II SA/Gl 1525/23
WyrokWSA w Gliwicach2024-01-04
Skład orzekający: Beata Kalaga-Gajewska, Wojciech Gapiński, Agnieszka Kręcisz-Sarna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy pod jednym adresem zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, a w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych, dodatek węglowy przysługuje, nawet jeśli strona nie podjęła formalnych kroków w celu ustalenia takiego adresu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że do przyznania dodatku węglowego w sytuacji, gdy pod jednym adresem zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania do 30 listopada 2022 r., nie jest konieczne podjęcie przez stronę formalnych kroków w celu ustalenia takiego adresu. Wystarczające jest wykazanie braku możliwości ustalenia odrębnego adresu, co może nastąpić poprzez oświadczenie strony lub zaświadczenie urzędu. Organy administracji publicznej powinny zbadać faktyczny stan rzeczy, a nie opierać się na błędnej wykładni przepisów.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie dodatku węglowego. Organ I instancji odmówił przyznania dodatku, wskazując na brak podjęcia przez skarżącą formalnych kroków celem wyodrębnienia lokalu mieszkalnego i nadania mu odrębnego adresu do 30 listopada 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że brak możliwości ustalenia odrębnego adresu wymagał podjęcia sformalizowanych działań. Skarżąca wniosła skargę do WSA, argumentując, że nie było obiektywnie możliwe ustalenie odrębnego adresu w wymaganym terminie, a wymaganie podjęcia takich kroków jest sprzeczne z celem ustawy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi B. S. (S.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 19 lipca 2023 r. nr SKO.PSW/41.5/2822/2023/14123 w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia 17 maja 2023 r. nr [...].
Decyzją z dnia 17 maja 2023 r., nr [...], Prezydent Miasta W. , działając na podstawie art. 2 ust. 1-2, 3a-e i ust. 16 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1630, dalej w skrócie: "u.d.w."), odmówił B. S. (dalej: "skarżąca") przyznania świadczenia w formie dodatku węglowego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że nie podjęła ona kroków formalnych celem wyodrębnienia lokalu mieszkalnego do dnia 30 listopada 2022 r. (oświadczenie z dnia 27 kwietnia 2023 r.), jak również nie przedstawiła zaświadczenia o samodzielności lokalu lub kopii wniosku o nadanie numeru porządkowego lokalu, w którym zamieszkuje wraz z rodziną.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła skarżąca. Wyjaśniała, że nie ma nadanego oddzielnego numeru porządkowego dla pierwszego piętra budynku, w którym zamieszkuje i prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe, ale nie jest to wymóg konieczny do uzyskania dodatku węglowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "Kolegium") decyzją z dnia 19 lipca 2023 r., nr SKO/PSW/41.5/2822/2023/14123, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej w skrócie: "k.p.a."), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 17 maja 2023 r. Jego zdaniem, ustawodawca wyraźnie wskazał w art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym, że dodatek przysługuje, jeżeli w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem, dlatego obowiązkiem strony postępowania administracyjnego było podjęcie sformalizowanych działań mających na celu ustalenie odrębnego miejsca zamieszkania dla zajmowanego lokalu. Względy logiki nakazują stwierdzenie, że o braku możliwości dokonania określonej czynności w wyznaczonym terminie można mówić wyłącznie w sytuacji, w której próba dokonania tej czynności została w ogóle podjęta. Tymczasem bezczynność w omawianym zakresie nie może być utożsamiana z brakiem możliwości dokonania prawem wymaganej czynności w ustawowo określonym terminie.
Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, domagając się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Kolegium ewentualnie o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 2 ust. 3c u.d.w., poprzez jego błędną wykładnię pozostającą w sprzeczności z jego wykładnią literalną i celowościową, a w rezultacie niewłaściwe przyjęcie, że dla uznania, iż brak jest możliwości w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. ustalenia odrębnego adresu zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym samym adresem, konieczne jest podjęcie sformalizowanej próby nadania nowego adresu zamieszkania zajmowanemu przez skarżącą lokalowi na drodze postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi przedstawiła argumentację wspierającą podniesione zarzuty, uznając że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Jednakże odmowa przyznania wnioskowanego dodatku węglowego wynikła wyłącznie z błędnej oceny prawa, stąd też konieczne było podniesienie i wywiedzenie zarzutu naruszenia prawa materialnego, które w sposób bezpośredni wpłynęło na treść wydanej decyzji. Wykładania przepisu art. 2 ust. 3c u.d.w. prezentowana przez organy administracji publicznej w niniejszej sprawie wykracza nie tylko poza ramy jego literalnego brzmienia, ale również stoi w sprzeczności z wykładnią celowościową całej regulacji u.d.w. Żaden z przepisów u.d.w. nie obliguje strony wnioskującej do podjęcia przez nią sformalizowanych czynności mających na celu ustalenie odrębnego miejsca zamieszkania dla zajmowanego lokalu. Zgodnie z brzmieniem § 6 ust. 8 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresu nie nadaje się odrębnych numerów porządkowych dla poszczególnych kondygnacji budynków. Podjęcie czynności w tym kierunku nie byłoby prawnie uzasadnione ani tym bardziej skuteczne. W takim wypadku jedynym rozwiązaniem, aby zadośćuczynić wymaganiom stawianym przez organ, byłoby podjęcie przez skarżącą kroków mających na celu uzyskanie zaświadczenia o samodzielności lokalu, w trybie art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Skarżąca złożyła wniosek w dniu 15 listopada 2022 r., uznając zatem literalne brzmienie art. 2 ust. 3c u.d.w. przyjąć należy, że obiektywnie niemożliwym było, aby do dnia 30 listopada 2022 r. ustalono odrębne adresy miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych osób zamieszkujących w budynku przy ul. [...] w W. . Skarżąca, chcąc otrzymać dodatek węglowy, zobowiązana byłaby do złożenia wpierw w miejscowym Starostwie Powiatowym wniosku o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu, dołączając wymagany przepisami rzut kondygnacji budynku albo operat inwentaryzacyjny lokalu wykonany przez osobę mającą odpowiednie uprawnienia budowlane, następnie, winna byłaby ponieść opłatę skarbową od wniosku, a dopiero po uzyskaniu w/w zaświadczenia wnieść o nadanie wyodrębnionemu lokalowi numeru porządkowego w trybie administracyjnym. Nie sposób jest obronić twierdzenia, że racjonalny ustawodawca wymagałby od obywatela, aby ten podejmował opisane wyżej, będące zupełnie nieuzasadnionymi z punktu widzenia ekonomicznego i funkcjonalnego, czynności wyłącznie w celu otrzymania dodatku węgłowego, skoro ratio legis przepisu art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węgłowym jest właśnie zapewnienie doraźnego, uproszczonego i bezpłatnego wsparcia dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących budynek zaopatrzony w źródło ogrzewania. Uznając argumentację organów administracji publicznej za trafną, przyjąć należałoby, że na aprobatę zasługuje zachowanie strony charakteryzujące się złożeniem pozorowanego wniosku o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu tylko i wyłącznie na potrzeby postępowania o przyznanie dodatku węglowego. W rezultacie wydanej decyzji budynek należący do skarżącej, pomimo dość dużej powierzchni użytkowej i jego zajmowania przez lokatorów tworzących aż trzy odrębne gospodarstwa domowe, pozbawiony został możliwości uzyskania wsparcia w postaci dodatku węglowego, a to w sytuacji, gdzie przedmiotowy dodatek, nawet w ramach tej samej miejscowości, przyznawany był gospodarstwom zajmującym zdecydowanie mniejsze powierzchniowo lokale. Reasumując, w ocenie skarżącej, w jej przypadku zaistniał obiektywny brak możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących przy ul. [...] w W. . Przyjmując, że skarżąca zleciłaby biegłemu z zakresu budownictwa wykonanie operatu inwentaryzacyjnego wyodrębnionego z budynku lokalu już w połowie listopada 2022 r., kiedy to wystąpiła o przyznanie jej dodatku węglowego, to nie sposób jest domniemywać, że do dnia 30 listopada 2022 r., operat taki zostałby sporządzony, następnie Starostwo Powiatowe w W. wystawiłoby wnioskującej stosowne zaświadczenie, a następnie zakończyłoby się postępowanie w przedmiocie nadania lokalowi numeru porządkowego. Powyższa procedura najpewniej nie uległaby zakończeniu nawet w okresie 3,5 miesiąca dzielących wejście w życie u.d.w., co miało miejsce w dniu 12 sierpnia 2022 r., stąd termin 30 listopada 2022 r. byłby zachowany (art. 2 ust. 3c u.d.w.). Ponadto, co zresztą wydaje się oczywiste, zlecenie przygotowania odpłatnego operatu inwentaryzacyjnego biegłemu byłoby zupełnie nieuzasadnione ze względów ekonomicznych, gdyż jego koszt stawiałby pod znakiem zapytania opłacalność postępowania w przedmiocie uzyskania dodatku węglowego, którego wysokość wynosi jednorazowo 3 000 zł. Przyjęcie przez Kolegium, że art. 2 ust. 3c u.d.w. uzależnia przyznanie dodatku węglowego w trybie opisanym w jej art. 2 ust. 3d, od podjęcia dodatkowych czynności związanych z ustaleniem odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie tylko stoi w zupełnej sprzeczności z literalnym brzmieniem przepisu, ale przede wszystkim stanowi zaprzeczenie celu regulacji u.d.w., jaką było zapewnienie wsparcia finansowego każdemu gospodarstwu domowemu w okresie wynikłego kryzysu energetycznego. Jak to podano w uzasadnieniu do projektu ustawy o dodatku węglowym projektowana regulacja ma na celu zapewnienie wsparcia dla dużej grupy gospodarstw domowych w Polsce, w tym również gospodarstw najuboższych energetycznie, w pokryciu części kosztów wynikających ze wzrostu cen na rynku energii, w tym kosztów opału. Proponowane wsparcie finansowe w postaci dodatku węglowego wspomoże budżety domowe oraz zwiększy poczucie bezpieczeństwa energetycznego i socjalnego. Tym samym przyczyni się do ograniczenia negatywnych skutków sytuacji międzynarodowej na te z gospodarstw domowych, dla których główne źródło ciepła zasilane jest paliwami stałymi przy czym wartym odnotowania jest, że projektodawca wprost wskazał w uzasadnieniu druku, iż zgodnie z przyjętym rozwiązaniem dodatek przysługuje gospodarstwu domowemu, gdy jego głównym źródłem ciepła jest jedno z tych, które zostały wskazane w ustawie. Oznacza to, że przysługuje ono każdemu z gospodarstw domowych, także w sytuacji gdy wspólnie korzystają z jednego źródła ciepła, np. w domach wielorodzinnych, wspólnotach, czy spółdzielniach mieszkaniowych. Stanowisko Kolegium, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stoi zatem w opozycji do ratio legis u.d.w.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, w skrócie dalej: "p.p.s.a."), skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów. Wniosek o rozpoznanie sprawy w tym trybie został zgłoszony przez Kolegium w odpowiedzi na skargę, natomiast skarżąca w ustawowym terminie nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Sąd kontrolując, w tak zakreślonych granicach, legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istotą sporu jest odpowiedź na pytanie, czy w przypadku braku odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym samym adresem i nie podjęcia w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. formalnych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu skarżącej przysługuje dodatek węglowy.
Materialnoprawną podstawę działania organów administracji obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (u.d.w.).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.w. dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do CEEB, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz.U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 u.d.w. Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 u.d.w.). W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem (art. 2 ust. 3a u.d.w.). W przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (art. 2 ust. 3b u.d.w.).W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła (art. 2 ust. 3c u.d.w.). W przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji (art. 2 ust. 3d u.d.w.). W przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu (art. 2 ust. 3e u.d.w.).
Analiza przywołanych uregulowań prowadzi do wniosku, że co do zasady dodatek węglowy przyznawany jest na gospodarstwo domowe. Wyjątek od tej reguły przewidziany został w art. 2 ust. 3a u.d.w., gdzie wskazuje się, że w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Ustawodawca zastrzegł jednakże, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła.
Poza sporem pozostaje fakt, że skarżąca złożyła w terminie wniosek o przyznanie dodatku węglowego, jak również okoliczność, iż na nieruchomości przy ul. [...]w W. , w jednym budynku mieszkalnym, znajdują się trzy odrębne gospodarstwa domowe. Budynek ten został zgłoszony do CEEB, a głównym źródłem jego ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe i jest ono współdzielone.
Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 11 października 2017 r. o sygn. akt II OSK 2920/16 lokal posiada cechę samodzielności, jeżeli funkcjonalnie nie stanowi on części składowej innego lokalu, a korzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością korzystania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu. O tym, czy dany lokal może być uznany za samodzielny decyduje jego wydzielenie trwałymi ścianami, swobodny dostęp do niego właściciela czy mieszkańca oraz możliwość korzystania z niego bez wymogu korzystania z innych samodzielnych lokali, co oznacza przeznaczenie lokalu do wyłącznego użytku jego właściciela, mieszkańca.
Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, w odrębnym lokalu, oraz ponosi koszty eksploatacji budynku.
Sąd w składzie orzekającym podziela i przyjmuje za własne stanowisko tutejszego Sądu przedstawione m.in. w wyroku z dnia 31 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 474/23, wedle którego w odniesieniu do przesłanki braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych, ustawodawca nie wprowadził wymogu, aby okoliczność "braku możliwości ustalenia odrębnego adresu" mogła być ustalona wyłącznie na skutek podjęcia formalnych kroków prowadzących do wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, złożenia wniosku o nadanie numeru porządkowego bądź też wymagane było potwierdzenie wskazanej okoliczności konkretnym dowodem.
Postanowienia u.d.w. nie wymagają wszczęcia procedury o wydzielenie odrębnego lokalu, czy też złożenia wniosku o nadanie numeru porządkowego (adresu). Uwzględniając dokumentację niezbędną dla zainicjowania tego rodzaju postępowania, poważne wątpliwości budziłoby dokonanie powyższego w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. w sytuacji, gdy nowelizacja, na mocy której do art. 2 dodano ust. 3c i ust. 3d weszła w życie w dniu 3 listopada 2022 r. (por. ustawa z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych - Dz. U. z 2022 r. poz. 2236).
Wykazanie, iż omawiana tutaj przesłanka została spełniona może nastąpić poprzez złożenie oświadczenia, że do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe strony (por. wyroki WSA: w Gliwicach z 11 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 355/23, z 8 maja 2023 r. sygn. II SAB/Gl 24/23, w Łodzi z 23 maja 2023 r. sygn. I SA/Łd 299/23). Organy z urzędu posiadają wiedzę, czy dla danej nieruchomości jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Tym samym nie ma potrzeby, aby strona składała wniosek o nadanie nowego numeru porządkowego. Wystarczy samo oświadczenie strony albo zaświadczenie z urzędu (por. powołany wyżej wyrok WSA w Łodzi z dnia 23 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Łd 299/23). O możliwości złożenia oświadczenia o braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania w terminie do 30 listopada 2022 r. strona powinna zostać pouczona. Gdyby intencją ustawodawcy było uzależnienie przyznania świadczenia od podjęcia przez wnioskodawcę określonych czynności zmierzających do wyodrębnienia lokalu, a w dalszej kolejności do ustanowienia dla tego lokalu odrębnego adresu, to znalazłoby to swój bezpośredni wyraz w brzmieniu przepisów u.d.w. i spowodowałoby istotne zawężenie kręgu osób, które mogłyby skorzystać z omawianego tutaj wyjątku.
Tymczasem, kolejne nowelizacje u.d.w. jasno wskazują, że ich ratio legis sprowadza się do objęcia wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, poprzez odformalizowanie procedury, przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych, dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 210/23).
Organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie podjęły działania zmierzające do sprawdzenia stanu faktycznego pod kątem ziszczenia się przesłanek określonych w art. 2 ust. 3c u.d.w., ale dokonały nieprawidłowej jego wykładni. Za wadliwe należy uznać stanowisko, że brak odrębnego adresu miejsca zamieszkania do dnia 30 listopada 2022 r. i brak podjęcia w stosownym terminie działań formalnych prowadzących do ustalenia takiego adresu, skutkują odmową przyznania dodatku węglowego, mimo prowadzenia przez skarżącą w odrębnym lokalu, odrębnego gospodarstwo domowego.
Biorąc powyższe pod uwagę organ I instancji powinien zastosować art. 2 ust. 3d u.d.w. i przyznać skarżącej w drodze decyzji administracyjnej dodatek węglowy, skoro ze znajdującego się w aktach sprawy wywiadu środowiskowego w sposób jednoznaczny wynika, że pod jednym adresem, w odrębnych lokalach znajdują się odrębne gospodarstwa domowe, które posiadają współdzieloną instalację centralnego ogrzewania.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Powołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło