II SA/Gl 1583/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka,, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi M.S. i T.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1) uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] r. do Urzędu Miasta U. wpłynął wniosek wraz z załącznikami (kartą informacyjną przedsięwzięcia, kopią mapy ewidencyjnej oraz wypisem z rejestru gruntów) złożony przez "A" Sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą w B. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla przedsięwzięcia polegającego na budowie warsztatu samochodowego wraz z częścią socjalną i biurową oraz urządzeniami niezbędnymi do jego funkcjonowania (komunikacja, plac manewrowy, miejsca parkingowe, odprowadzenie wód opadowych i roztopowych, separatory, zbiornik p. poż., miejsce gromadzenia odpadów stałych i przyłącza mediów), którego realizację planuje się w U., w rejonie ul. [...], na pgr nr: 1, 2, 3, 4 obręb [...]. Na podstawie złożonego wniosku Burmistrz Miasta U. wszczął postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. W oparciu o § 3 ust. 1 pkt 76 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 r. nr 213, poz. 1397) stwierdzono, że inwestycja będąca przedmiotem postępowania, może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w związku z czym sporządzenie raportu może być wymagane. Pismem z dnia [...] r. zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227 z późn. zm.) Burmistrz Miasta U. poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz o wystąpieniu do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. celem wydania opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania ww. przedsięwzięcia na środowisko oraz o określenie zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko. Stosownie do art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, zwrócono się o wydanie w trybie art. 106 § 1, 3 i 5 Kpa, opinii w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz o określenie zakresu raportu do: 1) Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. - pismem z dnia [...] r.; 2) Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. - pismem z dnia [...]r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. wydał opinię sanitarną z dnia [...] r., że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. pismem z dnia [...] r. wezwał Burmistrza Miasta U. do przedłożenia uzupełnienia karty informacyjnej przedsięwzięcia. Przedmiotowe uzupełnienie zostało przedłożone pismem z dnia [...] r. Następnie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] r. wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W dniu [...] r. Burmistrz Miasta U. wydał decyzję środowiskową, w której orzekł brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania omawianego przedsięwzięcia na środowisko i określił środowiskowe uwarunkowania. Jednakże wskutek odwołania T. S., decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. uchylono powyższą decyzję przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powodem uchylenia decyzji był brak jej doręczenia stronie postępowania - M. S.. Rozpoznając ponownie sprawę Burmistrz Miasta U. pismem z dnia [...] r. poinformował M. S. o możliwości zaznajomienia się z zebranymi materiałami w sprawie prowadzonego postępowania. Ponadto przed wydaniem decyzji strony postępowania dostały zawiadomienie o możliwości zaznajomienia się z całością dokumentacji. Żadna ze stron nie skorzystała z możliwości zaznajomienia się z dokumentacją. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz Miasta U. działając na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz 84 i art. 85 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o cenach oddziaływania na środowisko oraz § 3 ust. 1 pkt 76 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko po ponownym wniosku "A" Sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą w B., orzekł o: 1) braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania ww. przedsięwzięcia na środowisko, 2) określeniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, obejmującego budowę budynku warsztatu napraw samochodów wraz z częścią socjalną i biurową oraz realizację infrastruktury niezbędnej do jego funkcjonowania. Organ podał, że całkowita powierzchnia zabudowy budynku wyniesie ok. 800 m, z czego ok. 550 m2 zajmować będzie część warsztatowa, obejmująca trzy stanowiska napraw. Działalność warsztatu polegać będzie na realizacji napraw mechanicznych, elektromechanicznych oraz blacharskich i będzie prowadzona tylko w porze dziennej. W warsztacie nie przewiduje się prac lakierniczych, ani napraw systemów klimatyzacyjnych. Zjazd na działkę zlokalizowany zostanie od strony zachodniej bezpośrednio z drogi. Teren planowanej inwestycji od strony południowej sąsiaduje z istniejącymi warsztatami samochodowymi należącymi do inwestora. W odległości ok. 45 m w kierunku zachodnim zlokalizowany jest będący w budowie budynek mieszkalny. Z uwagi na fakt, iż ww. budynek nie jest wykorzystywany na cele mieszkaniowe oraz w związku z brakiem obowiązującego dla terenu inwestycji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjąć należy, że w bezpośrednim sąsiedztwie terenu inwestycji nie ma terenów chronionych akustycznie. Nadto organ I instancji określił warunki korzystania z terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich oraz wymagania projektu budowlanego w zakresie ochrony środowiska. Załacznikeim do deczyji uczyniono charakterystykę przedsięwzięcia. W uzasadnieniu organ I instancji po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania stwierdził, że zarzuty T. S. nie zostały uwzględnione z uwagi na ich bezzasadność. Odnośnie braku ustaleń co do odległości od budynku mieszkalnego w budowie stanowiącego własność skarżącego, w sąsiedztwie którego, będzie znajdować się budynek warsztatu samochodowego, organ stwierdził, iż zgodnie z przedłożonymi informacjami przez inwestora w dniu [...]r., odległość budynku mieszkalnego od planowanej inwestycji wynosi około 45 m. Ponadto, inwestor przedłożył dokumentację fotograficzną, która w rzetelny i wyczerpujący sposób przedstawiła sytuację. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (tj. Dz.U. 2010 r. Nr 243 poz. 1623) to w projekcie budowlanym winno się uwzględnić wszelkie wzajemne odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich. Organem posiadającym kompetencje w zakresie nadzoru w tym zakresie jest Państwowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego, a nie Burmistrz Miasta. Decyzja środowiskowa określa jedynie warunki, jakie winien spełnić inwestor aby planowana inwestycja nie wpływała negatywnie na środowisko naturalne, nie określa natomiast warunków technicznych, jakie winny spełniać obiekty budowlane i ich usytuowanie. Natomiast odnośnie braku ustaleń, czy inwestycja jest zlokalizowana w otulinie Parku Krajobrazowego organ stwierdził, iż nieruchomości pgr nr 2, 1, 3, na których ma być zlokalizowane przedmiotowe przedsięwzięcie oraz 4 (zjazd i wyjazd z drogi) nie są położone na terenie Parku Krajobrazowego [...], a w jego otulinie. Zgodnie z § 5 pkt 1 Rozporządzenia Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] r. w sprawie utworzenia Parku Krajobrazowego [...] - Dyrektor Parku w sprawach zamierzonych inwestycji jedynie w granicach Parku ma obowiązek sporządzenia opinii. Ponadto w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, formami ochrony przyrody jest wyłącznie Park Krajobrazowy, a nie jego otulina. W konsekwencji, organ I instancji uznał, że przy wypełnieniu warunków wymienionych w sentencji, planowane przedsięwzięcia nie powinno znacząco oddziaływać na środowisko. Przedsięwzięcie nie będzie miało znaczącego wpływu na siedliska przyrodnicze oraz chronione i cenne gatunki roślin i zwierząt, a także na tereny objęte ochroną prawną, znajdujące się w sąsiedztwie. Przyjęte rozwiązania techniczno-organizacyjne w trakcie realizacji przedsięwzięcia pozwolą na spełnienie warunków ochrony środowiska. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. S. i T. S., zarzucając nienależyte wyjaśnienie sprawy w zakresie oddziaływania spornego przedsięwzięcia na ich nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym. Ich zdaniem, decyzja organu I instancji, jak i wydane opinie, oparto jedynie na deklaracjach inwestorów, które budzą wątpliwości wobec znacznej powierzchni zabudowy, objętej wnioskiem. Jednakże zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołania nie uwzględniło. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Kolegium podzieliło ustalenia faktyczne i pogląd tego organu co do braku znaczącego wpływu spornego przedsięwzięcia na środowisko. Organ II instancji stwierdził też, że decyzja jest kompletna, bowiem zawiera wszystkie elementy z art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu..., przeanalizowano też skalę i rodzaj przedsięwzięcia, a przy tym organ orzekający związany był danymi, wynikającymi z karty i wniosku strony. W skardze do sądu administracyjnego M. S. i T. S. zarzucili naruszenie art. 7 i 8 Kpa z powodu nienależytego wyjaśnienia sprawy i nieuwzględnienia ich interesu, gdyż pominięto fakt istnienia budynku mieszkalnego na ich nieruchomości oraz uciążliwość spornej inwestycji. Skarżący ponownie wskazali na oparcie się przez organy administracji na niewierzytelnych i zaniżonych danych inwestora co do skali przedsięwzięcia. Nadto, skarżący wnieśli o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wiosło o uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego, bowiem z dniem 1 sierpnia 2013 r. zmieniono rozporządzenie RM z dnia 9 listopada 2010 r. i w obecnym stanie prawnym, obowiązującym w dniu wydania decyzji ostatecznej, planowana inwestycja nie jest już przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko. Zatem nie jest wymagane uzyskanie decyzji środowiskowej. Stąd też Kolegium potwierdziło, ze rozpoznając odwołanie winno uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga musiała odnieść skutek, aczkolwiek z innych względów niż w niej podniesionych. Jak bowiem przyznał organ, którego działanie zaskarżono odpowiadając na skargę, decyzja ostateczna zapadła z naruszeniem prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy. Postępowanie o wydanie decyzji środowiskowej zostało wszczęte na wniosek inwestora w dniu [...] r. W stanie prawnym, obowiązującym do dnia [...] r., a zatem w