II SA/Gl 1574/13

WyrokWSA w Gliwicach2014-05-07

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Ewa Krawczyk, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, w wyniku wznowienia postępowania, może uchylić decyzję o wydaniu prawa jazdy i odmówić jego wydania, jeśli okaże się, że dokument potwierdzający ukończenie szkolenia był fałszywy, co zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu karnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, po stwierdzeniu przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. (tj. stwierdzenia fałszywości dokumentu stanowiącego podstawę wydania decyzji ostatecznej, co potwierdził prawomocny wyrok sądu karnego), jest uprawniony do uchylenia dotychczasowej decyzji o wydaniu prawa jazdy i wydania nowej decyzji, rozstrzygającej o istocie sprawy. W przypadku, gdy osoba nie spełnia aktualnych warunków do uzyskania prawa jazdy, organ powinien odmówić jego wydania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła T. S., który otrzymał prawo jazdy kategorii B na podstawie zaświadczenia o ukończeniu kursu. Później prawomocnym wyrokiem sądu karnego stwierdzono fałszywość tego zaświadczenia, ponieważ T. S. nie odbył wymaganych zajęć teoretycznych. Prezydent Miasta K. wznowił postępowanie, uchylił decyzję o wydaniu prawa jazdy i odmówił jego wydania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. T. S. zaskarżył decyzję SKO do WSA w Gliwicach, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o kierujących pojazdami.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2014 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy, w wyniku wznowienia postępowania, wydania prawa jazdy oddala skargę. Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia [...] roku, wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i § 2, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 kpa wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną Prezydenta Miasta K. w sprawie wydania T. S. prawa jazdy kat. B nr [...] – decyzją z dnia [...] roku. W uzasadnieniu podał, że do organu wpłynął w dniu 5 lutego 2013 roku odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego K. – Wschód w K. sygn. akt [...] z dnia [...] roku w sprawie A. K. i innych. W wyroku tym Sąd stwierdził fałsz dowodu, na którego podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne warunkujące wydanie w dniu 4 lutego 2004 roku T. S. prawa jazdy kategorii B. Dowodem, którego fałszywość Sąd stwierdził było zaświadczenie nr [...] z dnia 12 stycznia 2004 roku o ukończeniu kursu dla osób ubiegających się o prawo jazdy kategorii B. Powyższe postanowienie zawierało pouczenie, że nie przysługuje na niego zażalenie. Następnie Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] roku, na podstawie między innymi art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 kpa oraz w związku z art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami (Dz. U. nr 30, poz. 151 ze zm.) uchylił decyzję ostateczną Prezydenta Miasta K. z dnia [...] roku w sprawie wydania T. S. prawa jazdy kategorii B i odmówił wydania T. S. prawa jazdy kategorii B. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja z dnia [...] roku o wydaniu prawa jazdy T. S. opierała się między innymi o zaświadczenie nr [...] z dnia 12 stycznia 2004 roku o ukończeniu kursu dla osób ubiegających się o prawo jazdy kategorii B (15 godzin zajęć teoretycznych i 20 godzin zajęć praktycznych). Natomiast prawomocnym wyrokiem wydanym w sprawie [...] Sąd uznał A. K. za winnego tego, że w dniu 12 stycznia 2004 roku, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, jako Kierownik Ośrodka Szkolenia Kierowców, będąc tym samym osobą uprawnioną do wystawienia dokumentu mającego znaczenie prawne w postaci zaświadczenia o numerze [...] o ukończeniu kursu prawa jazdy kategorii B dla T. S., potwierdził nieprawdę co do w pełni odbytych zajęć teoretycznych, a stanowiącym jedną z podstaw dopuszczenia w/w do egzaminu państwowego na prawo jazdy, podczas gdy wymieniony w rzeczywistości w zajęciach tych nie uczestniczył, to jest czynu z art. 271 § 3 kk. Ponieważ okoliczności faktyczne potwierdzone wyrokiem Sądu wiążą organ administracyjny to – zdaniem organu – w