II SA/Gl 1577/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-02-26
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać oddalony, jeśli strona nie wykazała w sposób dostateczny swojej sytuacji materialnej, mimo wezwania do uzupełnienia braków?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób dostateczny swojej sytuacji materialnej, mimo wezwania do uzupełnienia braków. Ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a nieprzedstawienie wymaganych dokumentów lub wyjaśnień skutkuje odmową przyznania pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na status osoby bezrobotnej, brak środków finansowych, zadłużenie komornicze i zobowiązania alimentacyjne. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do udokumentowania swojej sytuacji materialnej. Skarżący przedłożył jedynie zaświadczenie o statusie osoby bezrobotnej i braku prawa do zasiłku, nie dostarczając pozostałych wymaganych dokumentów ani wyjaśnień.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.C. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie anulowania czynności materialno – technicznej zameldowania w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Skarżący, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W treści formularza podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie posiada środków finansowych w tym oszczędności, papierów wartościowych ani też nieruchomości lub przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Skarżący posiada zadłużenie komornicze w wysokości 15.000 zł oraz zobowiązania alimentacyjne względem swoich córek.
Pismem z dnia 26 stycznia 2015 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- wskazanie do kogo należy miejsce (lokal lub budynek), w którym aktualnie Pan przebywa i udokumentowanie wysokości ewentualnych wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, czynsz, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw itp.,
- przedłożenia dokumentów potwierdzających, że jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku a także, że istnieje zobowiązanie alimentacyjne względem córki oraz zadłużenie komornicze, o którym wspomina we wniosku.
W odpowiedzi wnioskodawca nadesłał zaświadczenie o przyznaniu mu statusu osoby bezrobotnej i pozbawieniu prawa do zasiłku od dnia [...] r. Wyjaśnił również, że za lokal w którym mieszka nie ponosi żadnych opłat i brak jest podstaw do żądania danych od osoby będącej głównym najemca tego lokalu.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U.z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy.
W realiach rozpoznawanej sprawy brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego albowiem nie wykazano, że jego sytuacja materialna wyklucza samodzielne pokrycie wydatków z tytułu kosztów sądowych.
Nadmienić trzeba, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768).
W rozpoznawanej sprawie na temat statusu materialnego A.C. wiadomo jedynie to, że jest on osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku. Wszelkie inne informacje, które powinny znaleźć się w druku formularza PPF nie zostały przez stronę uprawdopodobnione, a co za tym idzie nie można ich bezkrytycznie przyjąć za prawdziwe. Skarżący uchylił się zarówno od podania personaliów osób, na utrzymaniu których znajduje się obecnie jak i uprawdopodobnienia zobowiązań o których wspomina we wniosku. Tymczasem są to kwestie kluczowe dla oceny, czy rzeczywiście jest w stanie zdobyć środki na opłacenie postępowania sądowego. Skoro więc wskazanych wyżej okoliczności nie uprawdopodobniono, a wyjaśnienia strony są w tym zakresie nieprzekonujące - w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło