II SA/Gl 1557/14

WyrokWSA w Gliwicach2015-05-08

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Elżbieta Kaznowska, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy murowany budynek o wymiarach [...] m x [...] m, wykorzystywany sezonowo jako obiekt letniskowy, może być zakwalifikowany jako altana, a tym samym czy jego budowa nie wymaga pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając skargę za zasadną. Stwierdził, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 80 KPA) poprzez niewnikliwe zebranie i analizę materiału dowodowego. Wskazał na brak legalnej definicji 'altany' w przepisach Prawa budowlanego przed nowelizacją z 2015 r. i potrzebę uwzględnienia nowej definicji altany działkowej, która dopuszcza obiekty murowane do 35 m², co mogłoby pozwolić na uznanie spornego obiektu za altanę nie wymagającą pozwolenia na budowę.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócili się o legalizację budynku gospodarczego, który organy zakwalifikowały jako budynek rekreacji indywidualnej i nakazały rozbiórkę z powodu braku pozwolenia na budowę i nieprzedłożenia wymaganej dokumentacji do legalizacji. Skarżący twierdzili, że obiekt jest altaną. Organy obu instancji odrzuciły tę kwalifikację, opierając się na słownikowym rozumieniu altany jako lekkiej, często ażurowej budowli, podczas gdy sporny obiekt był murowany. Sąd uchylił decyzje, wskazując na naruszenie przepisów postępowania i potrzebę uwzględnienia nowej definicji altany wprowadzonej nowelizacją Prawa budowlanego z 2015 r.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2015 r. sprawy ze skargi T. S. i S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. nr [...] z dnia [...] r., 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] r. S. S. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z prośbą o przeprowadzenie postępowania w sprawie legalizacji budynku gospodarczego na działce nr [...] w W.. Organ zawiadomił wnioskującego o przeprowadzeniu na podstawie art. 79 Kodeksu postępowania administracyjnego oględzin budynku na przedmiotowej działce w dniu [...] r.. Z oględzin tych spisano protokół, w którym stwierdzono, że na działce istnieje murowany z pustaków budynek o wymiarach [...] m x [...] m, z dachem jednospadowym, parterowy o jednym pomieszczeniu gospodarczym. Ponownie, pismem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. powiadomił o oględzinach działki i budynku w dniu [...] r. Na podstawie dołączonego protokołu, szkicu oraz dokumentacji zdjęciowej ustalono, że murowany budynek o wymiarach [...] m x [...] m zlokalizowany został na działce nr [...] w odległości [...] m od jej granicy z działką nr [...]. Do akt sprawy dołączono wypisy z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a następnie po analizie zgormadzonego materiału postanowieniem nr [...] z dnia [...] r., organ działając na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na inwestora – S. S. obowiązek przedłożenia: czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z wymaganymi opiniami, zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy Z. o zgodności budowy obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, oraz inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej wraz z projektem zagospodarowania działki. W uzasadnieniu wskazał, że przedłożenie wskazanej dokumentacji jest niezbędne dla legalizacji przedmiotowego obiektu. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M., przywołując w podstawie prawnej art. 48 ust. 1 z związku z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, nałożył na inwestora S. S. obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego o wymiarach [...] m x [...] m wraz z tarasem o wymiarach [...] m x [...] m zlokalizowanego na działce nr [...] położonego w W., gmina Z., stanowiącej własność T. i S. S.. W uzasadnieniu organ opisał ustalony stan faktyczny a następnie stwierdził, że przedmiotowy obiekt budowlany wykorzystywany jest jako obiekt letniskowy, sezonowo, co kwalifikuje go jako budynek rekreacji indywidulanej zaliczany do kategorii III - inne niewielkie budynki, jak domy letniskowe, budynki gospodarcze, garaże do dwóch stanowisk włącznie. Dalej podał, że zgodnie z ogólną zasadą ustanowioną w art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowalne można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem wyjątków wskazanych w art. 29 - 31 tej ustawy. W niniejszej