II SA/Gl 155/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Iwona Bogucka, Protokolant starszy referent Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2012 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Pismem z dnia [...] roku, obecny skarżący J.O. poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., że na budynku jednorodzinnym (znajdującym się w budowie), którego jest inwestorem w oparciu o decyzję z [...] roku nr [...] , wykonywane są prace przez jego byłą żonę M.O.. Prace te są samowolą budowlaną, nie wyraził on na nie zgody, podobnie jak kierownik budowy. J. O. podał także, że przedmiotowy budynek i działka (nr [...] w B.) stanowią majątek dorobkowy, a podziałem tego majątku zajmuje się aktualnie sąd. W piśmie tym J. O. zawarł pod adresem organu nadzoru budowlanego żądanie interwencji, w stosunku do "samowoli budowlanej". Po przeprowadzeniu oględzin w dniu [...] roku, organ I instancji postanowieniem z dnia 31 października 2008 roku na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 3 Prawa budowlanego wstrzymał prowadzone przez M.O. roboty budowlane wykonywane w budynku mieszkalnym na posesji przy ul. [...] (działka nr [...] ) bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W postanowieniu tym wskazano w pkt 1-9 jakie roboty samowolnie zostały wykonane i nałożono na ich inwestorkę M.O. obowiązek zabezpieczenia budynku i terenu budowy oraz przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z oceną techniczną tych robót. Następnie organ I instancji decyzją z dnia [...] roku, wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 roku, nr 156, poz. 1118 z późn. zm., dalej powoływana jako "ustawa") nakazał inwestorce M.O. przedłożenie w organie I instancji inwentaryzacji budowlanej powykonawczej uwzględniającej wykonane roboty, w terminie do dnia [...] roku. Od tej decyzji odwołanie (pomyłkowo datowane na [...] roku, zamiast [...] roku) złożył skarżący J. O. . W odwołaniu tym podniósł, że decyzja została skierowana do osoby niewłaściwej bowiem tylko on jest uprawniony do prowadzenia robót w budynku na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] roku, a nadto że wszystkie wykonane przez M.O. roboty budowlane ;były zbyteczne, gdyż stan techniczny budynku był dobry. Z odwołania tego jednoznacznie wynika, że M. O. wykonała roboty budowlane wymienione w decyzji organu I instancji z którymi odwołujący się nie zgadza i w związku z tym domaga się przywrócenia budynku do stanu poprzedniego. Zaskarżoną decyzją ([...] ) z dnia 30 [...] roku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 i art. 105 kpa umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja organu I instancji została wydana w postępowaniu wszczętym w sprawie robót budowlanych wykonywanych przez M.O. w budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr [...] , którego inwestorem, jak wynika z decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] roku, był odwołujący. Budowa budynku mieszkalnego trwała nieprzerwanie od [...] r. (kserokopia dziennika budowy). Następnie M. O. rozpoczęła roboty budowlane, które wykonywane były w warunkach samowoli budowlanej i to w stosunku do tych robót organ I instancji wydał decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, która skierowana była do inwestora czyli M.O. Natomiast zdaniem organu odwoławczego J. O. nie jest stroną postępowania, w którym tą decyzję wydano. Nie jest on bowiem współwłaścicielem działki nr [...] , co wynika z odpisu księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla tej nieruchomości oraz postanowienia Sądu Rejonowego w M. o dział spadku z dnia [...] roku, sygn. akt [...] . Własność działki jak wykazuje powołana księga wieczysta przysługuje M.O.. J. O. – mimo wezwań organu – nie przedstawił twierdzeń ani dokumentów świadczących o istnieniu jego interesu prawnego w niniejszej sprawie. Interesu tego nie można też wywodzić z okoliczności, że J. O. był wymieniony jako inwestor w pozwoleniu na budowę spornego obiektu bowiem przedmiotem sprawy nie jest realizacja tego obiektu, ale wyłącznie roboty prowadzone w nim przez M.O.. W osobistej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J. O. podtrzymuje swoje dotychczasowego stanowisko. Pełnomocnik z urzędu adw. J.D. pismem z dnia [...] roku poinformowała, że nie popiera osobistej skargi J.O. i wniosła o zasądzenie "na rzecz skarżącego" nieopłaconej w części ani w całości pomocy prawnej. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola Sądu w niniejszym postępowaniu została poddana decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana po rozpatrzeniu odwołania J.O. od decyzji organu I instancji – umarzająca postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Organ ustalił, że działka nr [...] w B., na której usytuowany jest budynek mieszkalny w którym samowolne roboty budowlane wykonywała M. O. nie stanowi własności J.O., a fakt że J. O. zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę był inwestorem tego budynku także nie rodzi po jego stronie interesu prawnego w sprawie której przedmiotem są roboty budowlane wykonane przez M.O. Powyższe ustalenia faktyczne Sąd podziela. Sam skarżący także nie kwestionuje faktu, że roboty budowlane samowolnie zostały wykonane przez M.O. Spór, sprowadzał się do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy skarżącemu przysługuje przymiot strony w postępowaniu prowadzonym w stosunku do robót budowlanych objętych regulacją art. 51 ustawy. Stroną postępowania prowadzonego na podstawie tego przepisu jest bezspornie inwestor robót podlegających temu przepisowi. Potwierdza to także art. 52 ustawy, który nadto stanowi, że do wykonania decyzji wydanej na podstawie art. 51 ustawy zobowiązani są w drugim rzędzie (po inwestorze) właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Stroną tego postępowania jest też właściciel nieruchomości na której znajdują się przedmiotowe roboty budowlane. Skarżący nie jest właścicielem nieruchomości nr [...] co wynika z księgi wieczystej [...] prowadzonej dla tej nieruchomości. Jej właścicielką jest M. O. . Powoływanie się skarżącego na toczący się proces o podział majątku dorobkowego i wywodzenie z tego powodu prawa do nieruchomości, podobnie jak wyprowadzenie prawa do nieruchomości z tytułu jej długotrwałego posiadania nie może odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku. Zgodnie z zasadą rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych stan prawny ujawniony w tej księdze uważa się za prawidłowy do chwili jego zmiany bądź zamieszczenia w księdze wieczystej stosownej wzmianki. Istotnie skarżący uzyskał w dniu [...] roku pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego na działce nr [...] i to właśnie na tym budynku M. O. samowolnie (według organu) wykonała szereg robót budowlanych. Jednakże nawet w sytuacji gdy uprawnienia z tego pozwolenia nie zostały przeniesione (wątpliwości w tym zakresie rodzi umieszczona na pozwoleniu k. 101, tom I akt administracyjnych – adnotacja) pozwolenie to nie tworzy w niniejszej sprawie interesu prawnego po stronie skarżącego. Przedmiotem sprawy nie jest bowiem realizacja obiektu objętego tym pozwoleniem, ale wyłącznie roboty prowadzone przez inwestorkę M.O. Skoro zatem stosownie do art. 127 § 1 kpa od decyzji organu I instancji odwołanie służy wyłącznie stronie postępowania, którą jest ten czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, a skarżący takiego interesu nie posiada prawidłowo doszło w sprawie do umorzenia postępowania odwoławczego. Stwierdzenie, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, zgodnie z przeważającymi w doktrynie i orzecznictwie poglądami następuje w formie decyzji administracyjnej – o braku interesu prawnego organ odwoławczy może rozstrzygać jedynie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 5 lipca 1999 roku (OPS 16/98, ONSA 1999, nr 4, poz. 119) przyjął, że "stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, następuje w formie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa". Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270) oddalił skargę. SW