dacie orzekania przez organ I instancji, który po ponownym rozpoznaniu sprawy wydał w dniu [...] r. decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody, realizacja przedsięwzięcia, polegającego na budowie stacji obsługi lub remontowych sprzętu rolniczego lub środków transportu, zaliczana była do inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko z mocy § 3 ust. 1 pkt 76 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów. Jednakże powyższy stan prawny uległ zmianie z dniem 1 sierpnia 2013 r. w związku z wejściem w życie rozporządzenia RM z dnia 25 czerwca 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2013 r., poz. 817). Na mocy § 1 pkt 2 lit a) tiret piętnasty rozporządzenia zmieniającego, uchylono bowiem przepis § 3 ust. 1 pkt 76 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. Jednakże z mocy § 2 rozporządzenia zmieniającego, do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia uzyskano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach albo przynajmniej jedną z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji... (Dz.U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.) lub dokonano skutecznego zgłoszenia, o którym mowa w art. 76 ust. 1a tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zdaniem sądu administracyjnego, powyższa norma intertemporalna dotyczy jedynie przypadku, gdy wydano decyzję środowiskową przed dniem 1 sierpnia 2013 r. i uzyskała ona przymiot ostateczności przed tym dniem na skutek utrzymania jej w mocy, bądź też od decyzji nie wniesiono środka odwoławczego. Jedynie tego rodzaju przypadki można bowiem rozumieć jako "uzyskanie" decyzji. Należy mieć na uwadze zakres zmian, dokonanych rozporządzeniem zmieniającym, które uchyliło pewne przepisy, zaliczające przedsięwzięcie do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co dotyczy m.in. § 3 ust. 1 pkt 67 rozporządzenia w brzmieniu pierwotnym, jak również zmieniało dotychczasowe przepisy. Zatem o ile inwestor przed zmianą stanu prawnego legitymował się ostateczną decyzją środowiskową, wydaną na podstawie rozporządzenia w brzmieniu pierwotnym, dalszy proces inwestycyjny podlega dotychczasowemu reżimowi prawnemu - bez uwzględnienia zmiany stanu prawnego, dokonanego rozporządzeniem nowelizującym z dnia 25 czerwca 2013 r. Zdaniem sądu administracyjnego, gdyby wolą prawodawcy było kontynuowanie postępowania o wydanie decyzji środowiskowej wszczętego przed dniem 1 sierpnia 2013 r. na dotychczasowych zasadach, to wówczas § 2 rozporządzenia zmieniającego winien nawiązywać nie do faktu "uzyskania" decyzji środowiskowej, lecz daty wszczęcia postępowania o wydanie takiej decyzji. Stąd też w sytuacji wniesienia odwołania od decyzji środowiskowej, wydanej przed dniem 1 sierpnia 2013 r., co dotyczy niniejszej sprawy, organ odwoławczy zobowiązany jest do uwzględnienia zmiany stanu prawnego, dokonanego rozporządzeniem z dnia 25 czerwca 2013 r. i winien orzec na podstawie stanu prawnego, wynikającego z nowelizacji dokonanej tym rozporządzeniem. Zatem skoro wskutek uchylenia § 3 ust. 1 pkt 76 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. z dniem 1 sierpnia 2013 r. przedmiotowe przedsięwzięcie nie jest już zaliczane do znacząco oddziałujących na środowisko, postępowanie o wydanie decyzji środowiskowej stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa, co winno skutkować jego umorzeniem. Zmiana stanu prawnego w toku postępowania odwoławczego winna zaś skutkować uchyleniem decyzji organu I instancji i umorzeniem postępowania przed tym organem na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa. Brak zatem było podstaw prawnych do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, jak to uczyniło Kolegium wskutek przeoczenia zmiany stanu prawnego, co przyznano w odpowiedzi na skargę. Podobnie, organ odwoławczy nie byłby władny do wydania decyzji kasatoryjnej z art. 138 § 2 Kpa, czy też rozstrzygnięcia kasatoryjno - reformatoryjnego poprzez odmowę określenia środowiskowych uwarunkowań, czego domagali się skarżący. Stąd też zarzuty skargi, dotyczące nienależytego wyjaśnienia i rozważenia sprawy, nie miały żadnego wpływu na jej wynik. Uwzględnienie skargi musiało jednak nastąpić z innych względów, na które wskazało Kolegium w odpowiedzi na skargę. Stąd też zaskarżona decyzja jako wydana z naruszeniem prawa materialnego, a mianowicie bez uwzględnienia zmiany stanu prawnego, dokonanego rozporządzeniem RM z dnia 23 czerwca 2013 r., podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Wobec uwzględnienia skargi należało orzec o niewykonalności zaskarżonej decyzji po myśli art. 152 cyt. ustawy. O kosztach postępowania, obejmujących wpis sądowy w kwocie 200 zł rozstrzygnięto na wniosek skarżących po myśli art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 tej ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium winno zgodnie z powyższymi rozważaniami orzec o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania przed tym organem jako bezprzedmiotowego wobec uchylenia z dniem 1 sierpnia 2013 r. wymogu uzyskania dla spornego przedsięwzięcia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o których mowa w art. 71 ustawy o udostępnianiu informacji... bu