II SA/Gl 1582/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania od decyzji w sprawie uznania za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oddala skargę. Burmistrz Miasta L. decyzją nr [...] z dnia [...] r. orzekł o uznaniu M.S. za dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych na rzecz syna. Od decyzji tej odwołała się jej adresatka reprezentowana przez nieprofesjonalną pełnomocnik (matkę) wskazując na swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją nr [...] z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Stosownie do treści art. 50-54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pouczyło stronę, że rozstrzygnięcie to może zostać zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w terminie 30 dni od daty jej doręczenia. Odwołanie od tej decyzji (data wpływu do organu 15 września 2021 r.) złożyła jej adresatka reprezentowana przez pełnomocnik (siostrę) nie zgadzając się z rozstrzygnięciem. Co istotne, dnia 21 września 2021 r. strona złożyła również osobistą skargę na powyższą decyzję do tutejszego Sądu. Zaskarżonym obecnie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach stwierdziło niedopuszczalność złożonego odwołania. Wskazało, że zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Odwołanie było zatem niedopuszczalne. Skargę na to postanowienie złożyła w imieniu strony nieprofesjonalna pełnomocnik (siostra). Zarzuciła, że Kolegium "naraża nas na utratę prawa aktywnego udziału w postępowaniu i utraty prawa do słusznej obrony praw M.S. naruszanych przez organy administracji. T.H. nasza mama zmarła o czym zostały powiadomione Urzędy, dokonana została zmiana danych pełnomocnika sprawie . Mimo to kolejny raz tutejsze Kolegium zaadresowało pismo do zmarłej T.H.". Formułując żądanie skargi pełnomocnik strony stwierdziła "Wnioskuję o uchylenie postanowienia [...] i uchylenie wadliwej decyzji [...] w całości, wezwanie CUS w L. o uzupełnienie akt sprawy o brakujące najważniejsze dowody w sprawie m.in. potwierdzenia wpłat alimentów, a na podstawie uzupełnionego materiału aby tutejsze Kolegium wydało prawidłową decyzję, przypadku podtrzymania postanowienia z dnia [...] wnioskuję o przekazanie sprawy do Sądu Administracyjnego w ramach odwołania do II instancji". W dalszej części skargi stwierdzono "wbrew sugestii zawartej w uzasadnieniu postanowienia nie dokonałam odwołania od decyzji wydanej w II instancji lecz wniosłam odwołanie do organu II instancji w innym składzie orzekającym. Tutejsze Kolegium otrzymując moje odwołanie na etapie weryfikacji merytorycznej od razu rozpoznało , że chodzi o ten rodzaj środka zaskarżenia. A więc postanowienie z dnia [...] wydane zostało w oparciu o błędną ocenę rodzaju środka odwoławczego". Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Po wydaniu decyzji z dnia [...]r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach strona wykorzystała dwa środki prawne. Jako pierwszy złożyła odwołanie od decyzji organu II instancji. W późniejszym czasie złożyła również skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu. Niniejsze postępowanie dotyczy rozstrzygnięcia w przedmiocie odwołania od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. Podstawą prawną kontrolowanego rozstrzygnięcia był art. 134 k.p.a. Zgodnie z nim "organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne". W rozstrzyganej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wskazało na treść art. 127 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem "od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji". Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, że zaskarżone postanowienie SKO w Katowicach jest prawidłowe. Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji ostatecznej. Od takiej decyzji odwołanie nie przysługuje. Zasadnie zatem organ zastosował rozwiązanie przewidziane w art. 134 k.p.a. Sąd nie ma wątpliwości, że złożenie odwołania od decyzji ostatecznej było celowym działaniem strony (lub jej pełnomocnik). Jak wynika z treści skargi na postanowienie z dnia [...] r. skarżąca domagała się ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ II instancji. Wyraźnie wskazała, że "wbrew sugestii zawartej w uzasadnieniu postanowienia nie dokonałam odwołania od decyzji wydanej w II instancji lecz wniosłam odwołanie do organu II instancji w innym składzie orzekającym". Być może skarżąca (a raczej jej pełnomocnik) błędnie zinterpretowała treść art. 127 § 3 k.p.a. ale nie zmienia to faktu, że w sprawie zostało złożone odwołanie od decyzji ostatecznej. Zatem zasadne było stwierdzenie niedopuszczalności tego środka prawnego. Mając na uwadze powyższe, uznając, że skarga jest bezzasadna Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.