II SA/Gl 1588/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan,, Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 marca 2020 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oddala skargę. Postanowieniem z [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 124 § 1, art. 147, art. 148 oraz art. 150 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Wójt Gminy G. odmówił J. B. (dalej jako strona lub skarżąca) reprezentowanej przez adwokata M. S. wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wójta Gminy G. nr [...] z [...] r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości składającej się z działek 1, 2 i 3. W motywach tego rozstrzygnięcia wskazano, że wniosek o wznowienie postępowania wpłynął do organu pierwszej instancji 2 lipca 2019 r. Następnie organ ten przybliżył zasadę składania wniosku o wznowienie postępowania z uwagi na wystąpienie przesłanki nie zapewnienia stronie czynnego udziału w prowadzonym postępowania administracyjnym. Nadto do tej okoliczności przywołano stosowne orzeczenia sądów administracyjnych. W dalszej części uzasadnienia organ pierwszej instancji przedstawił stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie jak również czynności podejmowane przed złożeniem stosownego wniosku. W ocenie organu pierwszej instancji strona o decyzji z [...] r. najpóźniej wiedziała 4 lutego 2019 r., a stosowny wniosek o wznowienie postępowania został złożony 2 lipca 2019 r., a zatem znacznie po upływie miesięcznego terminu przewidzianego na złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Z postanowieniem tym nie zgodziła się strona, która reprezentowana przez pełnomocnika wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. W zażaleniu tym zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie art. 147 zd. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ograniczenie oceny, czy zachodzą przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego tylko do okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania na wniosek strony, pomimo tego, że wspomniany przepis stanowi iż wznowienie postępowania administracyjnego następuje także z urzędu. Kwestionowanemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 wyżej wymienionego Kodeksu poprzez jego nie zastosowanie, które polegało na tym, że organ pierwszej instancji odmówił wznowienia postępowania administracyjnego pomimo tego, że wyszła na jaw nowa oraz istotna dla sprawy okoliczność, która nie była znana organowi w dniu wydawania decyzji, co znalazło umocowanie w trakcie postępowania prowadzonego przez sądem powszechnym. W konsekwencji wystąpiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o wydanie postanowienia o wznowieniu przedmiotowego postępowania. W uzasadnieniu zażalenia rozwinięto zarzuty postawione wydanemu rozstrzygnięciu i przedstawiono argumentację przemawiająca za jego uwzględnieniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a zatem treść rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji jak również zażalenia wniesionego przez pełnomocnika strony. W dalszej części organ odwoławczy przedstawił własną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz stawianych przez stronę zarzutów. W pierwszej kolejności przywołano treść wniosku pełnomocnika strony z 26 czerwca 2019 r. jak również okoliczności skutkujące jego złożeniem, sprowadzające się do tego, że dzielone działki nie posiadają dostępu o drogi publicznej, a obowiązująca służebność drogi koniecznej odnosi się do innego sposobu użytkowania działek podlegających podziałowi, niż będzie on miał miejsce po dokonanym podziale. Następnie organ odwoławczy przybliżył unormowania prawne regulujące zasady wznawiania postępowania administracyjnego i zamieścił stwierdzenie, że strona dowiedziała się o decyzji z [...] r. od swojego pełnomocnika w trakcie spotkania poświęconego postępowaniu prowadzonym przed sądem powszechnym. Zatem w ocenie strony i jej pełnomocnika termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania upływał 26 lipca 2019 r. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia uznał, że strona nie uczestniczyła w postępowaniu zakończonym decyzją [...] r. jak również decyzji tej nie otrzymała, natomiast przysługiwał jej w tym postępowaniu status strony, albowiem rozstrzygnięcie to wpływało na jej interes prawny wynikający z tego, że przez jej nieruchomość na zasadach służebności był dostęp z dzielonych działek do drogi publicznej. W dalszej kolejności organ odwoławczy ponownie przybliżył zasady wznawiania postępowania z uwagi na wystąpienie przesłanki przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego i znaczenie trzydziestodniowego terminu na złożenie stosownego wniosku. Wskazany organ podzielił stanowisko, że termin do złożenia wniosku o wznowienie nie biegnie od dnia, w którym pełnomocnik strony w innym postępowaniu dowiedział się o takiej okoliczności, lecz istotna jest chwila, w której strona osobiście dowiedziała się o bycie prawnym takiego rozstrzygnięcia. Nadto organ ten zaakcentował, że to na stronie ciąży obowiązek udokumentowania okoliczności, uzyskania wiedzy o kwestionowanej decyzji, natomiast prawem organu administracji publicznej jest weryfikacja twierdzeń strony. W ramach tej weryfikacji organ odwoławczy stwierdził, że pełnomocnik strony nie przedstawił żadnych dowodów na prawdziwość twierdzenia, iż strona o treści decyzji z [...] r. dowiedziała 26 czerwca 2019 r., podobnie sytuacja wygląda ze stroną, która na żadnym etapie nie udokumentowała momentu uzyskania wiedzy o wskazanej decyzji. W dalszej kolejności organ odwoławczy dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności protokołów z posiedzeń odbywanych przed sądem powszechnym. Z protokołu posiedzenia z [...] r., w którym skarżąca uczestniczyła osobiście wynika, że pełnomocnik strony wnosi o zwrócenie się do Wójta Gminy G. o nadesłanie akt postępowania zakończonego decyzją z [...] r., zatwierdzającej podział nieruchomości. Nadto w protokole tym znajduje się stwierdzenie, że sąd odracza rozprawę celem zwrócenia się do wskazanego powyżej Wójta o nadesłanie stosownych akt. Na kolejnym posiedzeniu sądu w dniu [...] r. z udziałem strony pełnomocnik strony wystąpił z wnioskiem o zawieszenie tego postępowania z uwagi na wystąpienie do organu administracji z wnioskiem o wznowienie postępowania dotyczącego decyzji z [...] r. W ocenie organu odwoławczego nie jest wiarygodne stwierdzenie zawarte we wniosku o wznowienie postępowania oraz w zażaleniu, że strona dowiedziała się o wskazanej decyzji dopiero 26 czerwca 2019 r. W konsekwencji strona nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku i wniosek o wznowienie postępowania złożyła z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 148 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z postanowieniem tym nie zgodziła się strona, która reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej zarzuciła wydanemu rozstrzygnięciu naruszenie postanowień art. 107 § 3 w związku z art. 126 i w związku z art. 124 § 2 oraz art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia bez należytego uzasadnienia, w szczególności z pominięciem jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, nadto zarzucono naruszenie postanowień art. 147 w związku z art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na nierozpoznaniu istoty sprawy, w szczególności zaś pominięcie sygnalizowanych w zażaleniu okoliczności mogących stanowić podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy G. z [...] r. z urzędu. W motywach skargi przybliżono dotychczasowy przebieg postępowania jak również podniesiono, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji nie rozpoznały sprawy w zakresie możliwości wznowienia postępowania z urzędu z uwagi na ujawnienie się nowej i istotnej okoliczności nie znanej organowi w dniu wydawania decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze podniesiono, że strona w skardze nie opiera się na nowych dowodach podważających ustalenia poczynione w kwestionowanym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2019 r., poz. 2167) wykazała, że zaskarżone postanowienie odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. Nr 2325 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie; jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde naruszenie przepisów prawa będzie uzasadniało uwzględnienie wniesionej skargi do sądu administracyjnego, a jedynie takie, które będzie miało znaczenie dla kontrolowanego rozstrzygnięcia. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zauważyć, że przedmiotem zaskarżenia uczyniono postanowienie organów administracji publicznej, mocą którego organy te odmówiły wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wójta Gminy G. z [...] r. w sprawie zatwierdzenia warunkowego podziału nieruchomości. Odmowa wznowienia postępowania wynikła z tego, że wniosek pełnomocnika skarżącej został wniesiony do organu pierwszej instancji z uchybieniem miesięcznego terminu, przewidującego złożenie takiego wniosku od dnia dowiedzenia się o wydaniu przez organ administracji publicznej decyzji. Przed przystąpieniem do analizy stanu faktycznego występującego w sprawie w pierwszej kolejności przyjdzie przywołać unormowania prawne. Zgodnie z art. 147 Kodeksu postępowania administracyjnego wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony. Po myśli art. 148 wskazanego aktu podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 przywoływanego Kodeksu (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zgodnie z art. 149 tego Kodeksu wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, natomiast odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Stosownie natomiast do postanowień art. 146 przywoływanego aktu uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Przywołany powyżej stan normatywny należy odnieść do stanu faktycznego występującego w rozpoznawanej sprawie. Przyjdzie zauważyć, że w sprawie tej kluczowe są dwie kwestie, a mianowicie czy pełnomocnik skarżącej wniósł do organu pierwszej instancji podanie o wznowienie postępowania w terminie. Analiza akt administracyjnych pozwala podzielić w całości stanowisko wypowiadających się w sprawie organów administracji publicznej. Wbrew twierdzeniom skarżącej o tym, że Wójt Gminy G. wydał decyzję o warunkowym podziale nieruchomości [...] r, dowiedziała się dopiero od swojego pełnomocnika 26 czerwca 2019 r., akta administracyjne świadczą o czymś innym. Jak bowiem wynika z nich skarżąca uczestniczyła osobiście w rozprawach sądowych przed sądem powszechnym, które miały miejsce w [...] r. i [...] r. W trakcie tych rozpraw kluczową rolę odgrywała kwestia bytu prawnego decyzji z [...] r. Skłoniło to między innymi pełnomocnika skarżącej do złożenia wniosku o zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia wznowienia postępowania w zakresie przywoływanej tu decyzji. Oznacza to, że skarżąca o tym, że decyzja z [...] r. została wydana wiedziała już od [...] r. W tej sytuacji twierdzenia pełnomocnika zawarte we wniosku o wznowienie postępowania, jak również w zażaleniu i w skardze do tutejszego sądu, w części dotyczącej daty uzyskania przez skarżącą wiedzy o przedmiotowej decyzji, uznać należy za niewiarygodne, ustalenia organów administracji za rzetelne i pozwalające w sposób prawidłowy ustalić chronologię zdarzeń w rozpoznawanej sprawie. W świetle powyższego skarga we wskazanym zakresie nie mogła zostać uwzględniona. Drugą kwestią podnoszoną w skardze i wymagającą uwagi jest zagadnienie braku rozpoznania sprawy przez organy administracji w kontekście uruchomienia postępowania wznowieniowego z urzędu. Pełnomocnik skarżącej trafnie podnosi, że zadaniem organu jest zbadanie czy w sprawie nie zachodzą przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego z urzędu. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej akcentuje, że organy administracji przed podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie nie dokonały analizy możliwości wystąpienia przesłanki przewidzianej w art. 14 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie skarżącej organ pierwszej instancji wydając sporną decyzję z [...] r. nie miał wiedzy, że nieruchomość podlegająca podziałowi nie ma dostępu do drogi publicznej, a okoliczność ta ujawniła się dopiero w trakcie postępowania przed sądem powszechnym. Z tak postawionym zarzutem nie można się zgodzić. Po pierwsze już w samej decyzji podkreślono, że jest ona warunkowa i dodatkowo w wytłuszczonym fragmencie wskazano, że podział zatwierdza się pod warunkiem ustanowienia służebności drogowych lub sprzedaży udziałów w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. Już sama treść wskazanej decyzji pozwala stwierdzić, że organ przy podejmowaniu jej miał świadomość tego, że występuje brak dostępu do drogi publicznej. W świetle powyższego twierdzenia, jakoby wskazany organ uzyskał taką wiedzę dopiero w trakcie rozprawy prowadzonej przed sądem powszechnym nie opierają się na faktach. Oznacza to, że argumentacja zawarta w zażaleniu jak również w skardze jest pozbawiona podstaw faktycznych. Zgodzić się natomiast należy z tym, że organ odwoławczy nie zamieścił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia żadnego odniesienia do tego zagadnienia. W tym zakresie można uznać, że postanowienie to obarczone jest wadą, przy czym wbrew stanowisku prezentowanemu przez pełnomocnika skarżącej nie jest to wada uzasadniająca uwzględnienie wniesionej skargi i to z dwóch powodów. Po pierwsze nie jest ona istotna i nie wpływa na prawidłowość rozstrzygnięcia, a po drugie przyjdzie dostrzec, że z uwagi na upływ pięciu lat od dnia wydania decyzji z [...] r., nie jest możliwe jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, a jedynie stwierdzenie wydania jej z naruszeniem prawa, jednakże okoliczność ta nie ma istotniejszego znaczenia w kontekście treści przedmiotowej decyzji, ponieważ jest ona decyzją warunkową, a zatem nie spełnienie się warunku w niej zawartego skutkować będzie jej eliminacją z obrotu prawnego. Skoro kwestionowane postanowienie nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienia skargi należało stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji.