II SA/Gl 154/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2009r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji dotyczącej wykonania określonych robót budowlanych uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...]r. nr [...] i orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 kpa stwierdził wygaśnięcie decyzji ostatecznej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] ( powinno być z dnia [...]) nr [...] dotyczącej budynku mieszkalnego w A., ul. [...], nakazującej I. i R.S. ( współwłaścicielom tego budynku ) wykonanie czynności określonych w tej decyzji. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...] ( powinno być [...]) wydał decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane ( t.j. Dz. U. z 2003 roku, nr 207, poz. 2016 z zm.) nakazującą I. i R.S. dokonanie we wskazanym w decyzji terminie następujących czynności: - wykonanie przez osobę uprawnioną rysunków konstrukcji dobudowanego do budynku nad wejściem daszku konstrukcji drewnianej wraz ze schodami wejściowymi do budynku, z oceną techniczną w/w robót dokonaną przez osobę uprawnioną, - wykonanie przez osobę uprawnioną oceny technicznej robót budowlanych polegających na wymianie okien i drzwi wejściowych w budynku, z wyjątkiem okna od strony północno- zachodniej, - zlikwidowania okna w łazience ( od strony północno-zachodniej) o wymiarach [...] i zamurowania otworu luksferami szklanymi. Zobowiązani I. i R.S. uzyskali w dniu [...] decyzję Starosty [...] nr [...] udzielająca pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego przy ul. [...]. Decyzją zatwierdzono projekt budowlany przedmiotowej rozbudowy i nadbudowy. Projekt ten – zdaniem organu orzekającego w niniejszej sprawie - uwzględnia likwidację istniejącego zadaszenia i schodów. Zostało w nim także uwzględnione okno usytuowane w ścianie północnej, a jego lokalizacja ( w projekcie ) jest zgodna z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż inwestor nabył część działki sąsiedniej. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ doszedł do wniosku, że decyzja z dnia [...] ( powinno być [...]) jest bezprzedmiotowa gdyż inwestor posiada od [...] pozwolenie na rozbudowę budynku, a czynności wskazane w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zostały wykonane przy sporządzeniu projektu ( dla decyzji z [...]) oraz podczas realizacji robót, co potwierdziła przeprowadzona w dniu [...] kontrola w trakcie której ustalono rozebranie daszku i schodów. W odwołaniu od tej decyzji J.S. wniosła o jej uchylenie podnosząc, że postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie decyzji, jak i sama decyzja nie może być akceptowana " jako akt wydany przez organa praworządnego państwa". [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ podał, że decyzja z dnia [...] wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stanowiła następstwo ustalenia przez organ ją wydający wykonania przez inwestorów I. i R.S. robót budowlanych bez dopełnienia obowiązku wynikającego z art. 28 Prawa budowlanego i zmierzała do doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem. W trakcie czynności kontrolnych w dniu [...] ustalono, że inwestor zakupił część sąsiedniej działki, a w związku z tym lokalizacja budynku przestała naruszać warunki techniczne, a nadto inwestor uzyskał decyzję Starosty [...] z [...] o pozwoleniu na budowę, którą zatwierdzono projekt budowlany na rozbudowę i nadbudowę budynku objętego decyzją z [...] ( powinno być [...]). Dokumentacja do decyzji z [...] przewiduje rozbiórkę elementów budynku które powstały samowolnie i stanowiły przedmiot decyzji z dnia [...]. Nadto wobec stwierdzenia w trakcie kontroli w dniu [...] rozbiórki samowolnie wykonanych schodów i zadaszenia, zasadnie decyzja z dnia [...] została uznana za bezprzedmiotową, co wypełnia przesłanki z art. 162 § 1 pkt 1 kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J.S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, że została ona wydana z naruszeniem art. 10 § 1, art. 79 i art. 81 kpa bowiem nie była ona zawiadomiona o czynnościach organu w dniu [...] i [...]; art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 w zw. z art. 7, 77 kpa i art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego; art. 84a ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 84 ust. 1 pkt 1, art. 35 ust. 5 i art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, a także art. 107 § 3kpa. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy oraz prawa materialnego które miało wpływ na ten wynik. Przepis art. 162 § 1 pkt 1 kpa zawiera dwie normy prawne. Norma pierwsza pozwala na stwierdzenie wygaśnięcia decyzji jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa, a stwierdzenie nieważności takiej decyzji, nakazuje przepis prawa. Norma druga wiąże się również z bezprzedmiotowością decyzji, ale organ właściwy stwierdza jej wygaśnięcie tylko wtedy, gdy leży to w interesie społecznym lub interesie strony. Rozróżnienie to jest o tyle istotne, że w przypadku pierwszym uregulowanie prawne ma charakter odsyłający ( B. Adamiak, glosa do wyroku NSA z dnia 11 września 1985 roku, SA/Wr 556/85, OSP/KA 1986 z. 9-10, poz. 179), zaś w przypadku drugim powołany przepis stanowi samodzielną podstawę materialnoprawną do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. W zaskarżonej decyzji uzasadniono orzeczenie o wygaśnięciu decyzji z dnia [...] ( powinno być [...]) wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego bezprzedmiotowości tej decyzji. Organ orzekający nie wskazał na żadną inną przesłankę stosowania art. 162 § 1 pkt 1 kpa, a w szczególności przepis prawa który nakazywałby orzeczenie o wygaśnięciu decyzji wobec jej bezprzedmiotowości lub interes społeczny albo interes strony uzasadniający wygaśnięcie decyzji bezprzedmiotowej. Już z tego względu – nie ustalenie i nie wykazania przesłanek zastosowania art. 161 § 1 pkt 1 kpa - zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.), dalej powoływana jako ppsa. Powracając do wskazanej przez organ bezprzedmiotowości decyzji z dnia [...] jako uzasadniającej jej wygaśnięcie Sąd musi stwierdzić, że nie podziela w tej materii : to jest bezprzedmiotowości stanowiska organów orzekających. Decyzja z dnia [...] nr [...] została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, przy czym określono w niej termin wykonania nałożonych obowiązków. Konsekwencją tej decyzji w wypadku upływu terminu w niej oznaczonego są decyzje o których mowa w art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego. W świetle tego ostatniego przepisu nie może ostać się twierdzenie, że decyzja z dnia [...] stała się bezprzedmiotowa, przy założeniu dalszego istnienia nielegalnych robót budowlanych, dlatego że roboty te zostały objęte projektem zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę. Postępowanie rozpoczęte decyzją z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, z wyłączeniem sytuacji gdy przedmiot tej decyzji przestał istnieć, musi się zakończyć decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego. W postępowaniu ponownym organy orzekające winny mieć na uwadze wyżej przedstawioną wykładnie art. 162 § 1 pkt 1 kpa, a także stanowisko Sądu co do konsekwencji decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2. Prawa budowlanego. Wobec faktu, że zaskarżona decyzja i decyzja poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem prawa skutkującym jak wcześniej podano, ich uchyleniem, za zbędne Sąd uznał szczegółowe ustosunkowanie się do poszczególnych zarzutów skargi. Mimo to należy stwierdzić, że oprócz zarzutu naruszenia art. 162 § 1 pkt 1 kpa, art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, zasadnym jest zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa co w zw. z art. 79 i 81 kpa przez niezawiadomienie skarżącej o czynnościach organu w dniu [...] i [...] w trakcie których organ dokonał ustaleń, które uznał za udowodnione. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ppsa, a brak rozstrzygnięcia o kosztach stanowi następstwo zwolnienia skarżącej od wpisu od skargi postanowieniem z dnia 15 czerwca 2009 roku oraz braku żądania skarżącej zasądzenia ewentualnie innych poniesionych kosztów. su.