sprawie zaistniała przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Skoro zatem istniała przesłanka do uchylenia decyzji o wydaniu prawa jazdy, to organ był zobowiązany do wydania nowej decyzji, jakby sprawa nie była rozstrzygnięta w danej instancji w oparciu o przepisy prawa materialnego obowiązującego w dniu orzekania. Ponieważ zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku prawo jazdy jest wydawane osobie, która odbyła szkolenie wymagane do uzyskania prawa jazdy danej kategorii, to wobec negatywnej weryfikacji dokumentów dołączonych do wniosku z dnia 12 stycznia 2004 roku o wydanie prawa jazdy kategorii B należało odmówić T. S. wydania wnioskowanego prawa jazdy. W odwołaniu T. S. domagał się uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 kpa, art. 8 kpa i art. 10 kpa przez brak powiadomienia strony o zakończeniu postępowania w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy, a także prawa procesowego, art. 134 kpa, art. 151 pkt 2 kpa oraz art. 11 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 5 kwietnia 2011 roku o kierujących pojazdami. Odwołujący się wnosił o dopuszczenie dowodu z całości akt sprawy karnej sygn. akt [...] celem dokonania ustaleń dotyczących szkolenia teoretycznego, którego rzekomo nie odbył. W uzasadnieniu podkreślił, że odbył szkolenie teoretyczne a nie ponosi odpowiedzialności za to, że ośrodek szkolenia nie przeprowadził szkolenia w pełnym wymiarze godzin. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] roku, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu dało wyraz pełnej aprobaty dla ustaleń i kwalifikacji prawnej dokonanej przez organ I instancji. Przytoczyło treść art. 90 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym z 1997 roku z którego wynika, że jedynym z warunków wydania prawa jazdy było odbycie wymaganego szkolenia, a zrealizowanie tego wymogu potwierdzało wyłącznie zaświadczenie wydane przez uprawniony podmiot. Natomiast aktualnie zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami prawo jazdy jest wydawane osobie, która odbyła szkolenie wymagane do uzyskania prawa jazdy danej kategorii (niezależnie od innych warunków określonych w tym przepisie). Oznacza to, że odwołujący nie spełnia aktualnie warunków do uzyskania prawa jazdy. Kolegium stwierdziło, że ze względu na treść wyroku karnego organ I instancji był uprawniony do ograniczenia ustaleń faktycznych do treści tego wyroku. Nie ma potrzeby badania liczby nieodbytych zajęć, przesłuchania Kierownika Ośrodka skoro ustalenia co do fałszu zaświadczenia wynikają z prawomocnego wyroku karnego. Wskazano, że w granicach postępowania wznowieniowego nie jest prowadzona odrębna sprawa odmowy wydania prawa jazdy lecz jedna "sprawa wznowieniowa", która z uwagi na charakter merytoryczny może przybrać rozstrzygnięcie o odmowie wydania prawa jazdy. Podzielił natomiast organ odwoławczy stanowisko odwołującego się co do tego, że organ I instancji miał obowiązek przekazania zażalenia na postanowienie o wznowieniu postępowania organowi odwoławczemu. Organ I instancji tego nie uczynił, ale ponieważ w sytuacji przekazania zażalenia organ odwoławczy mógł jedynie stwierdzić jego niedopuszczalność, to powyższe uchybienie nie uzasadnia eliminacji zaskarżonej decyzji z obiegu prawnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, uzupełnionej następnie pismem skarżącego z dnia 29 listopada 2013 roku, wniósł on o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 10 § 1 kpa, art. 109 § 1 kpa, a także z naruszeniem art. 149 § 2 kpa w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sądy administracyjne są powołane do kontroli legalności aktów organów administracyjnych, a katalog możliwych rozstrzygnięć Sądu w stosunku do decyzji wymienia art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). W szczególności Sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie takich naruszeń nie stwierdzono. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO z dnia [...] roku, która została wydana we wznowionym postępowaniu. W związku z tym należy stwierdzić, że instytucja wznowienia postępowania należy do tzw. nadzwyczajnych trybów postępowania. Może być ona wykorzystana tylko w razie wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności i to dopiero po zakończeniu postępowania instancyjnego. Wznowienie postępowania polega na tym, że sprawa, która została już zakończona przez wydanie decyzji ostatecznej jest ponownie rozpatrywana w administracyjnym toku instancji. Stosownie do treści art. 147 kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Przesłanki pozytywne wznowienia są określone w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 kpa. W niniejszej sprawie wznowienie postępowania nastąpiło z urzędu i dotyczyło postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta Miasta K. z dnia [...] roku w sprawie wydania T. S. prawa jazdy kategorii B. Wznowienie nastąpiło w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 kpa bowiem organ otrzymał w dniu 5 lutego 2013 roku odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego K. – Wschód w K. z dnia [...] roku w sprawie A. K. i innych. Rodzaje decyzji, które organ wydaje we wznowionym postępowaniu określa art. 151 § 1 kpa. Artykuł ten w pkt 2 stanowi, że organ, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 kpa uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Nie budzi żadnych wątpliwości, że w sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] roku określona w art. 145 § 1 pkt 1 kpa, co wynika z prawomocnego wyroku wydanego w sprawie [...]. Wyrokiem tym A. K., jako Kierownik Ośrodka Szkolenia Kierowców został uznany za winnego tego, że w zaświadczeniu nr [...] o ukończeniu kursu prawa jazdy kategorii B dla T. S., potwierdził nieprawdę co do w pełni odbytych zajęć teoretycznych, podczas gdy wymieniony w rzeczywistości w zajęciach tych nie uczestniczył. To zaświadczenie (nr [...]) potwierdzało spełnienie jednego z podstawowych warunków wydania prawa jazdy – art. 90 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym obowiązujący w dacie wydania decyzji z dnia [...] roku. Skoro więc zaświadczenie nr [...] nie odpowiadało prawdzie, co wynika z powołanego wyżej wyroku karnego, to zasadnie organ – po stwierdzeniu przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 kpa – na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 uchylił decyzję ostateczną z dnia [...] roku i odmówił wydania T. S. prawa jazdy kat. B. W tym miejscu należy podkreślić, że postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem merytorycznym, co w przypadku wystąpienia przesłanki wznowieniowej wymaga nie tylko uchylenia decyzji ostatecznej, ale także rozstrzygnięcia o istocie sprawy (wynika to zresztą z art. 151 § 1 pkt 2 kpa). To ostatnie rozstrzygnięcie, o ile przepis prawa nie stanowi inaczej, następuje w oparciu o aktualny stan prawny. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami prawo jazdy jest wydawane osobie, która między innymi odbyła szkolenie wymagane do uzyskania prawa jazdy danej kategorii. Jest poza sporem, że skarżący nie odbył wymaganego szkolenia, a więc nie spełnia przesłanek wydania uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B. Zaskarżona decyzja jest zatem zgodna z prawem (konkretnie z art. 151 § 1 pkt 2 kpa). Nie podziela Sąd także większości zarzutów skarżącego. Artykuł 109 § 1 kpa nie został naruszony bowiem z art. 40 § 2 kpa wynika, że w przypadku ustanowienia przez stronę pełnomocnika doręczenie następuje pełnomocnikowi. Nie naruszył organ także art. 149 § 2 kpa w związku z art. 151 § 1 pkt 2 kpa bowiem w granicach postępowania wznowieniowego nie jest prowadzona odrębna sprawa odmowy wydania prawa jazdy lecz jedna "sprawa wznowieniowa". Skoro umożliwił organ I instancji wypowiedzenie się przez stronę w sprawie wznowieniowej, to czynność ta obejmuje także odmowę wydania prawa jazdy. Istotnie organ II instancji nie wypełnił obowiązku określonego w art. 10 kpa ale ponieważ organ ten nie prowadził żadnego postępowania dowodowego, to naruszenie powyższe nie miało wpływu na zaskarżoną decyzję. Wreszcie należy stwierdzić, że organ nie naruszył także art. 7 i 77 kpa bowiem istnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 kpa wynika z prawomocnego wyroku karnego, a nadto organ II instancji ustosunkował się do zarzutów skarżącego. Uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło