II SA/Gl 1567/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie : Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazała, że nie dysponuje środkami pozwalającymi jej na poniesienie wydatków w postaci wpisu od skargi kasacyjnej. W druku formularza podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoim małżonkiem, a w skład ich majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. 150 m2 o szacunkowej wartości około 150.000,00 zł. Strona zadeklarowała, że posiada oszczędności w kwocie 50.000 zł, a jej małżonek "posiada dom". Źródłem utrzymania się jej rodziny są dochody ze stosunków pracy (wnioskodawczyni i jej męża) w łącznej wysokości 7.200 zł miesięcznie, a strona zaznaczyła, że "wydatki odpowiadają dochodom". Postanowieniem z dnia 13 listopada 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej prawa pomocy. Pismem z dnia 11 grudnia 2015 skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazała, że skoro jej wydatki odpowiadają dochodom to oznacza że jej nie stać na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej. Zdaniem skarżącej okoliczność posiadania znacznych oszczędności nie uzasadnia konieczności ich uszczuplenia dla dokonania wpisu od skargi kasacyjnej. Skarżąca zadeklarowała także, że na wezwanie Sądu może przedstawić szczegółowe koszty utrzymania, jednak w sprzeciwie ich nie przedstawiła, ani tym bardziej nie udokumentowała. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył , co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca wniosła tylko o zwolnienie z kosztów sądowych czyli o prawo pomocy w zakresie częściowym, zatem do przyznania prawa pomocy konieczne jest uznanie, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Oceniając sytuacje finansową skarżącej nie można uznać, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Rodzina skarżącej dysponuje stałym miesięcznym dochodem w wysokości około 7200 zł oraz posiada znaczne oszczędności, zgodnie z oświadczeniem około 50 tys. zł. Dochód oraz oszczędności tej wysokości, niezależnie od kosztów z związanych utrzymaniem, z powodzeniem pozwalają na zaspokojenie potrzeb bytowych dwóch osób i wygospodarowanie kwoty 250 zł na poczet wpisu od skargi kasacyjnej. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.