II SA/Gl 157/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-04-25
Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Edyta Kędzierska, Aneta Majowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, przysługuje zasiłek pielęgnacyjny, jeśli niepełnosprawność powstała po ukończeniu 21. roku życia?Ratio decidendi
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności tylko wtedy, gdy niepełnosprawność powstała do ukończenia 21. roku życia. W przypadku, gdy niepełnosprawność powstała po 44. roku życia, nie są spełnione przesłanki do przyznania tego świadczenia, co uzasadnia oddalenie skargi.Stan faktyczny
Prezydent Miasta odmówił Z. B. przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, wskazując, że jego umiarkowany stopień niepełnosprawności powstał w wieku 44 lat, a nie przed ukończeniem 21. roku życia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Z. B. złożył skargę do WSA, powołując się na dyskryminację i wyroki innych sądów. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Asesor WSA Aneta Majowska, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi Z. B. (B.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 19 grudnia 2024 r. nr SKO.PSŚ/41.5/2043/2024/20042 w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę.
Po rozpatrzeniu wniosku Z. B. Prezydent Miasta W. decyzją z dnia 5 listopada 2024 r. nr [...] odmówił wnioskodawcy przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia 23 lipca 2012 r. Nr [...] , zmienionego orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia 25 września 2012 r. nr [...], następnie zmienionym przez wyrok Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] r. sygn. akt [...] wynika, iż zaliczono stronę do osób legitymujących się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Niepełnosprawność istnieje od [...]1997 r. tj. od 44-go roku życia.
Od decyzji tej odwołał się jej adresat. Podkreślił zły stan swojego zdrowia. Domagał się przyznania świadczenia na podstawie art. 67-69 Konstytucji RP.
Zaskarżoną obecnie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazało, że zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. W świetle ust. 2 tego artykułu zasiłek powyższy przysługuje:
1) niepełnosprawnemu dziecku;
2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym* stopniu niepełnosprawności;
3) osobie, która ukończyła 75 lat.
Szczególne rozwiązanie przewiduje tu art. 16 ust. 3 ustawy. Umożliwia on przyznanie świadczenia osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia.
Z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. wynika, że strona została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Niepełnosprawność istnieje od [...]1997r. (tj. od 44-go roku życia ) a ustalony stopień datuje się od 27 czerwca 2006 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] zmienił powyższe orzeczenie wskazując, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 1 lipca 2012 r. W analizowanym zakresie nie zmienił powyższego orzeczenia wyrok Sądu Rejonowego w R. z dnia [...]r. sygn. akt [...].
Kolegium uznało, że wnioskodawca, który urodził się dnia [...] 1953 r. spełnia dwie pierwsze przesłanki określone w art. 16 ust. 3 ustawy - strona ukończyła 16 lat i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika natomiast, iż niepełnosprawność strony istniała od [...]1997 r. tj. 44-go roku życia. Strona zatem nie spełnia trzeciej przesłanki do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, a mianowicie tego, iż niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia.
Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył jej adresat. Domagając się jej uchylenia powołał się na wyroki WSA w Poznaniu z dnia 27 listopada 2019 r. (sygn. akt IV SA/Po 592/19) i WSA Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lipca 2023 r. (sygn. akt II SA/GI 515/23). W jego ocenie uzasadnienia tych orzeczeń wskazują, że odmowa przyznania mu świadczenia jest dyskryminacją.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024 r., poz. 1267) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323) zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:
1) niepełnosprawnemu dziecku;
2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3) osobie, która ukończyła 75 lat.
W świetle zaś ustępu 3 tego artykułu "zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21. roku życia".
Biorąc powyższe pod uwagę skład orzekający nie ma wątpliwości, że rozstrzygnięcia organów administracji w sprawie są prawidłowe. Przede wszystkim skarżący nie mógł uzyskać świadczenia na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy, gdyż w chwili orzekania miał 71 lat. Nie mógł również uzyskać świadczenia na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy. Posiada co prawda orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ale bezsporne jest to, że jego niepełnosprawność powstała w wieku 44 lat.
Podniesione w skardze orzeczenia sądów administracyjnych w żaden sposób nie potwierdzają żądania skarżącego. Wyrok WSA w Poznaniu dotyczył sprawy, gdy to sam organ administracji ustalił stopień niepełnosprawności strony oraz datę powstania tejże. Wyrok tutejszego Sądu odnosił się zaś do sytuacji, gdy zgodnie z wydanymi orzeczeniami orzecznika ZUS, niepełnosprawność strony powstała przed ukończeniem przez nią 21 roku życia, a nawet przed ukończeniem 18 roku życia.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło