II SA/Gl 1553/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 maja 2021 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] zmienił swoją decyzję z dnia [...]. nr [...] w taki sposób, że od dnia 1 kwietnia 2020 r. przyjmuje ona brzmienie: "ustalić opłatę za pobyt Pana S.S. w Domu Pomocy Społecznej, L. [...], [...] C. w wysokości 70% dochodu miesięcznie, mieszkaniec będzie ponosił opłatę od dnia 1 kwietnia 2020r. w wysokości 929,67zł miesięcznie płatną na konto domu pomocy społecznej, odpłatność za dany miesiąc należy uiścić w terminie 10-go dnia następnego miesiąca". Jako uzasadnienie decyzji organ I instancji wskazał, iż w związku ze zmianą dochodów zaistniała podstawa do zmiany decyzji ustalającej odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej. Od decyzji tej odwołał się kurator strony, Z.S.. Wskazał, że adresat decyzji odmawia pokrywania kosztów pobytu w DPS w L. ponieważ jego pobyt tam nie odpowiada jego potrzebom. Organ I instancji złośliwie skierował stronę do DPS w L., który nie ma możliwości i kompetencji opiekowania się osobami z diagnozą [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach zaskarżoną decyzją utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazało, że zgodnie z art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej "decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody". Zgodnie z art. 59 ustawy o pomocy społecznej decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzje ustalającą opłatę w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy dla tej osoby w dniu jej skierowania do domu pomocy społecznej. Z kolei stosownie do art. 60 ust. 1 i ust. 2 pkt. i 2 cyt. ustawy pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym - ustala wójt (burmistrz, prezydent miasta) i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym , nie później niż do dnia 31 marca każdego roku; w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym ustala starosta ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku. Z akt sprawy wynika, że średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w M. wynosi 3.546,52zł. Stosownie do treści art. 61 ust. 1 ust. 2 pkt. 1 cyt. ustawy obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności : 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni prze wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej- przy czym osoby i gmina określone w pkt. 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełna odpłatność. Strona przebywa w Domu Pomocy Społecznej w L.. W świetle akt sprawy, w związku ze zmianą sytuacji dochodowej organ I instancji dokonał zmiany wysokości odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. W marcu 2020r. nastąpiła zmiana wysokości dochodu strony i od marca 2020r. wysokość świadczenia emerytalnego z ZUS wynosi 1328,10zł. 70% dochodu strony wynosi 929,67zł. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył kurator strony. W jego ocenie adresat decyzji przebywa w DPS bezprawnie, gdyż został wyleczony już przed skierowaniem do ośrodka. Jak stwierdził "Prezydent/MOPS K. ostentacyjnie pogwałcili art. 3 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. w szczególności działali i nadal działają celowo na szkodę pana S.S. wbrew pkt. 2 i 3 tego artykułu. Uzasadnienie roszczeń podrzędnymi przepisami tej ustawy, przy celowym łamaniu bazowego art. 3 i zasad pomocy społecznej nie jest dopuszczalne, dlatego decyzja SKO Katowice z dnia [...] nie ma żadnej skutecznej podstawy prawnej, takie wybiórcze wykorzystanie ustawy jest niedopuszczalne i decyzja musi zostać uchylona". Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1876) obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej – przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Zgodnie zaś z ust. 2 pkt 1 tego artykułu "opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą [...] mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu [...]". Rozstrzygana sprawa dotyczy zmiany decyzji ustalającej odpłatność strony w Domu Pomocy Społecznej. Zgodnie z art. art. 106 ust. 1 ustawy "przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej". Jednocześnie w świetle ust. 5 tego artykułu "decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody". W przypadku gdy w obrocie prawnym funkcjonuje już decyzja o ustaleniu opłaty za pobyt danej osoby w domu pomocy społecznej, to jej modyfikacje - związane tak ze zmianą kręgu podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłaty jak i jej wysokości obciążającej poszczególne podmioty - powinny odbywać się w trybie przewidzianym przez art. 106 ust. 5 ustawy. W sprawie bezsporne jest, że w miesiącu marcu 2020 r. wzrosło świadczenie emerytalne umieszczonego w Domu Pomocy Społecznej. W związku z powyższym Prezydent Miasta K. był zobowiązany przeliczyć wysokość opłaty w części pokrywanej przez mieszkańca DPS. Skoro jego emerytura wynosi obecnie 1328,10 zł to powinien on ponosić opłatę w wysokości 929,67zł (jako 70 % pobieranej emerytury). Ustalenia organów administracji w tym zakresie nie budzą wątpliwości, co do ich poprawności. Sąd nie może odnieść się do zarzutów skargi, gdyż nie dotyczą one rozstrzyganej sprawy. Kurator skarżącego kwestionuje bowiem sam pobyt strony w DPS a nie wysokość ponoszonej z tego tytułu opłaty. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.