II SA/Gl 155/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J.O. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach zwalniającego skarżącego od kosztów sądowych i oddalającego jego wniosek dotyczący ustanowienia adwokata z dnia 16 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 155/11 w sprawie ze skargi J.O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr[...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego z wpisu od skargi, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. 1 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 czerwca 2011 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach zwolnił skarżącego J.O. od kosztów sądowych oraz oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Z urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją córką, która jest studentką i nie uzyskuje żadnego dochodu. W skład majątku skarżącego wchodzi lokal mieszkalny o pow. [...] m², budynek mieszkalny ( w budowie ) o pow. [...] m², nieruchomość rolna o pow. [...]ha oraz dom z [...] r. o pow. [...]m². Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Ponadto skarżący wskazał, że z uwagi na zły stan zdrowia pozostaje pod opieką kilku lekarzy specjalistów. Jedynym źródłem utrzymania skarżącego jest emerytura w wysokości [...] zł netto. W ocenie referendarza sądowego, sytuacja materialna skarżącego, a zwłaszcza fakt, że posiada on kilka nieruchomości, nie pozwala przychylić się do złożonego wniosku. W ustawowym terminie J.O. wniósł sprzeciw od tego postanowienia wnosząc o jego zmianę i przyznanie prawa pomocy w postaci przyznania adwokata z urzędu. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący wskazywał na obciążenia finansowe trzech posiadanych przez niego nieruchomości. Wskazał na kredyt w wysokości [...] zł na rzecz [...] B., należności składkowe wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz kredyt w wysokości [...] mln "starych" złotych, który obciąża budynek będący w budowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał w sposób dostateczny i przekonujący, że jego sytuacja majątkowa jest na tyle ciężka, że uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Do takiego wniosku skłania fakt, że skarżący dysponuje kilkoma nieruchomościami, które ze względu na rodzaj oraz sposób korzystania z nich mogą być uznane za składniki majątku o istotnej wartości. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym "posiadanie nieruchomości znacznej wartości wyklucza możliwość uznania skarżącego za osobę ubogą, nie mogącą ponieść niezbędnych kosztów postępowania" – tak orzekł NSA w postanowieniu z dnia 21 maja 2009 r. sygn. akt II FZ 157/09 (Lex nr 564220). Uwzględniając powyższe ustalono, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest niewątpliwie trudna, co przemawia za zwolnieniem go od kosztów sądowych w całości, jednak nie jest ona na tyle ciężka, by uzasadniać uwzględnienie wniosku w pełnym zakresie. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 260, art. 245 § 1 i § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.