym ciągu negocjacje. Do ich zakończenia nie było podstaw do wydania kwestionowanej decyzji.
Odwołanie w odniesieniu do wyrzeczenia o odmowie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności złożyła także Spółka "A" jednak zostało ono następnie cofnięte.
Po rozpoznaniu odwołania P. K. Wojewoda Śląski zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 124b ust. 1, ust. 2 i ust. 3 oraz art. 9a u.g.n., decyzję organu pierwszej instancji uchylił. Jednocześnie zobowiązał W. G. i P. K. do udostępnienia "A" S.A. z siedzibą w K. Oddziałowi w C. nieruchomości położonej w C., oznaczonej działką nr 1 – w celu wykonania konserwacji istniejącego słupa kratowego nr 28 napowietrznej linii elektroenergetycznej o napięciu 110 kV [...] i odbudowy uziemienia tego słupa. Obowiązek udostępnienia nieruchomości ustanowił na czas 5 miesięcy w okresie od 1 maja 2018 r. do 30 września 2018 r.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Wojewoda powołując się na treść art. 124b u.g.n. stwierdził, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikające z tego przepisu wymogi zostały w tej sprawie spełnione. Wbrew stanowisku odwołującego się należało przy tym również przyjąć, że współwłaściciele działki nr 1 na jej zajęcie, celem wykonania remontu istniejącego na tej działce słupa elektroenergetycznego oraz jego uziemienia, nie wyrazili zgody.
Linia elektroenergetyczna wymaga, dla jej należytego funkcjonowania przeprowadzenia remontów w celu jej modernizacji i utrzymania w stanie zapewniającym bezpieczeństwo funkcjonowania systemu przesyłowego oraz zdrowia i życia ludzi. Przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się przesyłaniem i dystrybucją ciepła są odpowiedzialne za ruch sieciowy i zapewnienie utrzymania należących do nich sieci oraz współdziałanie z innymi przedsiębiorstwami energetycznymi i odbiorcami korzystającymi z sieci (art. 9b Prawa energetycznego). Na nieruchomości W. G. i P. K. planowana jest konserwacja istniejącego słupa kratowego nr 28 napowietrznej linii elektroenergetycznej oraz odbudowa uziemienia tego słupa.
Stałe eksploatowanie urządzeń wymaga dokonania ich okresowych konserwacji, remontów z użyciem nowszych technologii, wyrobów w celu zapobiegania ich awarii, a obowiązkiem operatora systemu jest zagwarantowanie niezawodności funkcjonowania systemu oraz utrzymanie bezpieczeństwa pracy sieci dystrybucyjnej w sposób niezagrażający życiu i zdrowiu ludzi. Konieczność zatem wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii sieci przesyłowych należy do oceny i podjęcia stosownych działań przez jej właściciela jako podmiotu odpowiedzialnego za utrzymanie systemu dystrybucyjnego w należytym stanie – w tym przypadku "A" S.A. z siedzibą w K. Oddział w C.
Dalej organ odwoławczy omówił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dający podstawę do ustalenia, że małżonkowie K. nie wyrazili zgody na prace związane z konserwacją słupa, jego remontem i uziemieniem. Świadczy o tym brak jednoznacznej w tym względzie odpowiedzi na kierowaną do nich korespondencję, pomimo prawidłowych zawiadomień nie wzięli też udziału w oględzinach i rozprawach administracyjnych.
Planowane przez Spółkę "A" roboty budowlane mieszczą się w pojęciu konserwacji w rozumieniu art. 124b ustawy, gdyż mają na celu utrzymanie słupa napowietrznej linii energetycznej w należytym i bezpiecznym stanie.
W ocenie Wojewody nie zachodzi konieczność nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, skoro wnioskodawca wskazał odległy o kilka miesięcy czas wykonania planowanych przy słupie prac.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody Śląskiego P. K. zarzucił, że została wydana z naruszeniem art. 124b u.g.n., art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 9, art. 11, art. 107 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 2 Kpa. W konsekwencji wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i o umorzenie postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Zdaniem skarżącego nie zaistniała w sprawie przesłanka braku zgody współwłaścicieli działki na jej udostępnienie celem przeprowadzenia wnioskowanych prac konserwacyjnych, w sytuacji gdy wezwali oni "A" S.A. do podjęcia w tym względzie negocjacji, które nie zostały zakończone. Brak zgody powinien być wyrażony w nie budzący wątpliwości sposób, braku tego nie można domniemywać. W konsekwencji sprawa nie została w tym zakresie dostatecznie wyjaśniona, zaś zajęte w tej kwestii przez organy orzekające stanowisko nie zostało dostatecznie w odniesieniu do zgromadzonych w sprawie dowodów uzasadnione.
Ponieważ nie zostało wykazane aby współwłaściciele działki nie wyrazili wnioskodawcy zgody na jej udostępnienie to postępowanie w tym przedmiocie należało uznać za bezprzedmiotowe i je umorzyć, co powinien też uczynić Wojewoda przy zastosowaniu treści art. 138 § 1 pkt 2 Kpa.
Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja nie zawiera właściwego określenia organu odwoławczego bo nie podano w niej jego siedziby (adresu), co narusza treść art. 107 § 1 Kpa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie podtrzymując w ogólnym zarysie zawarte w zaskarżonej decyzji stanowisko.
W piśmie procesowym z dnia 12 lipca 2018 r. pełnomocnik "A" S.A. poinformował Sąd, że w dniach od 4 do 8 czerwca 2018 r. skarżący udostępnił objętą postępowaniem nieruchomość i prace związane z konserwacją słupa i odbudową jego uziemienia zostały wykonane, co uzasadnia przyjęcie, że skarga stała się bezprzedmiotowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem wbrew jej zarzutom brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do jej wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej ustawą p.p.s.a.).
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prawidłowo przyjęły organy obu instancji, że zaistniały przesłanki do uwzględnienia na podstawie art. 124b u.g.n. wniosku "A" S.A. o orzeczenie w drodze decyzji o zobowiązaniu współwłaścicieli działki nr 1 do jej udostępnienia wnioskodawczyni celem realizacji prac związanych z konserwacją i odbudową uziemienia usytuowanego na niej słupa kratowego napowietrznej linii elektroenergetycznej. Za dowolne należy przy tym uznać stanowisko skarżącego, iż nie zostało wykazane aby współwłaściciele tej działki na wykonanie tych prac nie wyrazili zgody w rozumieniu tego przepisu. O braku takiej zgody świadczą liczne okoliczności, powołane szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, których skarżący nie podważył. Z treści art. 124b ustawy nie wynika aby brak zgody musiał być wyrażony w jakiejś szczególnej formie, a w szczególności aby miało to mieć formę jednoznacznego w tym względzie oświadczenia współwłaścicieli nieruchomości, co jak się zdaje przyjmuje skarżący. Przyjęcie takiego zapatrywania uniemożliwiałoby w wielu przypadkach rozpoznanie sprawy, gdy jednocześnie prawodawca nie nałożył na osoby którym przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości, obowiązku złożenia w tym przedmiocie oświadczenia w określonym terminie i formie. W konsekwencji ustalenie w tym względzie mogło być poczynione na podstawie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co też uczynił organ orzekający, dokonując oceny tego materiału z uwzględnieniem treści art. 80 Kpa. W tym względzie uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada też wymogom art. 107 § 3 Kpa. Nie ulega bowiem wątpliwości (nawet w skardze skarżący tego nie twierdzi), że skarżący nie wyraził zgody na przeprowadzenie na jego nieruchomości objętych zaskarżoną decyzją robót. W tym względzie powołał się jedynie na prowadzone w tym przedmiocie, jego zdaniem negocjacje. Jednocześnie nie zostało też zakwestionowane wynikające z materiału sprawy ustalenie organów, że zachodzi potrzeba przeprowadzenia opisanych we wniosku prac związanych z konserwacją i uziemieniem usytuowanego na nieruchomości skarżącego słupa. Zakres tych prac sformułowany w zaskarżonej decyzji należy przy tym powiązać z ich specyfikacją określoną we wniosku, której skarżący skutecznie nie zanegował. Z tego też względu zaskarżona decyzja nadawała się niewątpliwie do wykonania i ewentualnie do egzekucji.
Na wynik sprawy nie mogła mieć też istotnego wpływu okoliczność, że w zaskarżonej decyzji brak jest adresu organu odwoławczego. Brak ten mógłby mieć ewentualne znaczenie przy ocenie przesłanek ewentualnego niedochowania terminu do zaskarżenia tej decyzji, która to sytuacja w niniejszej sprawie nie zaistniała.
W związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji przed wydaniem przez Sąd motywowanego wyroku, wbrew stanowisku "A" S.A. zawartym w piśmie pełnomocnika Spółki z dnia 12 lipca 2018 r., postępowanie sądowe nie stało się bezprzedmiotowe. Sąd ocenia bowiem legalność decyzji w dacie jej podjęcia.
Z powyższych względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
ec
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło