II SA/Gl 1563/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Protokolant Starszy referent Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2021 r. sprawy ze skargi G.G. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu G. decyzją z [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego nakazał G. G. (dalej jako strona lub skarżący) usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalno-gospodarczego i stodoły zlokalizowanych w C. przy ul. [...] poprzez usunięcie konstrukcji dachu wraz z pozostałościami deskowania i pokrycia nad stodołą i częścią budynku mieszkalno-gospodarczego oraz rozbiórkę górnej części filarów murowych w budynku stodoły do około 20 cm nad zabezpieczeniami na szkody górnicze w terminie do 31 października 2019 r. W uzasadnieniu zawarto argumentację przemawiającą za takim rozstrzygnięciem. Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która reprezentowana przez pełnomocnika adwokata T. F. wniosła odwołanie do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach. W odwołaniu tym wyrażono niezadowolenie z wydanej decyzji i podniesiono naruszenie zasady sformułowanej w art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie zapewnienia stronie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach decyzją z [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ ten przychylił się do stanowiska wyrażonego w odwołaniu, nadto wskazano na niezbędność uwzględnienia opinii budowlanej z [...] r. zalegającej w aktach sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu G. decyzją z [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego nakazał stronie usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalno-gospodarczego i stodoły zlokalizowanych w C. przy ul. [...] poprzez usunięcie luźnych elementów pokrycia dachowego oraz konstrukcji dachu nad stodołą i częścią budynku mieszkalno-gospodarczego w terminie do 30 sierpnia 2020 r. W uzasadnieniu zawarto argumentację przemawiającą za takim rozstrzygnięciem. Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która reprezentowana przez pełnomocnika adwokata T. F. wniosła odwołanie do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach. W odwołaniu tym podniesiono zarzut naruszenia postanowień art. 7 w związku z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 8 i art. 81 a tego aktu, a także art. 79 § 1 i 85 § 1 oraz art. 40 § 1 i 2 przywoływanego Kodeksu w zakresie wadliwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w sprawie. Nadto podniesiono zarzut naruszenia art. 75 § 1 w związku art. 77 § 1 i art. 78 § 1 w związku z art. 79 i art. 10 § 1, art. 81 i art. 84 Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie wadliwie ustalonego stanu faktycznego sprawy i nie uzyskania informacji od stron tegoż postępowania, które nie zostały przesłuchane. Dodatkowo wskazano na naruszenie art. 10 § 1 w związku z art. 81 powyższego Kodeksu poprzez nie wyznaczenie stronie terminu na wypowiedzenia się w sprawie, a także naruszenie art. 107 przywoływanego aktu poprzez sporządzenie zdawkowego i minimalistycznego uzasadnienia. W odwołaniu tym podniesiono zarzut swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz naruszenie przepisów prawa materialnego a to art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez bezzasadne jego zastosowanie w sprawie. W rozbudowanym uzasadnieniu przedstawiono argumentację przemawiającą za trafnością postawionych zarzutów i zasadnością wniesionego odwołania. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach decyzją z [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i w tym zakresie wyznaczył nowy termin 30 grudnia 2020 r., a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie zamieścił własną, analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i obowiązujących przepisów prawa. W ocenie organu odwoławczego argumentacja zaprezentowana w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji jest prawidłowa i zasługująca na aprobatę, a korekty wymaga jedynie data wykonania przez stronę nałożonego na nią obowiązku. W uzasadnieniu tym organ odwoławczy nie podzielił zarzutów sformułowanych w odwołaniu. Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która reprezentowana przez pełnomocnika adwokata T. F. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wyrażono niezadowolenie z otrzymanej decyzji i względem niej sformułowano szereg zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego. W ramach zarzutów odnoszących się do prawa procesowego podkreślono naruszenie zasad związanych z niezbędnością wyjaśnienia stanu faktycznego i wszystkich okoliczności sprawy, naruszeniem zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu jak również sporządzenie uzasadnienia kwestionowanej decyzji z naruszenie zasad określonych w art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodatkowo podkreślono swobodną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i zaniechanie przez organ odwoławczy ponownego rozpatrzenia sprawy i oparcie się na ustaleniach poczynionych przez organ pierwszej instancji. Nadto w skardze tej podniesiono zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 66 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez bezzasadne jego zastosowanie. W rozbudowanym uzasadnieniu skargi pełnomocnik przedstawił argumentację przemawiającą za jej zasadnością i niezbędnością jej uwzględnienia. W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach wystąpił o oddalenie wniesionej skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji. Pismem z 13 września 2021 r. pełnomocnik skarżącego poinformował tutejszy Sąd, że skarżący wypowiedział mu udzielone pełnomocnictwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje; Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 przywoływanej ustawy, tejże kontroli legalności Sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami, wnioskami i powołaną podstawą prawną. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zauważyć, że skarga została uwzględniona, jednakże z innych powodów, niż zostało to podniesione w skardze. Sąd działając w oparciu o treść 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest związany skargą i zamieszczonymi w niej zarzutami. W rozpoznawanej sprawie Sąd dokonał analizy przedłożonych mu akt administracyjnych z urzędu i dostrzegł, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest obarczone wadą uzasadniającą uwzględnienie wniesionej skargi. Organ odwoławczy uprawniony jest do rozpoznania odwołania wyłącznie wówczas, gdy spełnia ono wszystkie wymogi wynikające z obowiązujących regulacji prawnych. Stosownie do postanowień art. 63 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, podanie wniesione pisemnie do organu administracji winno być podpisane przez wnoszącego. Odwołanie jest pismem procesowym i winno spełniać wskazane w przywołanej regulacji wymogi. W przypadku braku podpisu osoby wnoszącej odwołanie, organ odwoławczy obowiązany był do wykorzystania instrumentów przewidzianych treścią art. 64 § 2 powyższego Kodeksu, a mianowicie wezwać stronę do uzupełnienia dostrzeżonego braku formalnego, a następnie po jego uzupełnieniu przejść do dalszych czynności procesowych. Nieuzupełnienie braku formalnego przez odwołującego się w wyznaczonym terminie winno skutkować wydaniem postanowienia o niedopuszczalności wniesionego odwołania. W orzecznictwie sądów administracyjnych, jak również w doktrynie prawa we wskazanym zakresie występuje kilka dróg rozwiązania zaistniałej sytuacji, jednakże wszystkie one sprowadzają się do jednego: organ odwoławczy nie jest uprawniony do rozpoznania odwołania zawierającego uchybienie w postaci braku podpisu osoby wnoszącej. Jak zostało zaznaczone powyżej, skład orzekający dokonując analizy akt administracyjnych stwierdził, że odwołanie pełnomocnika skarżącego zalegające w tych aktach nie jest podpisane. Zatem organ odwoławczy rozpoznał odwołanie, które zawiera istotną ułomność, a mianowicie nie jest podpisane przez osobę uprawnioną. Pogłębiona analiza akt administracyjnych pozwoliła ustalić, że organ odwoławczy nie występował do pełnomocnika skarżącego o usunięcie występującego braku formalnego, jak również pełnomocnik skarżącego we własnym zakresie nie podjął działań związanych z usunięciem występującego uchybienia formalnego wniesionego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. W świetle powyższego wyczerpana została przesłanka uwzględnienia wniesionej skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ odwoławczy podejmie działania zmierzające do uzupełnienia braków formalnych wniesionego odwołania, poprzez wezwanie skarżącego do uzupełnienia odwołania w zakresie podpisu odwołania, a następnie stosownie do dokonanych ustaleń podejmie rozstrzygnięcie mając na uwadze wskazania zamieszczone w niniejszym orzeczeniu. Z uwagi na przesłankę uzasadniającą uwzględnienie wniesionej skargi skład orzekający nie był uprawniony do oceny merytorycznej rozstrzygnięcia organu odwoławczego, ponieważ rozważania w tym zakresie byłyby przedwczesne. W pierwszej kolejności muszą być dopełnione wszystkie wymogi formalne związane z działaniem organu administracji publicznej, a dopiero później można wypowiadać się co do merytorycznej zawartości rozstrzygnięcia. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do postanowień art. 200 w związku z art. 210 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec powyższego stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.