II SA/Gl 1531/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant sekretarz sądowy Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy oddala skargę. Wójt Gminy J. decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm.), nakazał R. W. jako właścicielowi nieruchomości w J. przy ul. [...] (działka nr 1), przyłączenie jej do istniejącej sieci kanalizacyjnej tj. do wyprowadzonego z kolektora głównego sięgacza kanalizacji sanitarnej zakończonego studnią o rzędnej dna 412.27 m n.p.m. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że zgodnie z wyjaśnieniami strony zawartymi w piśmie z dnia 18 czerwca 2014 r., nieruchomość wyposażona jest w szambo, a jej właściciel zawarł umowę na wywóz ścieków, co jednak w ocenie organu nie świadczy o prawidłowo prowadzonej gospodarce ściekowej. Skoro bowiem do nieruchomości wyprowadzony jest sięgacz, zakończony studzienką kanalizacyjną, umożliwiający podłączenie budynku do kanalizacji, istnieje obowiązek dokonania przyłącza do sieci, gdyż brak przesłanek uzasadniających odstąpienie od jego dokonania zgodnie z zacytowanym przez organ przepisem art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy. Skoro zaś właściciel nieruchomości, pomimo dwukrotnego wezwania (pisma z dnia 27 maja 2014 r. i 24 czerwca 2014 r.), nie wykonał obowiązku, zdaniem organu I instancji zachodziła podstawa prawna do wydania niniejszego nakazu w drodze decyzji administracyjnej. W odwołaniu od decyzji R. W. domagał się jej uchylenia jako bezzasadnej, powtórnie wyjaśniając, że budynki na jego działce posiadają kanalizację sanitarną, odprowadzoną do zbiornika gnilnego dwukomorowego, w którym ścieki bytowe beztlenowo są oczyszczone BZT5, co najmniej w 20 %, a zawiesina ogólna co najmniej w 50 %, a następnie odprowadzone do studni chłonnej znajdującej się na jego działce. Jego zdaniem, na odprowadzenie częściowo oczyszczonych ścieków za pośrednictwem studni chłonnej do gruntu, nie jest też wymagane pozwolenie wodnoprawne, gdyż nie przekracza 5 m3 na dobę. Odwołujący się zadeklarował też modyfikację przydomowej oczyszczalni w przeciągu 2 lat. Podniósł nadto, że z uwagi na koszty, wielokrotnie przewyższające utrzymanie przydomowej oczyszczalni ścieków, podłączenie nieruchomości do kanalizacji sanitarnej jest ekonomicznie nieuzasadnione. Jednakże zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołania nie uwzględniło. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, organ odwoławczy stwierdził bowiem, że w sytuacji, gdy sieć kanalizacyjna istnieje, to posiadanie zbiornika bezodpływowego, nawet spełniającego wszelkie wymagania, nie zwalnia z obowiązku podłączenia do niej nieruchomości. Okoliczności sprawy wskazują też, że strona nie posiada przydomowej oczyszczalni ścieków, zgodnej z przepisami odrębnymi, zwalniającej od konieczności podłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, gdyż w piśmie z dnia 17 czerwca 2014 r. podała, że posiada szambo i umowę na wywóz ścieków. Stąd też w niniejszej sprawie, zdaniem Kolegium, brak przesłanek zwalniających od ustawowego obowiązku podłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. W skardze do sądu administracyjnego R. W. domagał się uchylenia decyzji Kolegium i umorzenia postępowania w sprawie, zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa oraz art. 5 ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i art. 2 Konstytucji RP. Skarżący podał, że osadnik, działający jak przydomowa oczyszczalnia ścieków, powstał kilkanaście lat temu na podstawie pozwolenia na budowę, dotyczącego budowy budynku mieszkalnego. Nadto, z osadnika systematycznie wywożone są nieczystości ciekłe, stąd też zdaniem skarżącego, korzystanie z osadnika stanowi prawo nabyte, podlegające ochronie. Skarżący ponowił tę argumentację, że porównanie kosztów wskazuje na nieopłacalność podłączenia do sieci kanalizacyjnej. Stąd też nie zgodził się ze stanowiskiem Kolegium, że w zasadzie istnienie sieci kanalizacyjnej stanowi wystarczający warunek nakazania właścicielowi przyłączenia nieruchomości do niej. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie jako nieuzasadnionej. W toku rozprawy sądowej skarżący podniósł nadto, że kanalizacja została wadliwie wykonana, gdyż teren się zapada. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. W oparciu o należycie zebrany i oceniony materiał dowodowy prawidłowo organy obu instancji dopatrzyły się ustawowych przesłanek do wydania nakazu podłączenia przez skarżącego jego nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. W aktach postępowania znajduje się pismo skarżącego z dnia 19 maja 2013 r., stanowiące załącznik nr 3 do deklaracji w sprawie wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w której jako właściciel nieruchomości, położonej w J. przy ul. [...], podał że nieruchomość ta jest wyposażona w zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe o pojemności 10 m3. W toku niniejszego postępowania skarżący przedłożył zawartą w dniu [...] r. umowę o wywóz nieczystości płynnych ze zbiornika bezodpływowego. Aczkolwiek skarżący nie przedłożył decyzji o pozwoleniu na budowę tego zbiornika, a więc brak dowodu jego legalnej realizacji na gruncie wymogów Prawa budowlanego, to jednak w świetle oświadczenia z dnia [...] r. i umowy z dnia [...] r., nie budzi żadnych wątpliwości, że nieruchomość wyposażona jest w bezodpływowy zbiornik nieczystości ciekłych, a nie – przydomową oczyszczalnię ścieków. Realizacja przydomowej oczyszczalni ścieków podlega również rygorom prawa budowlanego na gruncie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.). Od dnia 11 lipca 2003 r. budowa takich oczyszczalni o wydajności do 7,5 m3 na dobę, nie wymaga pozwolenia na budowę, lecz podlega uprzedniemu zgłoszeniu właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej (art. 29 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego – w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 marca 2003 r., Dz. U. Nr 80, poz. 718). Nadto, z mocy art. 152 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm.), tego rodzaju instalacja jako mogąca negatywnie oddziaływać na środowisko, podlega zgłoszeniu organowi ochrony środowiska przed rozpoczęciem jej eksploatacji (§ 2 ust. 1 rozp. Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia, Dz. U. Nr 130, poz. 880). Zdaniem sądu administracyjnego, wyposażenie nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków, zwalniającą właściciela nieruchomości od obowiązku przyłączenia jej do sieci kanalizacyjnej, polega na realizacji takiego urządzenia zgodnie z wymogami prawa budowlanego i ochrony środowiska, a więc dopełnienia wszelkich powinności, wynikających z ustaw odrębnych. Nadto, w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że na przedmiotowym terenie istnieje sieć kanalizacyjna, której sięgacz został doprowadzony do granic nieruchomości skarżącego (vide: pismo "A" S.A. w B. z dnia [...] r. wraz z załącznikiem, w którym w poz. 41 wymieniono nieruchomość skarżącego). Taki stan rzeczy rodzi ustawowy obowiązek po stronie właściciela nieruchomości podłączenia jej do istniejącej sieci kanalizacyjnej, skoro nie jest ona wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Jedynie w przypadku, gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest techniczne lub ekonomicznie nieuzasadniona, właściciel nieruchomości może wg własnego wyboru zrealizować bezodpływowy zbiornik nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, wyżej powołanej, który został zacytowany w motywach decyzji organu I instancji, kryterium technicznej lub ekonomicznej niezasadności odnosi zaś do budowy samej sieci kanalizacyjnej, a nie – do realizacji przyłącza do istniejącej już sieci. Nie ma zatem prawnego znaczenia fakt, że realizacja przyłącza, a następnie koszty eksploatacji, są znacznie wyższe niż korzystanie ze zbiornika bezodpływowego. Gdyby podzielić stanowisko skarżącego i jego argumentację co do ekonomicznych skutków podłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, byłby martwy. Nie mógł też odnieść skutku zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji, skoro obowiązek podłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej wynika z ustawy. Skład orzekający w niniejszej sprawie związany zaś jest przepisem rangi ustawowej i nie może odmówić jego zastosowania. Wreszcie, dla wyniku niniejszej sprawy nie ma wpływu podniesiony dopiero w toku rozprawy sądowej zarzut co do wadliwego wykonania kanalizacji z powodu zapadającego się terenu. Tego rodzaju okoliczność nie była bowiem podnoszona w toku postępowania administracyjnego i może stanowić przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, o ile istniała w dacie wydania zaskarżonej decyzji, która to kwestia winna być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego. Zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie mogła też podważyć deklaracja skarżącego co do gotowości modernizacji istniejącego zbiornika. Ocenie podlega bowiem stan faktyczny z daty orzekania przez organy administracji. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, a w szczególności błędnej wykładni art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a także uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). sw