sprawie nie miały one zastosowania, inwestor nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na budowę, a stąd legalizacja obiektu możliwa jest przy zastosowaniu trybu określonego w art. 48 Prawa budowlanego, czyli wstrzymanie robót budowlanych (ust.1), a następnie postanowieniem nałożenie obowiązku przedłożenia określonych dokumentów (ust.2). Procedurę tę można wszcząć po uprzednim potwierdzeniu zgodności budowy przedmiotowego obiektu z przepisami prawa. W niniejszej sprawie tak co do lokalizacji obiektu, jak i jego parametrów nie stwierdzono sprzeczności w zakresie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie. Analizując zgodność przedmiotowej zabudowy z postanowieniami miejscowego planu (uchwały nr [...] Rady Miejskiej w Z. z dnia [...] r.) organ ustalił, że teren działki nr [...] mieści się w jednostce oznaczonej symbolem [...] o podstawowym przeznaczeniu - tereny zabudowy rekreacyjnej, letniskowej sezonowej i całorocznej (§ 12 ust. 1 planu). Obowiązuje na tym terenie zakaz zabudowy gospodarczej i garażowej, z wyjątkiem dopuszczenia wbudowania funkcji garażowej w budynku (§ 12 ust. 2 planu) oraz zakaz lokalizacji obiektów tymczasowych, kontenerowych oraz o konstrukcji rozbieralnej (§ 12 ust. 3). Także plan wprowadzony uchwałą nr [...] r. Rady Miejskiej w Z. z dnia [...] r. przewidywał, że działka nr [...] znalazła się w obszarze oznaczonym symbolem [...] - teren zabudowy letniskowej o przeznaczeniu - domy letniskowe (§ 14 pkt 1). Tak więc budowa przedmiotowego obiektu budowlanego nie jest niezgodna z postanowieniami tak starego jak i nowego planu miejscowego. Na tej podstawie postanowieniem z dnia [...] r. celem umożliwienia legalizacji obiektu wezwano inwestora do przedłożenia dokładnie określonych dokumentów. Wymagana dokumentacja nie została przedłożona. Organ dodał, że legalizacja jest uprawnieniem podmiotu, zatem może on z tego prawa skorzystać lub z niego zrezygnować. Legalizacja nie jest obowiązkiem podmiotu. W zależności od podmiotu uprawnionego albo dochodzi do legalizacji samowolnych robót budowlanych w przypadku spełnienia wszystkich wymogów albo organy orzekają rozbiórkę Wobec wniesionego T. i S. S. wniosku o legalizację obiektu budowalnego jako altany i rozbiórkę przyległego tarasu, organ stwierdził, że dokonując oceny charakteru przedmiotowego obiektu nie można uznać go za altanę. Podkreślając brak legalnej definicji altany, organ odwołał się do rozumienia pojęcia przyjętego w potocznym języku, jako niewielkiej budowli ogrodowej o lekkiej konstrukcji, często ażurowych ścianach służącej do wypoczynku i ochrony przed słońcem i deszczem. W niniejszej sprawie elementy konstrukcyjne budynku - fundamenty, ściany wykonane w pustaków żużlowych, dach, lokalizacja otworów okiennych i drzwiowych w elewacji frontowej wykluczają kwalifikację obiektu jako altany. Uwzględniając powyższe w sytuacji, gdy zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego nie zostały spełnione określone tam obowiązki organ zmuszony był orzec jak w sentencji. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli T. i S. S.. Podnieśli, że decyzja jest dla niech krzywdząca, gdyż nieświadomie naruszyli prawo. W ich zamyśle było postawienie niewielkiego ([...]m x [...]m), lekkiego budynku na działce wypoczynkowej w W.. Zwrócili się o legalizację obiektu jako altany, czego organ skutecznie i wytrwale odmawia. Nie mogą zgodzić się z kwalifikacją przyjętą przez organ, bo choć w ich przypadku nie jest to budynek o konstrukcji ażurowej, to jednak nadal jest to altana, czyli budynek o jednym pomieszczeniu, bez kuchni i innych udogodnień, mający dawać im schronienie przed deszczem i słońcem. Wskazali na różnice w opłacie legalizacyjnej w zakresie budynku letniskowego i altany, odnosząc to do własnej sytuacji materialnej. Podkreślając fakt małych dochodów oraz fakt, iż działka i przedmiotowa altana to dorobek ich życia, zwrócili się o ponowne przeanalizowanie sprawy. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż w pierwszej kolejności ustalenie samowoli budowlanej i możliwości jej legalizacji obejmuje zbadanie czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z przepisami i dopiero w przypadku potwierdzenia takiej zgodności organ zobowiązany jest wszcząć postępowanie legalizacyjne. Przesłanki legalizacji określone zostały w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, przy czym podkreślenia wymaga fakt, że legalizacja jest uprawnieniem inwestora, a nie jego obowiązkiem. Celem legalizacji jest pozostawienie w użytkowaniu samowolnie zrealizowanych obiektów budowlanych, w przypadku gdy ich konstrukcja i umiejscowienie nie naruszają przepisów prawa, a przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego ma na celu dokonanie oceny i wykazanie czy samowolnie zrealizowany obiekt budowlany wykonany został zgodnie z przepisami prawa. Proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, ale inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim jednak przypadku powinien on liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Wykonanie nałożonych obowiązków jest niezbędnym elementem procesu legalizacji. Bez przedłożenia wymaganej dokumentacji organ nie może wydać decyzji wskazanej w art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego. Przenosząc przedstawioną regulację na grunt przedmiotowej sprawy organ stwierdził, iż postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. organ pierwszej instancji wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na inwestora S. S. obowiązek przedłożenia do dnia [...] r. wymaganych, wyliczonych dokładnie dokumentów. W związku z nieprzedstawieniem tych dokumentów, organ wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...]nakładając na inwestora obowiązek rozbiórki przedmiotowego obiektu. Wydanie tej decyzji wynikało wprost z przepisu art. 48 ust. 4 ustawy. Odnosząc się do zarzutu podnoszonego przez skarżących, iż przedmiotowy obiekt budowlany w ich ocenie stanowi altanę, a nie jak wskazał organ powiatowy - obiekt budowlany kategorii III - budynek rekreacji indywidualnej - organ odwoławczy w pierwszej kolejności powtórzył, iż pojęcie "altany" nie zostało zdefiniowane przepisami ustawy Prawo budowlane. Należy je więc intepretować bądź przez potoczne jego rozumienie, bądź sięgając do definicji słownikowych. Odwołał się w tym zakresie do Uniwersalnego Słownika Języka Polskiego pod red. Stanisława Dubisza, gdzie pojęcie "altana" zostało określone jako "niewielka budowla ogrodowa, zwykle drewniana o ażurowych ścianach, służąca do wypoczynku i ochrony przed słońcem i deszczem". W definiowaniu tego pojęcia podkreśla się lekki charakter obiektów tego typu, na co zwraca również uwagę orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Według zatem przytoczonej definicji nieustawowej przedmiotowy obiekt nie przystaje do cech jakim odpowiadać powinny obiekty typu "altana". Organ zwrócił przy tym uwagę na fakt, iż jest to obiekt murowany wraz z dachem, stąd jego zaklasyfikowanie do kategorii III - inne niewielkie budynki, jak: domy letniskowe, budynki gospodarcze, garaże do dwóch stanowisk włącznie. W ocenie organu jest to budynek rekreacji indywidualnej gdyż wykorzystywany jest sezonowo jako obiekt letniskowy. Biorąc powyższe pod uwagę za niezasadne organ uznał zarzuty skarżących dotyczące wysokości kary (tj. kwota [...] zł, którą skarżący są w stanie zapłacić i kwota [...] zł, - która jest dla niech nieosiągalna). Podkreślił przy tym organ odwoławczy, że wydając decyzję na podstawie art. 48 Prawa budowlanego organ powiatowy nie działa na zasadzie uznania administracyjnego, nie może zatem brać pod uwagę sytuacji rodzinnej i finansowej inwestora, ani powodów dla których popełnił on samowolę budowlaną czy też ewentualnych szkód związanych z rozbiórką. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. S. i S. S. wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie krzywdzących ich decyzji. Podkreślili, że sporną w sprawie jest kwalifikacja wybudowanego przez nich obiektu na działce nr [...] w W.. Organy przyjęły definicję według słownika języka polskiego, która brzmi "altana - lekka budowla często ażurowa, stawiana w ogrodzie, często ozdobna. Ma za zadanie chronić przed deszczem i słońcem (...)". Ale obecnie za altanę uważa się również "konstrukcje zabudowane, lekkie domki w ogródku czy na działce w swoich konstrukcjach wzorowane na wiejskich chatach, z często z obszernymi tarasami i podpiwniczone" Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał na brak legalnej definicji altany w przepisach Prawa budowlanego, stąd inicjatywa Polskiego Związku Działkowców w zakresie usunięcia luki w prawie pozwalającej na masowe wydawanie nakazu rozbiórki altan. Podkreślili równocześnie, że w słowniku użyto słowa "często" lub "zazwyczaj" co nie oznacza zawsze. Dodali także, że wielość przedmiotowej altany to tylko [...] m², a pozostała część to taras oparty na drewnianych klockach. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska. Na rozprawie w dniu 8 maja 2015 r. skarżący S. S. oświadczył, że wybudował altanę ponieważ uzyskał w Starostwie Powiatowym w M. informację, że na altanę do 35 m² nie jest wymagane żadne pozwolenie ani zgłoszenie. Nadto oświadczył, że jest chory i nie jest w stanie rozebrać altany, co potwierdził złożonym do akt sprawy zaświadczeniem lekarskim. Nie jest też w stanie zapłacić opłaty legalizacyjnej w wysokości [...] zł. Wyjaśnił, że wniosek o legalizację złożył w związku z próbą podłączenia światła do altany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) tylko stwierdzenie, iż gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może to skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji - art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c powołanej ostatnio ustawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż zarzuty skargi są zasadne, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, a to: art. 7, art. 77 (1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przedmiotem niniejszej sprawy jest rozstrzygnięcie w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego o wymiarach [...] m x [...] m wraz z tarasem o wymiarach [...]m x [...]m w W. zlokalizowanego na działce nr [...] należącej do T. i S. S., a położonej w W.. Poza sporem pozostaje fakt, że inwestor S. S. nie dokonał w związku z budową przedmiotowego obiektu zgłoszenia właściwemu organowi, nie uzyskał też pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu. Zasadniczy problem niniejszej sprawy sprowadza się do zakwalifikowania obiektu, który wobec wykonanych robót budowlanych powstał na działce skarżących. Organ pierwszej instancji uznał, że obiekt ten to budynek rekreacji indywidulanej zaliczany do kategorii III (według załącznika do ustawy Prawo budowlane) tj. domy letniskowe, budynki gospodarcze garaże do dwóch stanowisk włącznie. Z kolei zdaniem skarżących wzniesiony na ich działce obiekt to altana. Przepisy prawa budowlanego - w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 2 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie w § 3 pkt 7 zawierają definicję budynku rekreacji indywidulanej - wskazując, że jest to budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku. Nie zawierają natomiast ani w ustawie, ani w cytowanym rozporządzeniu definicji pojęcia "altana". Stąd organy obu instancji w swych rozstrzygnięciach odwołały się do znaczenia słownikowego tego pojęcia, a także do pojęcia powszechnie przyjętego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie altana to "niewielka budowla ogrodowa, często ażurowa, służąca ochronie przed słońcem i deszczem". Na tej też podstawie organy orzekające w niniejszej sprawie nie uznały za altanę niewielkiego budynku postawionego przez skarżących. Zwróciły uwagę przede wszystkim na odmienną od przyjętej przez sądy konstrukcji przedmiotowego obiektu, tzn. fakt wymurowania go z pustaków, co uniemożliwia przyjęcie, że przedmiotowy obiekt jest altaną. Stąd też organy uznały, że skarżący wykonując obiekt bez dopełnienia formalności związanych z uzyskaniem pozwolenia na budowę naruszył przepisy Prawa budowlanego, a w związku z tym niezbędne jest przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego zgodnie z regulacją zawartą w art. 48 Prawa budowlanego. Wobec z kolei braku dopełniania obowiązków nałożonych postanowieniem nr [...] z dnia [...] r., w myśl zapisu ust. 4 tego przepisu zasadne było orzeczenie rozbiórki przedmiotowego obiektu. Rozstrzygając niniejszą sprawę organy nie rozpatrzyły jednak wnikliwie kwalifikacji przedmiotowego obiektu. Trzeba bowiem uwzględnić, iż brak definicji legalnej pojęcia "altana" powodował wiele dyskusji i inicjatyw ustawodawczych, w związku z problemem dotyczącym altan działkowych. Wskazać w tym przypadku trzeba, na niewielkie rozmiary przedmiotowego obiektu, składającego się z jednego pomieszczenia. Zakwalifikowanie go zatem jako obiektu budynku rekreacji indywidualnej nasuwa wątpliwości. Problem ten sygnalizowali już w trakcie postępowania skarżący. Zwracali m.in. uwagę na próby stworzenia jaglanej definicji pojęcia "altana". Podnieść trzeba, że wprawdzie już po wydaniu przedmiotowych decyzji, ale faktycznie przepisy w tym zakresie uległy zmianie. Art. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015r., poz.528) doprowadzono do zmiany art. 29 ust. 1 pkt 4. Dotychczasowa treść wymienionego przepisu brzmiała: pozwolenia na budowę nie wymaga budowa: ust. 4- "altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 35 m² oraz wysokości 5m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich". Nowe brzmienie ust. 4 - to. "altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 40)". W ustawie tej z kolei w art. 2 pkt 9a zawarto definicję altany -tj., że należy przez to rozumieć "wolno stojący budynek rekreacyjno- wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35m² oraz wysokości do 5m przy dachach stromych i do 4m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m²." Wspomniana nowelizacja Prawa budowlanego ma na celu chronić przed rozbiórką altan postawionych na terenie rodzinnych ogrodów działkowych i stanowi konsekwencję orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2014 r., w którym orzeczono, iż działkowiec, który zbudował obiekt zgodnie z prawem budowlanym (o właściwych wymiarach), ale niezgodnie z definicją altany przyjętą przez Naczelny Sąd Administracyjny (tzn. o innej konstrukcji) to musi otrzymać nakaz rozbiórki. Treść bowiem dotychczasowego przepisu oraz brak ustawowej definicji altany w prawie budowlanym sprawiały kłopot z interpretacją tego pojęcia w postępowaniu administracyjnym. Przedmiotowa nowelizacja ma umożliwić legalizację obiektów zagrożonych teraz rozbiórką, które spełniać będą wprowadzone nowe wymagania m.in. w definicji pojęcia "altana działkowa". Zgodnie bowiem z art. 4 tej ustawy w przypadku obiektów budowlanych wybudowanych na terenach rodzinnych ogrodów działkowych przed dniem wejścia jej w życie, a spełniających wymagania, o których mowa w art. 2 pkt 9a ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie wszczyna się postępowania określonego w art. 48 - 49 b ustawy Prawo budowlane, a postępowania wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie tej ustawy umarza się. W przypadku zaś, gdy ostateczna decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego wydana została przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy a nie została jeszcze wykonana, właściwy organ nadzoru budowlanego który wydał tę decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie. Jak zatem wynika, powyższe uregulowanie w przywołanej ustawie rzeczywiście ma stworzyć ochronę dla murowanych altan, a zatem altan nie o drewnianej, ażurowej konstrukcji na terenie ogródków działkowych. W przedmiotowej sprawie skarżący wybudowali obiekt, który odpowiada nowemu pojęciu altany. Wprawdzie budowa ta nie dotyczy terenu ogrodów działkowych, ale działki wypoczynkowej, tym niemniej w ocenie składu orzekającego rozstrzygając niniejszą sprawę nie można pominąć faktu nowego rozumienia pojęcia "altana". Wobec wątpliwości kwalifikacji zastosowanej w niniejszej sprawie - budynek rekreacji indywidualnej, oraz uwzględniając ostatecznie przyjęcie w prawie definicji legalnej pojęcia "altana" – już nie tylko jako lekkiej, drewnianej, często ażurowej konstrukcji, ale jako wolno stojącego budynku rekreacyjno- wypoczynkowy lub innego obiektu budowlanego spełniającego taką funkcję należało uznać skargę skarżących za zasadną . Przedstawione powyżej rozważania przemawiają za koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji wobec braku dokładnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, ale także i przede wszystkim dokładnej jego analizy i porównania, czyli naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 ( 1 pkt. 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami. Uwzględniając skargę Sąd orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji stosownie do art. 152 przywołanej powyżej ustawy. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 cytowanej powyżej ustawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ orzekający będzie miał na uwadze powyżej poczynione uwagi i zastanowi się, czy w świetle zamiany obowiązujących przepisów, przedmiotowego obiektu nie można uznać za altanę, która zgodnie z zapisem art. 29 ust. 1 pkt 2 nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a jej budowę należy zgłosić właściwemu organowi. Jeśli tak, to wobec braku takiego zgłoszenia organ przeprowadzi właściwe postępowanie legalizacyjne.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło