II SA/Gl 153/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2014 r. sprawy ze skargi M.F. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. W związku ze śmiercią głównego najemcy lokalu mieszkalnego położonego w R. przy ul. [...] E. F., Zakład Gospodarki Komunalnej w R. wystąpił do wnuka zmarłego M. F. o opróżnienie mieszkania. M. F. (nazywany w dalszej części uzasadnienia również "skarżącym") nie mógł wstąpić w stosunek najmu, gdyż nie zamieszkiwał stale ze zmarłym głównym najemcą. Kolejnym najemcą spornego lokalu został M. O. a następnie K. B. Administrator budynku wystąpił dnia [...]r. do Burmistrza Miasta R. o wymeldowanie M. F. z pobytu stałego lokalu z mieszkalnego położonego w R. przy ul. [...]. Postępowanie w tym zakresie zostało wszczęte dnia [...]r. Pismem z dnia [...]r. skarżący sprzeciwił się wymeldowaniu. Podniósł, iż nigdy nie był zameldowany pod innym adresem. Uznał, iż opróżnienie lokalu z jego rzeczy było kradzieżą. Co istotne, z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy, M. F. przebywał w tym czasie w Zakładzie Karnym w S. W ramach postępowania wyjaśniającego ustalono również, iż M. F. został zatrzymany w mieszkaniu swojej konkubiny przy ulicy [...] Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Burmistrz Miasta R. orzekł o wymeldowaniu skarżącego z lokalu. W uzasadnieniu stwierdził, iż nie przebywał on w mieszkaniu przy [...]. Z akt sprawy wynika również, iż M. F., wraz ze swoją konkubiną i córką ma prawo zamieszkiwać w lokalu zastępczym przy ul. [...] w R. Od decyzji odwołanie złożył skarżący domagając się przyznania lokalu zastępczego, dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz przesłuchania go w obecności policji. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu podniósł, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie jest wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Ponownie rozpatrując sprawę Burmistrz Miasta R. przesłuchał świadków, K. B., B. S., M. O. w celu ustalenia, czy centrum spraw życiowych skarżącego mieściło się w spornym lokalu. Z zeznań świadków wynika, iż M. F. nie przebywał w ciągu ostatnich 3-4 lat w mieszkaniu przy ul. [...]. Pismem z dnia [...] r. skarżący ponownie sprzeciwił się wymeldowaniu. Decyzją z dnia [...]r. o numerze [...] Burmistrz Miasta R. ponownie orzekł o wymeldowaniu M. F. z pobytu stałego z mieszkania przy ul. [...]. Od decyzji odwołał się skarżący (tytułując swe pismo jako "zażalenie") sprzeciwiając się wymeldowaniu. Podniósł, iż nie zamieszkiwał z konkubiną – tylko w lokalu przy ul. [...]. Wojewoda decyzją z dnia [...]r. o numerze [...] utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Uznał, iż prawidłowo przeprowadzone postępowanie przez Burmistrza miasta R. wykazało bezspornie, iż lokal mieszkalny przy ul. [...] nie stanowi centrum spraw życiowych skarżącego, który od lat się tam nie pojawiał. Skargę na decyzję Wojewody do tutejszego Sądu złożył M. F. Zarzucił, że rozstrzygnięcie Wojewody jest dla niego niekorzystne. Podniósł, że postępowanie było prowadzone z naruszeniem prawa. Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na początku należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle § 2 wspomnianego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia jako "P.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Jednocześnie zgodnie z ust. 2 tego artykułu, organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Na początku należy stwierdzić, zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i jest związane z potwierdzeniem faktu zamieszkiwania pod danym adresem. Nie służy dokumentowaniu istniejących stosunków prawnorzeczowych dotyczących konkretnej nieruchomości. Okoliczność opuszczenia miejsca pobytu stałego lub tymczasowego, na okres dłuższy niż trzy miesiące, rodzi po stronie osoby dotychczas tam zameldowanej obowiązek wymeldowania się. Brak realizacji tego obowiązku skutkuje zastosowaniem dyspozycji art. 15 ust. 2 ustawy, czyli wydania, na wniosek właściwego podmiotu, decyzji o wymeldowaniu. W ramach postępowania w sprawie wymeldowania organ bada, czy osoba fizyczna faktycznie opuściła miejsce stałego pobytu na okres wskazany w art. 15 ust. 1 ustawy. Co do zasady bez znaczenia są tutaj przyczyny opuszczenia miejsca pobytu. Trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 13 lutego 2013 r. (III SA/Kr 631/12 - wyrok dostępny na www. orzeczenia.nsa.gov.pl) uznał, że decyzja o wymeldowaniu ma wyłącznie charakter ewidencyjny, czyli rejestrowy. Oznacza tylko i wyłącznie, że strona opuściła dany lokal i w nim nie przebywa przez określony czas, a swoje interesy życiowe koncentruje w innym miejscu. Opuszczenie miejsca pobytu, skutkujące obowiązkiem wymeldowania z pobytu stałego lub tymczasowego nie zawsze musi mieć charakter dobrowolny. Przykładem może być tu eksmisja z lokalu. Tak też stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 lutego 2013 r. (II OSK 1976/1112 - wyrok dostępny na www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd stwierdził, że brak cechy dobrowolności nie zawsze stanowi przeszkodę do wymeldowania. Przykładem tego jest eksmisja osoby zamieszkałej w lokalu na podstawie wyroku sądu wykonanego przez komornika. Dochodzi wówczas do przymusowego opuszczenia miejsca pobytu o charakterze najczęściej trwałym, skutkujące powstanie obowiązku wymeldowania. Przesłanką zastosowania rozwiązania przewidzianego w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych może być wreszcie odbywanie przez osobę kary pozbawienia wolności. Można tu przytoczyć wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2013 r. (II OSK 2407/11 - wyrok dostępny na www. orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z tezą którego "sam fakt odbywania kary pozbawienia wolności, co wiąże się z opuszczeniem miejsca stałego pobytu, potwierdza zaistnienie przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych". Przenosząc powyższe ustalenia na grunt rozstrzyganej sprawy należy stwierdzić, iż postępowanie organów administracji było zgodne z prawem. O wymeldowanie skarżącego z pobytu stałego R. przy ul. ul. [...] wystąpił administrator budynku, Zakład Gospodarki Komunalnej w R. W sprawie bezspornie zaistniała przesłanka zastosowania art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skarżący opuścił lokal dobrowolnie i nie przebywał w nim ponad trzy miesiące. Biorąc pod uwagę zeznania świadków, zwłaszcza M. O., M. F. nie pojawiał się w spornym mieszkaniu przynajmniej od [...]r. Jako centrum spraw życiowych skarżącego, po odbyciu kary pozbawienia wolności, można wskazać lokal mieszkalny przy ul. [...] w R. wraz ze swoją konkubiną i ich wspólnym dzieckiem (zeznania B. S., konkubiny skarżącego). W związku z powyższym bez wątpienia organ pierwszej instancji prawidłowo podjął rozstrzygniecie w sprawie orzekając o wymeldowaniu skarżącego. Zgodnie z art. 124 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.