II SA/Gl 1556/21

WyrokWSA w Gliwicach2022-04-01

Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Beata Kalaga – Gajewska, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest związany ostatecznym orzeczeniem lekarskim stwierdzającym istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, nawet jeśli strona przedstawiła inne wyniki badań lekarskich?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest związany treścią ostatecznego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W przypadku stwierdzenia takich przeciwwskazań, starosta ma obowiązek wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. Organy administracji nie mogą samodzielnie oceniać stanu zdrowia kierowcy ani kwestionować ostatecznych orzeczeń lekarskich.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia R.P. uprawnień do kierowania pojazdami z powodu stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych. Starosta wydał decyzję o cofnięciu uprawnień na podstawie orzeczenia lekarskiego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując, że organ administracji jest związany ostatecznym orzeczeniem lekarskim. Strona skarżąca kwestionowała istnienie przeciwwskazań zdrowotnych, przedstawiając własne badania i opinie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi R.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., Nr [....], Starosta Powiatu [...] orzekł o cofnięciu R. P. uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie kategorii A, B, C z powodu stwierdzenia istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania tego typu pojazdami. Powodem wydania decyzji było stwierdzenie na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania tego typu pojazdami. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Odwołanie od tej decyzji złożył jej adresat reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Zarzucił w nim naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności bezpodstawne przyjęcie, że u Strony istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami. Pełnomocnik strony wniósł o dopuszczanie dowodów z załączonej dokumentacji medycznej, uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazało, że zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1212), starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W dniu 5 lipca 2021 r. Starosta Powiatu [...] otrzymał orzeczenie lekarskie Nr [...] z dnia [...] r. wydane przez Instytut Medycyny Pracy [...] w L., stwierdzające istnienie u strony przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy każdej kategorii, a także pozwolenia na kierowanie tramwajem. Następny termin badania został ustalony na dzień [...] r. Kolegium ustaliło, że orzeczenie to zostało wydane w trybie odwoławczym. Jest to zatem orzeczenie ostateczne i jako takie wiąże organy administracji publicznej w zakresie postępowania w sprawie cofnięcia uprawnienia. Kolegium zauważyło, że strona przedłożyła własne wyniki badań lekarskich nie wskazujące na istnienie przeciwskazań do kierowania pojazdami. Adresat decyzji przedstawił również postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] r. oddalające wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej w T. o zastosowania obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu (do postanowienia Sądu dołączono również opinię psychologiczno - psychiatryczną sporządzoną przez biegłych z tej dziedziny w dniu [...] r.). Ostatecznie organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie zaistniała określona w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami przesłanka do cofnięcia Panu R. P. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, B, C prawa jazdy. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnia, że ze względu na formułę przepisu: "starosta wydaje decyzję", rozstrzygnięcie w tej sprawie ma charakter aktu związanego, tzn. w określonym stanie faktycznym organ musi wydać decyzję o określonej treści. W postępowaniu administracyjnym w sprawie cofnięcia uprawnienia na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami organy administracji publicznej nie dokonują samodzielnej oceny zdrowia kierujących pojazdami i nie przeprowadzają dodatkowych dowodów na tę okoliczność, w szczególności nie analizują wyników badań lekarskich dołączonych do odwołania oraz nie zlecają sporządzenia opinii przez biegłych, lecz opierają swoje decyzje na ostatecznych orzeczeniach lekarskich wydanych przez uprawnione podmioty. Organy administracji publicznej, co należy podkreślić, są związane treścią ostatecznych orzeczeń lekarskich. Stanowisko takie podzielają sądy administracyjne. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył jej adresat reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzucił SKO w Katowicach naruszenie: 1) art 103 ust 1 pkt. 1 lita a w zw. z art 99 ust. 1 pkt 2 lit b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami poprzez wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, w sytuacji, gdy z przedłożonych do akt sprawy orzeczeń lekarskich, które doprowadziły do wydania zaskarżonych decyzji o cofnięciu uprawnień, nie wynika w sposób jednoznaczny na co skarżący choruje i jaki jest jego stan zdrowia albowiem z ich treści wynika jedynie podejrzenie zespołu nietolerancji alkoholowej oraz nietolerancji glukozy, które to uniemożliwiało przyjęcie tych dokumentów jako podstawy do wydania przez Starostę [...] decyzji o cofnięciu uprawnień skarżącemu; 2) art. 103 ust 1 pkt. 1 lita a w zw. z art 99 ust 1 pkt 2 lit b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami poprzez wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, w sytuacji, gdy z przedłożonych do akt sprawy, wraz ze złożonym odwołaniem, dokumentów w postaci orzeczeń lekarskich, opinii biegłej sądowej oraz wyników badań z krwi wynika, że w odniesieniu do skarżącego nie zachodzą ze względu na stan jego zdrowia przesłanki do cofnięcia mu uprawnień w zakresie kierowania pojazdami, a decyzja Starosty [...] oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako oparte o dokument urzędowy w postaci orzeczeń lekarskich, co do których zakwestionowano domniemanie ich prawdziwości jest wadliwa; 3) art 6 i 7 k.p.a., art 77 k.p.a., 80 k.p.a., które mogło mieć wpływ na treść decyzji, a to poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w niniejszej sprawie w zakresie ustalenia istnienia u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie sposób takiego wniosku przyjąć. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212 – dalej "u.k.p.") starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Treść cytowanego przepisu jest jednoznaczna i nie wywołuje w orzecznictwie większych wątpliwości. Przede wszystkim podkreślić należy, że sformułowanie "starosta wydaje decyzję" wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku bowiem stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Prawidłowe jest także stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, że organ administracji jest związany treścią orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a orzeczenie to nie podlega jego ocenie co do zasadności wydania go o danej treści. Badania lekarskie w przedmiotowym zakresie mogą przeprowadzać jedynie lekarze uprawnieni, spełniający wymagania określone w art. 77 ust. 1 u.k.p. Przesłanie do organu kopii ostatecznego orzeczenia lekarskiego kończy pierwszy, diagnostyczno - orzeczniczy, etap postępowania w przedmiocie weryfikacji uprawnień kierowcy ze względu na stan jego zdrowia w oparciu o regulacje ustawy o kierujących pojazdami. Procedura oceny stanu zdrowia kierowcy, wynikająca z cytowanych wyżej przepisów ma charakter szczególny i odrębny od procedury administracyjnej, a zatem nie mają do niej zastosowania ogólne zasady postępowania administracyjnego. Orzeczenia lekarskie wydawane w tym trybie nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Sąd podzielił stanowisko organów orzekających w rozpatrywanej sprawie, że orzeczenia lekarskie wiążą organy administracyjne, które nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Dotyczy to również kwestionowania ich prawomocności. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że rozstrzygnięcia organów administracji w sprawie były prawidłowe. Starosta został przez uprawniony podmiot poinformowany o tym, że w stosunku do skarżącego zostało wydane ostateczne orzeczenie lekarskie o istnieniu przeciwskazań do kierowania pojazdami. Biorąc pod uwagę wspomniany wyżej brak możliwości weryfikowania wydanego orzeczenia, organ I instancji był zobowiązany do cofnięcia stronie uprawnień. W konsekwencji zarzuty skargi, dotyczące posiadanych badań (wykonanych przez inne podmioty niż wskazane w art. 77 ust. 1 u.k.p.), w rozpatrywanej sprawie, nie mogły odnieść skutku. Mając na uwadze powyższe, uznając, że skarga jest bezzasadna Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło