II SA/Gl 159/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. i K.K. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budowy obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego z urzędu). W druku podali, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe zamieszkując w budynku mieszkalnym o pow. 180 m2 i wartości około 200.000,00 zł. Skarżący są również właścicielami gruntu rolnego (łąki) o pow. 0,853 ha i wartości około 8.000 zł; budynku w trakcie budowy o pow. ok. 120 m2 na budowę którego zaciągnęli kredyt w CHF oraz samochodu osobowego [...] z [...]r. i samochodu [...] (również z [...]r.) kupionego na kredyt. A. K. uzyskuje świadczenie emerytalne w wysokości 1540 zł netto miesięcznie; K.K. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiąga dochód rzędu 2.180 zł netto miesięcznie, zaś córka skarżących – P. K. z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód rzędu 1.131 zł netto miesięcznie. Ze sporządzonego zestawienia stałych, miesięcznych wydatków wynika, że koszt dostaw prądu to wydatek 502 zł; dostawy wody to 121 zł, usługi telekomunikacyjne – 160 zł; spłata kredytu na samochód - 470 zł; spłata kredytu hipotecznego – 660 CHF; zakup gazu – 50 zł; zakup niezbędnych lekarstw – 200 zł; zakup węgla i drewna w ujęciu miesięcznym to wydatek rzędu 220 zł. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłali dokumenty obrazujące wysokość świadczenia emerytalnego uzyskiwanego przez A.K., umowę o pracę zawartą przez P. K. a także dokumenty księgowe (podsumowanie podatkowej księgi przychodów i rozchodów za 2017 r; tabelę amortyzacyjną środków trwałych; deklaracje VAT – 7 obejmujące okres od sierpnia 2017 r. do stycznia 2018 r.; rejestry zakupów i sprzedaży VAT) dotyczące działalności gospodarczej prowadzonej przez K. K.. Ponadto wnioskodawcy nadesłali kopie dokumentów obrazujących wydatki ponoszone w związku ze spłatą zobowiązań kredytowych; kopie rachunków za dostawy energii elektrycznej, dostawy wody, odbiór odpadów oraz kopie dokumentacji medycznej K. K. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. Ocena sytuacji osobistej i materialnej osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy następuje poprzez porównanie dwóch wartości: środków, które pozostają do jej dyspozycji oraz potencjalnych wydatków związanych z postępowaniem sądowym. W rozpoznawanej sprawie, na obecnym etapie postępowania sądowego jego koszty sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 100 zł – zgodnie z treścią § 2 ust. 1 pkt 6a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 2193 oraz z 2006 r. poz. 322). W razie oddalenia skargi i złożenia wniosku o uzasadnienia orzeczenia skarżący zobligowani będą do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł, a ewentualne skorzystanie z możliwości wniesienia skargi kasacyjnej wiązać się będzie z wydatkiem kolejnych 100 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej. Łącznie więc należności z tytułu kosztów sądowych nie powinny przekroczyć 300 zł. Odrębną natomiast kwestią są wydatki na fachowego pełnomocnika. Rynek usług prawniczych jest w tym względzie zróżnicowany i uzależniony od szeregu czynników. Warto jednak podkreślić, że na obecnym etapie postępowania udział takiego pełnomocnika nie jest, z formalnego punktu widzenia niezbędny, gdyż dopiero sporządzenie skargi kasacyjnej podlega przymusowi adwokacko – radcowskiemu. Oceniając z tej perspektywy informacje podane przez wnioskodawców nie można stwierdzić, że są oni osobami ubogimi, którym należałoby przyznać zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i opłacić usługi fachowego pełnomocnika. Skarżąca i jej córka uzyskują łączny dochód w kwocie około 2700 zł netto miesięcznie. Miesięczne wydatki na media wynoszą zaś 800 zł. Wnioskodawcy nie uprawdopodobnili wysokości wydatków na lekarstwa, nie mniej jednak przedłożona dokumentacja medyczna pozwala na przyjęcie podanych przez nich kwot związanych z leczeniem za wiarygodne. Trzeba jednak odnotować również, że na rachunek prowadzony na rzecz A. K. co miesiąc przelewana jest bliżej niezidentyfikowana kwota 585 zł, która następnie jest przeznaczana na spłatę zobowiązań ("kredyt1"). Trudno stwierdzić jakie zobowiązanie jest w ten sposób spłacane (w druku PPF wskazano kredyt na samochód, gdzie rata wynosi 470 zł oraz kredyt hipoteczny w wysokości 660 CHF), a ponadto nieustalone jest źródło owego dochodu. Ponadto, w dniu 7 marca 2018 r. na rachunek skarżącej wpłynęło 8.000 zł, a tego samego dnia wypłacono 6.080 zł. Brak jest zarazem jakichkolwiek informacji na temat źródła tych środków oraz ich przeznaczenia. Niejednoznacznie rysuje się również kwestia spłat zadłużenia, o którym wspomniano we wniosku. Przedłożone druki wpłat wskazują na to, iż w miesiącu lutym na rachunek [...] przelano dwa razy po tysiąc złotych (w dniu 5 lutego 2018 r. oraz w dniu 14 lutego 2018 r.) oraz 500 zł (w dniu 27 lutego 2018 r.). Można jedynie domniemywać, że chodzi o spłatę wspomnianego w druku PPF kredytu hipotecznego, jakkolwiek przedłożone dokumenty nie są w tym zakresie zupełnie klarowne. Pozostawiając jednak tę kwestię na uboczu wskazać trzeba, że wątpliwości budzą dochody K. K. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W druku PPF wskazano bowiem, że wynoszą one przeciętnie 2180 zł. Z podsumowania podatkowej księgi przychodów i rozchodów wynika natomiast, że łączny dochód z prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł 29.694,91 zł, co w ujęciu miesięcznym daje kwotę 2474 zł. Przedłożone deklaracje VAT – 7 pozwalają stwierdzić, że działalność prowadzona jest w sposób ciągły, natomiast lektura wyciągu z rachunku bankowego oraz rejestrów VAT pozwoliła ustalić, że wnioskodawca otrzymuje stałe środki od podmiotu o nazwie "[...]" (w miesiącu styczniu i lutym było to pod dwie wpłaty w wysokości 4.243 zł, które to środki były następnie wypłacane z rachunku). Nie można więc stwierdzić, ze prowadzenie wspomnianej działalności gospodarczej, nawet w obliczu poważnych schorzeń, z którymi zmaga się strona jest zakłócone, co oznaczałoby zmniejszenie dochodów jego rodziny. Opisane wyżej okoliczności stoją na przeszkodzie w uznaniu rodziny skarżących za osoby ubogie, znajdujące się w szczególnie trudnym położeniu materialnym. Oceny tej nie może tym bardziej zmienić okoliczność, że rodzina wnioskodawców dysponuje kilkoma nieruchomościami, nawet przy uwzględnieniu faktu, iż jedna z tych nieruchomości to budynek mieszkalny w budowie, na realizację której zaciągnięto kredyt. O ile bowiem koszt raty kredytowej mógłby być zaliczony do bieżących kosztów funkcjonowania rodziny w sytuacji, gdyby kredyt zaciągnięty został na potrzeby budowy domu, w którym skarżący mieszkają, o tyle jednak dodatkowa inwestycja nie może być postrzegana jako służąca zaspokajaniu potrzeb życiowych. Zważywszy na powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.