II SA/Gl 154/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu pełnomocnika skarżącego J. K.– adwokata F. B. od postanowienia Starszego Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalającego wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z dnia 28 października 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 154/16 w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie o wymeldowanie postanawia: zmienić postanowienie Starszego Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 154/16 w ten sposób, iż przyznać adwokatowi F. B. kwotę 147,60 zł (sto czterdzieści siedem złotych 60/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu. Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2016 r. Starszy Referendarz Sądowy ustanowił dla skarżącego J. K. pełnomocnika z urzędu, na którego Okręgowa Rada Adwokacka w K. wyznaczyła adwokata T. C. Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2016 r., tutejszy Sąd oddalił skargę J. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...]. W dniu 1 września 2016 r. adwokat T. C. złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku wywodząc, iż orzeczenie to odpowiada wymogom wynikającym z obowiązującego prawa. Równocześnie zażądał przyznania kosztów sporządzenia powyższej opinii wg norm przepisanych. Postanowieniem z dnia 22 września 2016 r. Starszy Referendarz Sądowy przyznał adwokatowi T. C. wynagrodzenie, w wysokości 147,60 zł. W dniu 3 października 2016 r. do Sądu wpłynęło pismo z dnia 28 września 2016 r., w którym Okręgowa Rada Adwokacka w K. powiadomiła o wyznaczeniu dla strony skarżącej nowego pełnomocnika, w osobie adwokata F. B. (w miejsce adwokata T. C.). W dniu 13 października 2016 r. adwokat F. B. złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku, również żądając przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Postanowieniem z dnia 28 października 2016 r. Starszy Referendarz Sądowy oddalił wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskujący adwokat jest drugim z kolei pełnomocnikiem skarżącego w niniejszej sprawie, który żąda przyznania wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego wyroku. Referendarz podkreślił, że poprzedni pełnomocnik J. K. - adwokat T. C. złożył już taką opinię odnośnie przedmiotowego wyroku i otrzymał za tę czynność stosowne wynagrodzenie. W tej sytuacji brak jest podstaw do przyznania wnioskodawcy żądanych kosztów udzielonej pomocy prawnej. W ocenie referendarza sądowego nieusprawiedliwione jest przyznawanie ze środków publicznych wynagrodzenia dwóm pełnomocnikom ustanowionym z urzędu, którzy podejmowali w sprawie te same działania, w tym sporządzili dwie podobne w treści opinie o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W istocie oznaczałoby to bowiem nieuzasadnione i nadmierne obciążenie Skarbu Państwa. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł adwokat F. B. zarzucając mu naruszenie art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. , poz. 718 ze zm. dalej jako P.p.s.a.) w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej przez adwokata urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 615 ze zm.) poprzez niezasadne odmówienie przyznania pełnomocnikowi z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Wskazując na powyższe pełnomocnik wniósł o zmianę w całości zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego z dnia 28 października 2016 r. i przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zgodnie ze złożonym wnioskiem zawartym w opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej przez adwokata urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 615 ze zm.). Stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b tego rozporządzenia opłata maksymalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Zgodnie § 22 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia opłat maksymalna wynosi 480 zł. Zauważyć nadto należy, iż w myśl § 4 ust. 3 powoływanego rozporządzenia opłatę za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Ponadto wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części (§ 3 rozporządzenia). W przedmiotowej sprawie adw. F. B. podjął czynności w związku z zawiadomieniem go o wyznaczeniu na pełnomocnika z urzędu dla J. K. – sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 177 § 4 P.p.s.a. na pełnomocniku z urzędu, który nie znajdzie podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, spoczywa bezwzględny obowiązek sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i przedłożenia jej w Sądzie i to niezależnie od treści rozstrzygnięcia kończącego sprawę. Stąd też w rozpoznawanej sprawie, na prawidłowo wyznaczonym i zawiadomionym pełnomocniku z urzędu, ciążył obowiązek podjęcia czynności na rzecz strony skarżącej, z którego to obowiązku się wywiązał i za który w świetle powołanych wyżej przepisów przysługuje mu stosowne opłata. Zdaniem Sądu bez znaczenia ma w tej sytuacji fakt przyznania innemu, wcześniej wyznaczonemu, a następnie zwolnionemu, pełnomocnikowi z urzędu, zwrotu kosztów za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W okolicznościach przedmiotowej sprawy sporządzenie przez adw. T. C. opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie zwalniało adw. F. B. z obowiązku wynikającego z art. 177 § 4 P.p.s.a. Stąd też wniosek adw. F. B. w zakresie przyznania opłaty za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji uznać należy za całkowicie uzasadniony zwłaszcza, że opinia ta została sporządzona z należytą starannością. Na przyznaną, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu, kwotę 147,60 zł, składa się wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej ustalone na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714)., w kwocie 120 zł - jako ½ opłaty maksymalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b tego aktu (wynoszącej 240 zł - czyli odpowiadającej 50 % stawki maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c), którą to kwotę podwyższono - stosownie do § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia - o podatek od towarów i usług obliczony według stawki 23 %, wynoszący 27,60 zł. Mając powyższe na uwadze w oparciu o art. 250 § 1 i art. 260 § 1 P.p.s.a. oraz § 21 ust. pkt 2 lit. b w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej przez adwokata urzędu, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.