II SA/Gl 159/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi W.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oddala skargę. Burmistrz P. postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. wydanym na podstawie art. 123 kpa i art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2009 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z dnia 7 listopada 2008 r., poz. 1227, zwanej dalej ustawą lub ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku), stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pod nazwą: "Przebudowa skrzyżowania dróg wojewódzkich nr 1 i 2 w P.". W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że wnioskiem z dnia 10 sierpnia 2012 r. Powiatowy Zarząd Dróg w P. wystąpił do Burmistrza P. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia: "Przebudowa skrzyżowania dróg wojewódzkich nr 1 i 2 w P.". Przedsięwzięcie to należy do kategorii przedsięwzięć, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2009 r. o udostępnianiu informacji o środowisku. Na podstawie art. 64 tej ustawy organ prowadzący postępowanie wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. o wydanie opinii co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i ewentualnego zakresu raportu. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. opinią z dnia [...] r. orzekł o braku obowiązku przeprowadzenia dla tego przedsięwzięcia oceny oddziaływania na środowisko. Również Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Dalej Burmistrz P. stwierdził, iż planowane przedsięwzięcie polegać będzie na przebudowie skrzyżowania dróg wojewódzkich nr 1 – ulica [...] i nr 2 – ulica [...] oraz skrzyżowania ulicy [...] z drogą powiatową – ulicą [...]. Przyjęto rozwiązanie skrzyżowania dróg wojewódzkich typu małe rondo o średnicy zewnętrznej 32 m, natomiast dla wlotu drogi powiatowej do ulicy [...] przyjęto skrzyżowanie z poszerzonym wlotem z kanalizowaniem ruchu kołowego. Dodatkowo zaprojektowano budowę, przebudowę i wymianę nawierzchni chodników oraz zjazdów indywidualnych. Woda deszczowa odprowadzana będzie projektowaną kanalizacją z osadnikiem i separatorem oleju do rzeki P.. Zgodnie z zapisem § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem RM z dnia 9 listopada 2010 r.) sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może wymagać realizacja drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km oraz realizacja obiektów mostowych w ciągu drogi o nawierzchni twardej z wyłączeniem przebudowy dróg oraz obiektów mostowych, służących do obsługi stacji elektroenergetycznych i zlokalizowanych poza obszarami objętymi formami przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 – 5 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Zdaniem Burmistrza projektowane prace polepszą warunki bezpieczeństwa zarówno dla ruchu kołowego jak i pieszego. Zastosowane rozwiązania techniczne i technologiczne pozwalają na ograniczenie niekorzystnego oddziaływania inwestycji na stan czystości gleby i środowiska wodnego, zarówno w odniesieniu do wód powierzchniowych jak i gruntowych. Poprawiony system odwodnienia drogi pozwoli na uchwycenie w system kanalizacyjny wód opadowych i roztopowych. Przebudowa skrzyżowania nie jest związana z zainstalowaniem na stałe żadnych maszyn bądź urządzeń, a jedynie czasowe – w okresie budowy drogi. Jedynym źródłem zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego będą pojazdy korzystające z drogi. Przebudowa przedmiotowego skrzyżowania spowoduje zmniejszenie uciążliwości związanych z eksploatacją drogi poprzez upłynnienie ruchu, ograniczenie emisji hałasu i zmniejszenie zużycia paliwa. Realizacja przedsięwzięcia jest zgodna z zapisami w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Nadto stwierdził, że na obszarze objętym planowaną inwestycją nie występują obszary chronione, zaś zasięg inwestycji będzie mieścił się w granicach, do którego inwestor posiada tytuł prawny. Przedsięwzięcie nie jest zlokalizowane na obszarach wodno-błotnych czy innych obszarach o płytkim zaleganiu wód podziemnych, obszarach wybrzeży, lub leśnych, objętych ochroną, w tym strefie ochronnej ujęć wód i obszarach ochronnych zbiorników wód śródlądowych, obszarach wymagających ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt oraz ich siedlisk oraz siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszarach sieci Natura 2000, obszarach, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone, obszarach o znacznej gęstości zaludnienia. Z uwagi na rodzaj przedsięwzięcia oddziaływania będą miały zasięg lokalny, bez ryzyka transgranicznych oddziaływań. Ponadto, z uwagi na zakres planowanej inwestycji nie wystąpi możliwość kumulowania się oddziaływań, a wykorzystanie zasobów naturalnych, ryzyko emisji, występowania innych uciążliwości czy wystąpienia poważnej awarii przemysłowej będzie bliskie zeru. W konsekwencji organ pierwszej instancji uznał, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 63 ustawy z dnia 3 października 2009 r. o udostępnianiu informacji o środowisku, co uzasadnia odstąpienie od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik "A" Sp. z o.o. w B.oraz "B" L. P., W. P. Sp. j. w B.wniósł o jego uchylenie jako wydanego z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że planowane przedsięwzięcie obejmuje tereny znajdujące się w bezpośredniej bliskości tzw. zespołu pałacowo-parkowego w P. oraz obiektu posiadającego szczególne znaczenie przyrodnicze, jakim jest zagroda Z.. Przylega do niego również starodrzew, który "zapewne miałby zostać usunięty". Wobec powyższego stanowisko organu co do braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko zostało sformułowane z nadużyciem zasady swobody oceny dowodów. Podniesiono nadto, że w innym postępowaniu stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko budowy w tym samym miejscu chodnika. Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym z powołaniem się na treść art. 123, art. 126, art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 i art. 105 § 1 kpa oraz art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, uchyliło powyższe postanowienie Burmistrza P. i umorzyło postępowanie przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podniosło, że zgodnie z art. 63 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie oddziaływać na środowisko stwierdza w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W postanowieniu powyższym organ określa jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i jest ono jednym z etapów na drodze do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przedmiotem postępowania zmierzającego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest ustalenie czy dana inwestycja nie wpłynie negatywnie bądź nie pogorszy istniejących suplementów środowiska. Obowiązek, o którym mowa w art. 63 omawianej ustawy można jednak stwierdzić tylko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie oddziaływać na środowisko. Katalog przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zawiera rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Listy przedsięwzięć wymienionych w powyższym rozporządzeniu nie można interpretować rozszerzająco. Zdaniem SKO objęte postępowaniem zamierzenie inwestycyjne do takich przedsięwzięć zaliczyć nie można. Polega ono bowiem na przebudowie skrzyżowania dróg wojewódzkich o długości jezdni 415 mb, co wynika z karty informacyjnej przedsięwzięcia oraz zostało potwierdzone dodatkowym pismem nadesłanym do Kolegium przez organ I instancji w dniu [...]r. (faksem). Z tego względu zakres planowanego przedsięwzięcia (jego długość) nie kwalifikuje go do przedsięwzięć, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia RM. Dodatkowo dla potwierdzenia takiego zapatrywania SKO powołało się na stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K., który postanowieniem z dnia [...]r. odmówił wyrażenia opinii w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowej inwestycji stwierdzając w uzasadnieniu, że nie kwalifikuje się ono do przedsięwzięć mogących znacząco wpływać na środowisko. W konsekwencji SKO stwierdziło, że skoro obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dotyczy przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko to dla przedmiotowego przedsięwzięcia jako niepodlegającego pod przepisy rozporządzenia RM z dnia 9 listopada 2010 r. nałożenie takiego obowiązku byłoby bezpodstawne. Z tego też powodu za bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa należało uznać postępowanie co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie SKO pełnomocnik W. P. wniósł o jego uchylenie i o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Zarzucił, że postanowienie to zostało wydane z naruszeniem art. 10 § 1 kpa przez przeprowadzenie bez udziału stron dodatkowego dowodu oraz z naruszeniem art. 173 ust.1 i 2 w zw. z art. 60 ustawy z dnia 12 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku przez oparcie postanowienia na przepisach rozporządzenia, które utraciło moc [...]r. W odpowiedzi na skargę SKO w B. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Stwierdziło, że o informację co do długości inwestycji zwróciło się dla potwierdzenia danych zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, przy czym kierując się zasadą ekonomiki procesowej i szybkości postępowania skorzystano z pisma nadesłanego faksem (którego oryginał znajduje się w aktach sprawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa skutkującym jego wzruszenie. O tym realizacja jakich przedsięwzięć wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko rozstrzyga treść art. 59 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Biorąc pod uwagę treść zawartych w tej jednostce redukcyjnej przepisów należy w stanie faktycznym niniejszej sprawy dojść do wniosku, że przeprowadzenie takiej oceny mogłoby wchodzić jedynie w rachubę gdyby objęta postępowaniem inwestycja należała do co najmniej mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy). Wówczas bowiem obowiązek przeprowadzenia takiej oceny mógłby być stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 przedmiotowej ustawy. Właśnie w tym trybie zostało wszczęte postępowanie w niniejszej sprawie. O tym zaś jakie przedsięwzięcia mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko przesądza treść powoływanego przez organy orzekające rozporządzenia RM z dnia 9 listopada 2010 r. Zasadnie stwierdziło przy tym SKO, że katalog takich przedsięwzięć wymieniony w tym rozporządzeniu ma charakter zamknięty i nie może podlegać rozszerzającej wykładni. Biorąc pod uwagę, że objęte postępowaniem zamierzenie inwestycyjne dotyczy przebudowy skrzyżowania dróg wojewódzkich nr 1 i 2 w P., to zgodnie z tym rozporządzeniem mogłoby ono potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko gdyby dotyczyło przebudowy dróg o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km. Tymczasem, jak wynika z karty informacyjnej przedsięwzięcia dołączonej do wniosku inwestora z dnia 10 sierpnia 2012 r. o wydanie decyzji środowiskowej (karta 17 akt administracyjnych) długość jezdni przedmiotowej inwestycji ma wynosić jedynie 415 mb. Okoliczność, że długość przedsięwzięcia nie przekracza 1 km wynika również z pisma Burmistrza P. z dnia [...]r. (oryginał w aktach organu pierwszej instancji). Jak wynika przy tym z pisma tego Burmistrza z dnia [...]r. (karta 4 akt organu odwoławczego) przedsięwzięcie nie łączy się z przedsięwzięciem obejmującym modernizację chodnika (jednostronnego) z kanalizacją deszczową w dalszej części drogi wojewódzkiej nr 2 (ul. [...] w P.), która ma być realizowana powyżej ul. [...]. Gdy nadto zważy się, że przedsięwzięcie nie sąsiaduje bezpośrednio z zespołem pałacowo-parkowym w P. i oddalone jest około 400-500 m od Pokazowej Zagrody Z. w P., to brak jest również podstaw do przyjęcia, że przedsięwzięcie ma być zlokalizowane na obszarze objętym formami ochrony przyrody. Z powyższych względów zasadnie przyjęło SKO, że przedsięwzięcie nie należy do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Tym samym za bezprzedmiotowe należało uznać postępowanie w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia takiej oceny na podstawie art. 63 ust. 1 w zw. z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Uzasadniało to wydanie przez SKO orzeczenia opartego na treści art. 138 § 1 pkt 2 kpa przez uchylenie postanowienia Burmistrza P. z dnia [...]r. i umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji jako bezprzedmiotowego w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. W odniesieniu do zarzutów skargi należy podnieść, że analiza zaskarżonego postanowienia pozwala na stwierdzenie, iż powołanie się w treści jego uzasadnienia na nieobowiązujące już rozporządzenie RM z 2004 r. było oczywistą omyłką nie mającą żadnego wpływu na wynik sprawy. Istotnego wpływu na ten wynik nie miała też okoliczność dopuszczenia w postępowaniu odwoławczym dowodu z informacji udzielonej przez Burmistrza P. w piśmie z dnia [...]r., przy jednoczesnym pozbawieniu stron możliwości ustosunkowania się do jego treści. Należy bowiem zważyć, że skarżący treści tego pisma nie zakwestionował i jak to stwierdziło SKO w odpowiedzi na skargę, stanowiło ono jedynie potwierdzenie okoliczności wynikających z karty informacyjnej przedsięwzięcia. Z powyższych względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). mw