II SA/Gl 158/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-03-01

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, obejmująca dochód rodziny w wysokości 3000 zł miesięcznie, czwórkę dzieci (w tym dwoje przewlekle chorych), posiadanie domu mieszkalnego i udziału w nieruchomości rolnej, a także samochodu, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącej uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ konieczność ich uiszczenia mogłaby postawić stronę przed koniecznością rezygnacji z zaspokojenia istotnych potrzeb rodziny i zamknąć jej drogę do sądu. Jednocześnie, odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu, biorąc pod uwagę stałe źródło dochodu małżonka oraz fakt, że brak pełnomocnika na obecnym etapie postępowania nie zagraża utratą prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca E.K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Uzasadniając wniosek, wskazała na prowadzenie gospodarstwa domowego z małżonkiem i czwórką dzieci, z których dwoje jest przewlekle chorych. Rodzina posiada dom mieszkalny, udział w nieruchomości rolnej oraz samochód, nie posiada oszczędności. Miesięczny dochód rodziny wynosi 3000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, a w pozostałym zakresie wniosek oddalić.
Rozstrzygnięcie
1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy E. K. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika - adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Uzasadniając swój wniosek skarżąca wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z małżonkiem oraz czwórką dzieci, z których dwoje cierpi na schorzenia o charakterze przewlekłym. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi budynek mieszkalny o pow. 100 m2 oraz udział (1/2 części) w nieruchomości rolnej o pow. 3,676 ha. Rodzina skarżącej nie posiada żadnych oszczędności ani papierów wartościowych, natomiast dysponuje samochodem osobowym marki [...] z [...] r. Źródłem utrzymania się rodziny E. K. jest dochód jej małżonka – A. K .uzyskiwany w kwocie 3000 zł miesięcznie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Analiza wniosku o przyznanie prawa pomocy ma na celu ocenę wszystkich okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Należy również podkreślić, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, o co ubiega się wnioskodawczyni, opiera się na surowych kryteriach, które sprowadzają się do odpowiedzi na pytanie, czy strona nawet przy najdalej idących staraniach jest w stanie zdobyć środki na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Mając na uwadze powyższe uznano, że sytuacja materialna skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Konieczność ich uiszczenia mogłaby bowiem postawić stronę przed koniecznością rezygnacji z zaspokojenia istotnych potrzeb jej rodziny, co w konsekwencji mogłoby zamknąć stronie drogę do sądu. Odmawiając uwzględnienia wniosku w pozostałym zakresie pod uwagę wzięto fakt, że małżonek strony posiada stałe źródło dochodu, a więc sytuacja materialna jej rodziny nie może być uznana za wyjątkowo trudną. Zarazem, na marginesie wskazać można, że brak fachowego pełnomocnika na obecnym etapie postępowania nie zagrozi stronie utratą prawa do sądu. Oceniając powołane przez skarżącą okoliczności z uwzględnieniem treści art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. pod uwagę wzięto przede wszystkim wysokość dochodu uzyskiwanego w jej rodzinie oraz liczbę i wiek jej członków. W konsekwencji uznano, że dochód w wysokości 3000 zł służący zaspokojeniu potrzeb sześcioosobowej rodziny, w której najstarsze z dzieci ma dziesięć lat nie wystarczy na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym, chociażby na jego obecnym etapie sprowadzały się one do wpisu od skargi. Dodatkowo pod uwagę wzięto również fakt, że dwoje dzieci skarżącej jest przewlekle chorych, co niewątpliwie generuje dodatkowe wydatki, które skarżąca wyszczególniła w sporządzonym w druku PPF zestawieniu. Reasumując poczynione wyżej uwagi, stan majątkowy E. K. uzasadniał jej zwolnienie od kosztów sądowych i odmowę przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło