II SA/Gl 1537/21

WyrokWSA w Gliwicach2022-03-04

Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Andrzej Matan, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie wydania uprawnień do kierowania pojazdami i umorzyło postępowanie, uznając, że organ pierwszej instancji nie miał podstawy prawnej do orzekania o przyznaniu uprawnień i ich terminie ważności, skoro zostały one już wcześniej przyznane bezterminowo ostateczną decyzją administracyjną?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie, ponieważ organ ten nie miał podstawy prawnej do orzekania o przyznaniu uprawnień do kierowania pojazdami i ich terminie ważności, gdy uprawnienia te zostały już wcześniej przyznane bezterminowo ostateczną decyzją administracyjną. W takim przypadku organ pierwszej instancji powinien jedynie dokonać czynności materialno-technicznej wydania nowego dokumentu prawa jazdy, a nie orzekać w formie decyzji administracyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się o wymianę prawa jazdy. Organ pierwszej instancji wydał decyzję przyznającą uprawnienia do kierowania pojazdami i określającą termin ich ważności. Strona wniosła odwołanie, kwestionując termin ważności uprawnień. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania, uznając, że skarżący kwestionuje czynność materialno-techniczną. WSA uchylił postanowienie SKO, wskazując na potrzebę ustalenia, czy skarżący odwołał się od decyzji, czy od czynności materialno-technicznej. Po wyjaśnieniu przez stronę, że odwołanie dotyczy decyzji, SKO uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie, uznając, że organ nie miał podstaw do orzekania o przyznaniu uprawnień i ich terminie ważności, gdyż zostały one już przyznane bezterminowo.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 marca 2022 r. sprawy ze skargi B.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. B. L. wnioskiem z dnia 23 października 2020 r. zwrócił się do Prezydenta Miasta P. o wymianę dokumentu prawa jazdy z [...] na polski. Decyzją z dnia [...] organ orzekł wydaniu stronie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, A1, A2, A, B1 oraz B i określił termin ważności tych uprawnień na dzień 23 października 2035 r. Odwołanie od tej decyzji złożył jej adresat podnosząc, że uprawnienia do kierowania pojazdami zostały mu przyznane bezterminowo. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Organ odwoławczy stwierdził, że kwestionowane przez stronę daty ważności poszczególnych kategorii prawa jazdy wpisane do części H wniosku oraz do dokumentu prawa jazdy nie stanowią elementu rozstrzygnięcia zawartego w wydanej zgodnie z jej wnioskiem decyzji administracyjnej, lecz stanowią wyłącznie czynność materialno-techniczną. W konsekwencji skoro strona w złożonym odwołaniu zakwestionowała wyłącznie część decyzji w zakresie określenia terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami, to w istocie wniosła odwołanie od czynności materialnotechnicznej dotyczącej wpisu do prawa jazdy daty ważności wymienionej kategorii. W wyniku skargi strony sprawę rozpatrywał tutejszy Sąd, który wyrokiem z dnia 19 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 175/21 uchylił postanowienie Kolegium z dnia [...] Przyczyną orzeczenia kasatoryjnego było nieustalenie, czy skarżący złożył odwołanie od decyzji SKO w Katowicach, czy też od czynności materialno-technicznej, którą jest wydanie blankietu prawa jazdy, Wykonując powyższy wyrok organ administracji wezwaniem z dnia 29 października 2021 r. zwróciło się do strony o wskazanie, czy jego pismo z dnia 12 listopada 2020 r. stanowi: 1) odwołanie od wskazanej wyżej decyzji Prezydenta Miasta P., 2) skargę na czynność materialno-techniczną, jaką jest wydanie blankietu prawa jazdy, co nastąpiło 2 listopada 2020 r. Odpowiadając na to wezwanie strona, w piśmie z dnia 19 maja 2021 r. wskazał, że jego pismo stanowi odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta P. Zaskarżoną obecnie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach uchyliło decyzję organu I instancji sprawie wydania uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, i w tym zakresie umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji. Wskazało, że Prezydent Miasta P. nie miał podstawy prawnej dla władczego orzekania o przyznaniu stronie uprawnienia do kierowania pojazdami powyższych kategorii oraz o określeniu terminu ważności tych uprawnień. Zostały one bowiem już uprzednio przyznane ostateczną decyzją administracyjną. Zatem w zakresie posiadanych uprzednio przez stronę uprawnień organ nie powinien byt wydawać decyzji administracyjnej, lecz jedynie działać w trybie czynności materialno-technicznej wydania nowego dokumentu prawa jazdy. Niezgodne z prawem było rozstrzyganie w decyzji z dnia [...] zawartej w części H wniosku, o zmianie treści uprawnień wynikających z ostatecznej decyzji administracyjnej, która funkcjonuje w obrocie prawnym. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył jej adresat. Domagając się "uchylenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] i ponowne przeprowadzenie postępowania w pierwszej instancji z uwzględnieniem istniejących, ostatecznych decyzji administracyjnych". Wskazał, że zaskarżoną decyzją organ odwoławczy uchylił tylko część decyzji. Nie zgadza się z takim rozstrzygnięciem uważa, że "że SKO w Katowicach również ignoruje ostateczne decyzje administracyjne, których rozstrzygnięcie przyznaje mi bezterminowe uprawnienia do kierowania pojazdami, które funkcjonują w obiegu prawnym, naruszając w ten sposób art. 16 § 1 k.p.a. oraz działa na moją szkodę, w sposób naruszający art 7 k.p.a. Organ odwoławczy dopuścił się również naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchybienie przesłankom do skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia w pierwszej instancji, z uwzględnieniem już istniejących ostatecznych decyzji administracyjnych". Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu w rozstrzyganej sprawie doszło do nieporozumienia i niezrozumienia przez skarżącego obowiązujących przepisów prawa. Jak zasadnie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1212) prawo jazdy jest wydawane przez starostę, w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek osoby zainteresowanej, za opłatą oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Pojęcie "prawo jazdy" jest używane w przepisach prawa w dwóch znaczeniach. W pierwszym znaczeniu, jest rozumiane jako uprawnienie do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Natomiast w drugim znaczeniu jest używane na określenie dokumentu urzędowego potwierdzającego, posiadanie przez daną osobę uprawnienia do prowadzenia pojazdów wskazanych w nim kategorii. Skarżący posiada uprawnienia do kierowania pojazdami określonych rodzajów bezterminowo. Wynika to z faktu, że decyzje administracyjne, którymi nadano powyższe uprawnienia stały się ostateczne. Prezydent Miasta P. swą decyzją z dnia [...] określił, że uprawnienia te mają charakter terminowy do 2035 r. Było to rozstrzygnięcie rażąco naruszające prawo. Jak jednak wyżej wskazano, określenie "prawo jazdy" w rozumieniu potocznym używane jest w stosunku do dokumentu stwierdzającego fakt posiadanych uprawnień. I można się domyślać, że skarżący kwestionował nie decyzję administracyjną przyznającą uprawnienia, ale czynność materialno-techniczną "wpisania" określonych dat do dokumentu potocznie nazywanego "prawem jazdy". Dlatego też tutejszy Sąd w wyroku z dnia 19 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 175/21 uchylił postanowienie Kolegium z dnia [...] i nakazał SKO w Katowicach ustalenie, co jest żądaniem skarżącego. Czy kwestionuje decyzję określającą niezgodnie z prawem ważność uprawnień do kierowania pojazdami, czy też kwestionuje czynność materialno-techniczną błędnego wskazania w dokumencie daty ważności uprawnień do 2035 r. Skarżący, pismem z dnia 19 maja 2021 r. wskazał w sposób wyraźny i nie budzący wątpliwości, że jego pismo stanowi odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta P. Prawidłowo zatem SKO w Katowicach rozpoznało odwołanie skarżącego od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] Uchyliło zaskarżony akt i w zakresie określenia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, A1, A2, A, B1, B i umorzyło postępowanie administracyjne. Organ I instancji nie miał prawa rozstrzygać w tym zakresie. Decyzje przyznające skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami określają je bowiem bezterminowo. Mając na uwadze powyższe rozważania, uznając, że skarga jest bezzasadna Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło