II SA/Gl 158/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Asesor WSA Rafał Wolnik Asesor WSA Iwona Bogucka (spr.) Protokolant st. ref. Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2005 r. sprawy ze skargi M.W. na uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego o d d a l a s k a r g ę Rada Miejska w G. w dniu [...] podjęła uchwałę w sprawie przystąpienia do sporządzania zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta G. dla dzielnicy O. Projekt planu miejscowego wyłożony został do publicznego wglądu w okresie od [...] do [...]. W dniu [...] M.W., właścicielka działek [...],[...] i [...], położonych w rejonie ulicy T., obręb O. – W.G., zgłosiła zarzut do projektu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego. W zarzucie podniosła, że nie zgadza się na przeznaczenie jej gruntów jedynie w części pod zabudowę mieszkaniową i wnioskuje o przeznaczenie pod zabudowę również działek, przeznaczonych w projekcie na cele rolne. Prośbę swą uzasadniła tym, że przez część jej działki ma przebiegać droga, co dodatkowo pomniejszy teren pod zabudowę. Prezydent Miasta G. w dniu [...] odmówił jego uwzględnienia. Zarzut został przedstawiony do rozpatrzenia Radzie Miejskiej w G. na sesji w dniu [...]. Rada Miejska w G. uchwałą nr [...] z dnia [...], wydaną w oparciu o art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym, art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, odrzuciła zarzut zgłoszony przez M.W. W uzasadnieniu podano, że w dotychczas obowiązującym planie działki o numerach [...],[...] i [...] znajdowały się w strefie terenów otwartych, na terenie obecnych upraw rolnych oznaczonych w planie symbolem [...]. W projekcie zmiany planu przeznaczenie działek uległo częściowej zmianie. Działka [...] znajduje się w strefie oznaczonej symbolem L – "teren zadrzewień". Fragment działki [...] przeznaczony został pod zabudowę mieszkaniowo – usługową a pozostała część tej działki oraz działka [...] stanowią dalej tereny upraw polowych oznaczone symbolem RP. Teren ten przecina nadto droga lokalna, oznaczona symbolem [...]. W uzasadnieniu Rada podniosła, że zmiany zostały dokonane zgodnie z wytycznymi obowiązującego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta G., zakładającymi zwiększenie terenów zabudowy dzielnicy W. G. Tereny te, przylegające do ulicy T., zostały poszerzone do cieku wodnego, stanowiącego granicę zainwestowania. W ten sposób w granicach terenów przeznaczonych pod zabudowę znalazł się fragment działki [...], zmieniając swe przeznaczenie. Dalsze poszerzanie terenów zabudowy, aż po granicę linii energetycznej, zgodnie z wnioskami skarżącej, uznano za niemożliwe, ze względu na rozproszenie zabudowy i oderwanie od układu podstawowego. Wskazano również na konieczność zachowania obszarów ekologicznie czynnych. Projektowana droga o symbolu [...], będąca przedmiotem zarzutu, stanowi zaś część układu komunikacyjnego dzielnicy i została wytyczona w stosunku do terenu, który ma obsługiwać. Rezygnacja z tej drogi powoduje konieczność rezygnacji ze zwiększania terenów przewidzianych pod zabudowę. W skardze do Sądu na uchwałę M.W. zarzuciła naruszenie jej interesu, poprzez niekorzystny podział jej działek, uniemożliwiający ich wykorzystywanie. W uzasadnieniu podała, że będąc w podeszłym wieku przeznaczyła swoje działki dla swoich dwóch synów, pod budowę oddzielnych siedlisk mieszkaniowych. Podniosła, że wobec przeznaczenia części jej działek pod drogę, nikt nie zaproponował jej rozwiązania przewidzianego w art. 36 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżąca zawnioskowała w związku z treścią tego artykułu o przyznanie innej nieruchomości zamiennej, sąsiadującej z działką [...] i umożliwienie uzyskania pozwolenia na budowę przez jednego z synów na tych działkach. Odnośnie działki [...] w części przeznaczonej pod zabudowę skarżąca podniosła, że udzielone zostały pozwolenia na budowę na posesjach przylegających z obu stron do cieku wodnego, co uzasadnia poszerzenie obszaru przeznaczonego pod zabudowę, konieczne jest bowiem uporządkowanie linii zabudowy. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w G. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując zajęte stanowisko. Zaznaczono, iż w złożonym zarzucie skarżąca zanegowała niezgodne z jej oczekiwaniami przeznaczenie tylko części działek pod zabudowę mieszkaniową oraz zakwestionowała przebieg projektowanej ulicy, nie precyzując o którą ulicę chodzi. Podniesiono, iż utrzymanie w projekcie planu dotychczasowego przeznaczenia terenu nie narusza interesu prawnego właścicielki, naruszeniem takim nie jest również zgodna z jej oczekiwaniami zmiana przeznaczenia. Odnośnie projektowanej ulicy zaznaczono, że ma ona stanowić odciążenie ul. D., będąc alternatywnym dojazdem w stosunku do istniejącej ulicy T. Ulica ta zostanie poprowadzona po śladzie istniejącej drogi gruntowej, a jej linie rozgraniczające jedynie nieznacznie wchodzą w działkę [...]. Odrzucenie zarzutu skarżącej uzasadniono koniecznością racjonalnego gospodarowania przestrzenią poprzez stopniowe i kompleksowe powiększanie terenów zabudowy oraz stworzenie układu dróg, obsługujących te tereny. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska zaakcentowała, że warunkiem skutecznego wniesienia zarzutu jest nie tyle fakt istnienia interesu prawnego po stronie wnoszącego, co jego naruszenie przez ustalenia przyjęte w planie i zanegowała, aby w sprawie do takich naruszeń doszło. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje : Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki przewidziane w tych przepisach. Takim przepisem szczególnym jest art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( tekst jedn.Dz. U. z 1999 r. nr 15 poz. 139 ze zm.), zgodnie z którym uchwałę o odrzuceniu zarzutu w całości lub części, wnoszący zarzut może zaskarżyć do sądu administracyjnego, w terminie 30 dni od jej doręczenia. Kontrola Sądu dotyczy legalności zaskarżonego aktu, zgodnie z zakresem wyznaczonym przepisem art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Rozpoznając skargę M.W. na uchwałę Rady Miejskiej w G., odrzucającą jej zarzut w sprawie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, Sąd ocenił, że uchwała ta odpowiada prawu. Prawidłowo wniesione przez skarżącą zastrzeżenia do zapisów planu zostały zakwalifikowane przez Radę Miasta jako zarzut, albowiem skarżąca jako właścicielka nieruchomości położonych w obszarze objętym projektem planu, miała zakres prawny w kwestionowaniu propozycji przyjętych w projekcie. Dla rozpoznania skutecznie wniesionych zarzutów przepisy ustawy przewidują szczególną procedurę, polegającą na rozpoznaniu zarzutów w pierwszej kolejności przez Prezydenta Miasta, a następnie, w przypadku nie uwzględnienia, przez Radę Gminy, w formie uchwały. Uchwała taka, zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy, winna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Zakres tego uzasadnienia obliguje organ podejmujący uchwałę do dokonania analizy sytuacji faktycznej wnoszącego zarzut, mającej charakter postępowania wyjaśniającego. Natomiast uzasadnienie prawne powinno przedstawić związek sytuacji wnoszącego zarzut z normami prawnymi kształtującymi jego uprawnienia i zezwalającymi na jego modyfikację. W rozpoznawanej sprawie zachowany został dwuszczeblowy tryb rozpoznawania zarzutu, skarżący byli również powiadomieni o wyłożeniu planu, zaś cała procedura została przeprowadzona zgodnie z wymogami art. 18 ustawy o planowaniu przestrzennym. Skarżącą poinformowano także o terminie sesji Rady Miejskiej, na której rozpatrywano zarzut do projektu planu. Odnosząc się natomiast do zaskarżonej uchwały, w pierwszej kolejności należy podkreślić, że zarzuty skarżącej miały ogólnikowy charakter i sprowadzały się do formułowania życzenia przeznaczenia wszystkich jej działek pod zabudowę mieszkaniową, zgodnie z planami i zamiarami właścicielki. W tym stanie rzeczy organ gminy zobligowany był do samodzielnego zrelatywizowania wyrażonego sprzeciwu do istniejącego stanu faktycznego i rozważenia, czy jest dopuszczalna w świetle prawa ingerencja w prawo własności. Zgodnie z art. 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy. Uprawnienie to realizowane jest poprzez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, będący powszechnie obowiązującym aktem prawa miejscowego. Władztwo to nie ma charakteru nieograniczonego. Przy zagospodarowywaniu terenu należy bowiem zapewnić ochronę interesu prawnego osób trzecich, a zakres tej odmowy wyznaczają przepisy prawa i zasady współżycia społecznego. Niewątpliwie proces planowania przestrzennego w nieunikniony sposób prowadzi do powstawania konfliktów interesów i nie jest możliwe zagwarantowanie realizacji interesów wszystkich uczestników procedury planistycznej. Zdaniem organów jest natomiast wyartykułowanie przyjętych preferencji. Dopuszczalna jest bowiem na etapie planowania ingerencja w sferę własności, jeżeli odbywa się zgodnie z prawem. Obowiązek uwzględnienia zarzutu istnieje dla Rady wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego jest związane z równoczesnym naruszeniem normy prawa materialnego, W ustalonym stanie faktycznym w stosunku do części działek nie doszło do zmiany przeznaczenia planistycznego. Działki te pozostają zatem w dotychczasowym sposobie użytkowania. Nie zostało przy tym stwierdzone, czy rozstrzygnięcie to dotyczyło wyłącznie działek skarżącej i miało charakter indywidualnego wykluczenia. Nie naruszając zatem zasady równości, organ wskazał na okoliczności, uzasadniające postanowienie w otulinie strefy mieszkaniowej terenów zadrzewień i terenów rolnych. Nie może natomiast stanowić dowodu naruszenie interesu prawnego skarżącej fakt nie uwzględnienia w projekcie planu jej zamiarów co do sposobu wykorzystania działek. Przepisy prawa nie przyznają bowiem właścicielom gruntów roszczenia o nadanie ich gruntom stosownego przeznaczenia planistycznego, zgodnego z wolą właścicielki. Odwrotnie, to właśnie przepisy prawa miejscowego stanowią normy określające sposób korzystania z przedmiotu własności. Zakres ingerencji w prawo skarżącej został zminimalizowany do koniecznego zakresu również jeśli chodzi o kwestię planowanej drogi dojazdowej. Wytyczanie nowych dróg dojazdowych stanowi konsekwencję przeznaczania gruntów na cele mieszkaniowe. Jak wynika z akt sprawy, planowana droga wytyczona została po śladzie istniejącej drogi gruntowej i swymi liniami rozgraniczającymi jedynie nieznacznie wchodzi w teren działki skarżącej. Niewątpliwie natychmiast nie mogły być pozytywnie rozpoznane i uwzględnione na etapie rozpatrywania zarzutów do planu żądania skarżącej, dotyczące przyznania jej nieruchomości zamiennej, te kwestie wiążą się już bowiem ze skutkami uchwalenia planu. Mając na uwadze przedstawioną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. su.