II SA/Gl 1521/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi S.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku – Białej decyzją z [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty Z. nr [...] z dnia [...] r. o skierowania S. B. zam. [...] na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy kategorii A ,B. Kontrolowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wydział Komunikacji Starostwa Powiatowego w Z. otrzymał w dniu 16 kwietnia 2019 r. wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. I.dz. Rd – [....] o skierowaniu S. B. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w związku z tym, że w okresie od 16 czerwca 2018 r. do 1 grudnia 2018 r. wielokrotnie naruszyła ona przepisy ruchu drogowego otrzymując łącznie 25 punktów. Strona wniosła o zawieszenie postępowania do czasu zajęcia stanowiska przez Komendanta Wojewódzkiego w K. w kwestii tego wniosku. Po dokonaniu weryfikacji organ ten podtrzymał swoje stanowisko. W dniu 27 maja 2019 r. wpłynęło pismo pełnomocnika strony z dnia z prośbą o uwzględnienie w działaniach wystąpienia do Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego w W. w związku z prowadzeniem przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. postępowania w przedmiocie skierowania S.B. na egzamin kontrolny w zakresie sprawdzenia kwalifikacji i przeprowadzenia badań psychologicznych . W uzasadnieniu swoje decyzji organ I instancji wyjaśnił, że skierowanie na egzamin kontrolny ma charakter aktu związanego tzn. w określonym stanie prawnym i faktycznym organ jest zobowiązany do wydania decyzji o treści ściśle wynikającej z obowiązujących przepisów prawa. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 114 ust 1. pkt 1 lit b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 ze zmianami), nakazujący skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w przypadku przekroczenia 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego oraz art 49 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdem (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz 341), który upoważnia starostę do wydania takiej decyzji jeśli zachodzą uzasadnione zastrzeżeń co do kwalifikacji kierującego pojazdem. W odwołaniu zarzucono organowi I instancji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przypisaniu stronie punktów karnych podczas gdy nie wskazał on komu powierzył pojazd, co zgodnie z przepisami nie stanowi podstawy do nałożenia takich punktów. Zakwestionowano także przypisaniu mu 25 punktów podczas gdy nie otrzymała mandatów na taka ilość punktów. W odwołaniu wskazano także na zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego poprzez oparcie decyzji na przepisach, które w sprawie nie znajdują zastosowania, w tym: - art. 114 ust 1 pkt 1 lit b ustawy Prawo o ruchu drogowym (przepis uchylony), - art. 49 ust 1 2 ustawy o kierujących pojazdami poprzez uznanie, iż istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji do kierowania pojazdami przez Kolegium utrzymując decyzje organu I instancji w mocy wyjaśniło m.in., zastosowanie art. 49 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami przez organ I instancji służyło do wypełnienia luki prawnej związanej z uchyleniem art. 114 ust. 1 pkt. 1 b Prawa o ruchu drogowym. W ocenie Kolegium jest możliwe zastosowanie art. 49 ust. 2 nawet wprost i samodzielnie, o ile stan faktyczny sprawy daje podstawy do twierdzenia, iż zachodzą "uzasadnione" wątpliwości co kwalifikacji kierującego. Skład orzekający nie jest jednak pewien czy spowodowane przez S. B. zdarzenia, a zwłaszcza to z dnia 1 grudnia 2018 roku (spowodowanie kolizji poprzez nieustąpienie pierwszeństwa ) nie świadczą w istocie o braku właściwych kwalifikacji do kierowania, czy to z braku znajomości samych przepisów czy to złych nawyków praktycznych. Kolegium uznało jednak za właściwe zastosowanie do sprawy art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku -Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2017 roku poz. 1260) obowiązującego na zasadzie art. 136 ust 1 ustawy o kierujących pojazdami i na nim oprze analizę sprawy i wydawaną decyzję. Art. 136 ust 1 u. o k. p. ma brzmienie: W przypadku gdy naruszeniu przepisów ruchu drogowego popełnione przed dniem określonym w komunikacie, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz.. 957), skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a w przypadku kierowców, którzy dopuścili się tych naruszeń okresie jednego roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy - liczby 20 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. W tym celu Policja może przetwarzać dane zgromadzone w trybie art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Ponieważ ostatnie wykroczenie skutkujące przekroczeniem 24 punktów popełnił S.B. w dniu 1 grudnia 2018 roku (wymuszenie pierwszeństwa z kolizją) to należy stosować stan prawny z tego dnia. Art. 114 ust 1 pkt 1 lit b Prawo o ruchu drogowym wtedy obowiązywał. Stosownie do tego przepisu kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1; Organy administracji są związane treścią ewidencji wykroczeń przepisom o ruchu drogowym i jedynie w odrębnym postępowaniu możliwe jest zaskarżenie treści ewidencji punktów karnych prowadzonej jeszcze przez KW Policji i dwukrotnie przez tegoż podanej. W skardze z 9 października 2019 r. S. B., działający przez pełnomocnika, podnosi zarzuty dotyczące naruszenie przepisów postępowania, a to: - art. 104 k.p.a. w zw. z art. 107 §1 pkt 4 k.p.a. poprzez uznanie, iż niektóre przepisy trzeba stosować tak by nie występowały luki prawne, wobec czego oparcie decyzji na nieistniejącej podstawie prawnej pozostaje właściwe; - art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami poprzez uznanie, iż zachodzą uzasadnione wątpliwości co do kwalifikacji kierującego, podczas gdy brak podstaw do takiego uznania, a jak podaje sam organ "nie jest skład orzekający pewien" czy zdarzenia w jakich uczestniczyła strona potwierdzają takie uzasadnione wątpliwości, podczas gdy powołany przepis nie przewiduje nałożenia na stronę wskazanego obowiązku jedynie w sytuacji podejrzeń czy też braku dostatecznej pewności ("uzasadnione zastrzeżenia"); - art. 104 k.p.a. w zw. z art. 145 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w sytuacji gdy w sprawie sygn. akt 11 W 8/19 na stronę niesłusznie nałożono dodatkowe punkty karne, a postępowanie w tej sprawie toczy się obecnie w Sądzie Okręgowym w B. na skutek złożonego przez stronę wniosku o wznowienie postępowania. Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia (?) w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Wniósł także o wstrzymanie wykonania zaskarżonych (?) decyzji. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowi przepis art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 128, dalej: p.r.d.), zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d. Przepis ten co prawda już nie obowiązuje, został bowiem uchylony na mocy 125 pkt. 10 lit. g ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2011r., nr 30, poz. 151, dalej: u.o.k.p.)) z dniem 4 czerwca 2018 r., natomiast przepis przejściowy zawarty w art. 136 ust. 1 u.o.k.p. nakazuje jego stosowanie do zdarzeń, jakie zaistniały w czasie jego obowiązywania. Stanowi on: W przypadku gdy naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione przed dniem określonym w komunikacie, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 957 oraz z 2019 r. poz. 730), skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a w przypadku kierowców, którzy dopuścili się tych naruszeń w okresie jednego roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy - liczby 20 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. W tym celu Policja może przetwarzać dane zgromadzone w trybie art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym . Skoro komunikat, o którym mowa w przytoczonym przepisie, do chwili obecnej nie został wydany, zdarzenie polegające na przekroczeniu przez skarżącego liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, miało miejsce przed dniem, który powinien w nim zostać określony. Wobec tego art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b p.r.d., powołany przez organ I instancji w podstawie prawnej decyzji, ale bez stosowanego wyjaśnienia w jej uzasadnieniu (a nawet mylnego wskazania na art. 49 ust. 1 pkt. 2 u.o.k.p.- kwestię tą wyjaśniło natomiast Kolegium) w przedmiotowej sprawie znajdował zastosowanie. W świetle poczynionych ustaleń nie znajdują uzasadnienia zarzuty podnoszone w skardze. Nie doszło do naruszenia art. 104 k.p.a. w zw. z art. 107 §1 pkt 4 k.p.a. poprzez uznanie, iż niektóre przepisy trzeba stosować tak by nie występowały luki prawne, wobec czego oparcie decyzji na nieistniejącej podstawie prawnej pozostaje właściwe bowiem podstawa prawna decyzji nie została wykreowana w wyniku zabiegów polegających na wypełnieniu luki prawnej. Luki takiej po prostu nie ma, natomiast jest przepis art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b u.p.r.d., który w powiązaniu z art. 136 ust. 1 u.k.p. pozwala na wskazanie normy prawa materialnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. Z kolei przepis art. 49 ust. 1 pkt 2 u.o.k.p. nie mógł zostać naruszony skoro to nie o niego została oparta decyzja o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Jeśli chodzi o zarzut dotyczący naruszenia art. 104 k.p.a. w zw. z art. 145 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w sytuacji gdy w sprawie sygn. akt 11 W 8/19 na stronę niesłusznie nałożono dodatkowe punkty karne, a postępowanie w tej sprawie toczy się obecnie w Sądzie Okręgowym w B. na skutek złożonego przez stronę wniosku o wznowienie postępowania, to nie ma on uzasadnienia o tyle, że w dacie wydawania decyzji fakt przekroczenia przez skarżącego liczby 24 punktów był ewidentny (stwierdzony, a nawet zweryfikowany na wniosek pełnomocnika strony przez uprawniony do tego organ). Nie było zatem nawet podstaw do zawieszenia postępowania z tej przyczyny. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę