II SA/Gl 1592/24

WyrokWSA w Gliwicach2025-04-02

Skład orzekający: Artur Żurawik, Aneta Majowska, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że podmioty wnoszące odwołanie (w tym skarżąca spółka) nie posiadają statusu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, mimo wcześniejszych ustaleń sądu administracyjnego w innej sprawie dotyczącej tego samego pozwolenia?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja narusza prawo, ponieważ organ odwoławczy nie przeprowadził wyczerpującej analizy, czy podmioty wnoszące odwołanie, w tym skarżąca spółka, posiadają przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Analiza oparta jedynie na jednym przepisie rozporządzenia i nie uwzględniająca wszystkich istotnych okoliczności, takich jak przeznaczenie działek sąsiednich czy istniejąca zabudowa, jest wadliwa. Ponadto, organ nie ustalił, kim są właściciele działek, których dotyczą odwołania, co uniemożliwia kontrolę sądowoadministracyjną.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka wniosła skargę na decyzję Wojewody Śląskiego umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie pozwolenia na budowę. Wcześniej WSA w Gliwicach uchylił decyzję Wojewody utrzymującą w mocy pozwolenie na budowę, wskazując na niejasności w określeniu zamierzenia budowlanego i analizie wpływu inwestycji na środowisko. Wojewoda ponownie rozpoznał sprawę i umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżąca spółka oraz inne podmioty nie posiadają statusu stron, ponieważ inwestycja nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu ich nieruchomości. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie kręgu stron postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Śląskiego i zasądził od Wojewody na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi M. w K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 25 września 2024 r. nr IFXIV.7840.5.64.2020 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz strony skarżącej 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 30 października 2024 r. M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością H. spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w K. (dalej: Skarżąca Spółka), reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Wojewody Śląskiego (dalej: organ odwoławczy) z dnia 25 września 2024 r. nr IFXIV.7840.5.64.2020 w przedmiocie pozwolenia na budowę. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Prezydent Miasta S. (dalej: organ pierwszej instancji), decyzją Nr [...] znak [...] z dnia 19 czerwca 2020 r., działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 z późn. zm., dalej: Pr. bud.), po rozpoznaniu wniosku z dnia 10 lutego 2020 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. obejmujące: budowę stacji bazowej telefonii komórkowej nr [...] wraz z kablową linią zasilającą na działce nr [...] obręb [...] przy [...] w S. , z zachowaniem warunków określonych w decyzji. Organ stwierdził zgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym Uchwałą Rady Miejskiej w S. Nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. z [...] r., Nr [...], poz. [...]) oraz spełnienie wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 Pr. bud. Po rozpoznaniu odwołania obecnie Skarżącej Spółki, po wezwaniu Inwestora do przedłożenia Kwalifikacji przedsięwzięcia, Wojewoda decyzją z dnia 9 grudnia 2021 r. znak [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, jest zgodna z planem miejscowym, w wyniku jej realizacji przekroczenie dopuszczalnych wartości pól elektromagnetycznych nie wystąpi na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i w miejscach dostępnych dla ludności. Wojewoda uznał także, iż projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia, został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym zaświadczeniem o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego, a Inwestor przedłożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Skarżącej Spółki, wyrokiem z dnia 5 października 2022 r. sygn. akt II SA/GI 287/22, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 9 grudnia 2021 r. znak [...]. Zdaniem Sądu w sprawie treść uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji nie pozwala określić, jakie obiekty budowalne ma w planie realizować Inwestor, użyte bowiem w decyzji sformułowanie nie stanowi określenia zamierzenia budowlanego, dla którego udzielono pozwolenia na budowę oraz kontroli jednolitości zamierzenia budowlanego w całym cyklu inwestycyjnym. Sąd dokonał również szczegółowej analizy treści § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839), zwrócił uwagę na rozbieżności w orzecznictwie co do zagadnienia sumowania parametrów danego przedsięwzięcia, na istotną zmianę stanu prawnego od dnia 4 czerwca 2022 r. w związku z uchyleniem pkt 7 w § 2 ust. 1 oraz pkt 8 w § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r., na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2022 r. poz. 1071), a także przedstawione Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu pytanie prawne, sygn. akt III OPS 1/22. W powołaniu na orzecznictwo wyjaśnił, że wskazana zmiana rozporządzenia nie zdezaktualizowała potrzeby weryfikacji zgodności projektowanej inwestycji z wymaganiami ochrony środowiska, w tym zakresie wskazał na regulacje art. 121 i art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2021 r. poz. 1973) oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448). Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 1134/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi Inwestora - P. sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody z dnia 9 grudnia 2021 r. znak [...], w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego ww. wyrokiem z dnia 5 października 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 287/22, odrzucił skargę o wznowienie postępowania. Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewoda opisaną na wstępie decyzją z dnia 25 września 2024 r. nr IFXIV.7840.5.64.2020, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 82 ust. 3 Pr. bud., w związku z odwołaniem obecnie Skarżącej Spółki, a także potraktowanych przez Wojewodę jako odwołania – wniosku W. J. , wniosku M. D. , wniosku E. J. , wniosku M. K. o stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej instancji, umorzył postępowanie odwoławcze. W motywach tego rozstrzygnięcia, po przywołaniu dotychczasowego przebiegu postępowania podał, iż wezwał Inwestora do objęcia nazwą zamierzenia inwestycyjnego wszystkich konkretnych obiektów budowlanych wchodzących w skład inwestycji, tak, aby jej zakres był możliwy do ustalenia bez potrzeby posiłkowania się projektem oraz do określenia poziomów gęstości mocy pól elektromagnetycznych, jakie mogą występować na działkach sąsiednich, biorąc pod uwagę miejsca dostępne dla ludzi oraz tereny przeznaczone pod zabudowę, a także wyjaśnienie, czy w tych miejscach poziomy pól elektromagnetycznych nie przekraczają wartości dopuszczalnych. Na podstawie dokumentacji sprawy, w tym danych uzupełnionych przez Inwestora, Wojewoda stwierdził, że Skarżącej Spółce, W. J. , M. D. , E. J. , M. K. nie przysługuje status stron postępowania. Organ odwoławczy przywołał brzmienie art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 Pr. bud., a następnie wyjaśnił, że Skarżących można uznać za strony wyłącznie wówczas, jeżeli istnieje przepis prawa materialnego, który w związku z realizacją omawianej inwestycji na działce o nr [...] , wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości. Wskazał, że jedynym przepisem, który może wprowadzić takie ograniczenia jest § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U. 2022 r., poz. 1225 z późn. zm., dalej: w.t.) odsyłający do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448), które określa dopuszczalne wartości parametrów, a ich przekroczenie stanowi ograniczenie w zabudowie działki. Na podstawie projektu zagospodarowania terenu (str. 25) oraz projektu architektoniczno-budowlanego (str. 33 i 40) Wojewoda ustalił, że trzy anteny sektorowe będą pracowały jednocześnie w pasmach częstotliwości 925,1 MHz, 1824,9 MHz i 2154,9 MHz, a pozostałe trzy - w pasmach częstotliwości 801 MHz i 2670 MHz. Z kolei pięć anten radioliniowych będą pracowały w pasmach częstotliwości 71000 MHz. Dla anten pracujących w paśmie częstotliwości od 400 MHz do 2000 MHz obowiązują dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych określone w wierszu 10 Tabeli 2 Załącznika do rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, a dla anten w paśmie od 2 GHz do 300 GHz - w wierszu 11 tej Tabeli. Zatem dopuszczalna gęstość mocy dla tych pierwszych anten wynosi f/200, a dla tych drugich - 10 W/m2. Na tej podstawie Inwestor ustalił maksymalny zasięg pól elektromagnetycznych o ponadnormatywnej gęstości mocy dla poszczególnych anten. Z rysunku zagospodarowania terenu wynika, że obszar, na którym dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych wartości pól elektromagnetycznych będzie znajdował się wyłącznie na działce inwestycyjnej o nr [...] . Organ odwoławczy ustalił, że Odwołujący się nie są właścicielami, użytkownikami wieczystymi ani zarządcami działki o nr [...] . Zwrócił też uwagę, że z projektu zagospodarowania terenu uzupełnionego przez Inwestora wynika, że na działce o nr [...] gęstość mocy pola elektromagnetycznego nie przekroczy 0,061 W/m2, na działce o nr ew. [...]- 0,378 W/m2, a na działce nr [...] (obecnie [...]) 0,007 W/m2. Przy tych ustaleniach Wojewoda stwierdził, że na najbliżej położonych nieruchomościach, które mogą być przeznaczone pod zabudowę budynkami z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, gęstości mocy pól elektromagnetycznych nie przekroczą wartości dopuszczalnych, i będą utrzymywały się na tak niskich poziomach, że nie wprowadzą jakichkolwiek ograniczeń w ich zagospodarowaniu, w tym zabudowie. W dalszej kolejności Wojewoda odniósł się do argumentacji wniosków (uznanych za odwołania), wyjaśniając, że § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. z 2005 r., Nr 219, poz. 1864), odsyła do przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, które to normy skierowane są i nakładają obowiązki na pracodawców, nie wprowadzają natomiast ograniczeń w zabudowie. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi Spółki w dniu 30 września 2024 r. Skarżąca Spółka nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem. W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wniesionej w ustawowym terminie, sformułowała zarzuty naruszenia: 1) art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że Spółka nie posiadała interesu prawnego, pomimo iż wyrok WSA w Gliwicach sygn. akt II SA/Gl 287/22, uznał Spółkę za stronę niniejszego postępowania, 2) art. 6, art. 107 § 1 pkt 4, 5 k.p.a. poprzez niewskazanie w decyzji mocy anten w sytuacji, w której w dniu wydawania decyzji moce były już zwiększone, 3) art. 107 § 1 pkt 4, 5, 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż obszar oddziaływania obiektu ustala się tylko i wyłącznie do jednego przepisu prawa materialnego i to bez wskazania jego konkretnej jednostki prawnej, 4) § 314 w zw. z § 9 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie w zw. z art. 28 ust. 2 oraz 3 pkt 20 Pr. bud. poprzez przyjęcie, iż osoby postronne mogą przybywać w strefie pośredniej oraz zagrożenia, ponieważ ustawodawca chroni tylko pracowników, w sytuacji, w której ww. rozporządzenie wydano na podstawie delegacji z ustawy Pr. bud., 5) § 13 ust 3 w.t. w zw. z art. 28 ust. 2 oraz 3 pkt 20 Pr. bud. poprzez jego pominięcie w sytuacji, gdy Inwestor w innych sprawach dokonuje analizy ww. przepisu, a organ nie wskazał, dlaczego podlega on wyłączeniu w niniejszej sprawie, 6) art. 107 § 1 pkt 4, 5, § 3 k.p.a. w zw. z art. 45 ust 1 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, iż właściciel sąsiedniej nieruchomości nie ma prawa do kwestionowania decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ to Inwestor decyduje, jaki jest obszar oddziaływania inwestycji a weryfikacja jego stanowiska jest niedopuszczalna, 7) art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Pr. bud. poprzez przyjęcie, iż wyznaczenie obszaru oddziaływania zgodnie z przepisami odrębnymi może zostać dokonane wyłącznie na podstawie jednego przepisu rozporządzania, z pominięciem zbadania wpływu pola elektromagnetycznego na zdrowie i życie ludzi, 8) art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 107 § 1, § 3 k.p.a. przez przyjęcie, iż na etapie ustalania interesu prawnego przesądza się, czy inwestycja wprowadza lub nie ograniczenia w zagospodarowaniu terenu i tylko w przypadku wprowadzenia ograniczeń właściciele sąsiednich nieruchomości mają prawo do kwestionowania dokumentacji, w sytuacji, w której po wybudowaniu obiektu trzeba wykonać pomiary pola elektromagnetycznego, 9) art. 38, art. 39, art. 74 ust 3 Konstytucji w zw. z przepisami rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku poprzez przyjęcie, że tylko na podstawie tego aktu ustala się obszar oddziaływania obiektu, w sytuacji, w której akt został sporządzony bez badań potwierdzających bezpieczeństwo nowej normy i nie podlegał weryfikacji przez specjalistów z zakresu medycyny, ponadto ww. przepis nie dotyczy całego środowiska, a tylko jego części, 10) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr. bud. w powiązaniu z art. 143 Kodeksu cywilnego oraz 64 ust. 3 Konstytucji poprzez uznanie, że przepisy Kodeksu cywilnego nie mogą stanowić źródła interesu prawnego w odniesieniu do Skarżącej, pomimo że inwestycja narusza ich dobra chronione prawem i z tego powodu Skarżąca miała prawo do weryfikacji zaskarżonej decyzji, 11) § 20 ust. 1 pkt 9 lit d rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez odstąpienie od sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ww. przepisami i tym samym nieudowodnienie, iż obiekt nie będzie stanowił zagrożenia dla ludzi, zwierząt, roślin, czyli dla środowiska oraz nie będzie miał wpływu na dobra materialne. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżącej Spółki rozwinął zarzuty skargi oraz przywołał orzecznictwo odnoszące się do ustalania kręgu stron postępowania. Wskazał też, że kwalifikacja przedsięwzięcia zawiera analizę rozkładu pól elektromagnetycznych wokół stacji bazowej dla pojedynczej anteny, a w ocenie Skarżącej nie można wyłączyć możliwości kumulacji pól magnetycznych, z tego względu niezbędne dla prawidłowej oceny czy inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko jest dokładne określenie parametrów poszczególnych anten jak i całego przedsięwzięcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do zarzutów skargi podał, że nie odstąpił od wskazań zawartych w wyroku WSA z dnia 5 października 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 287/22. Dodatkowo stwierdził, że źródłem interesu prawnego Skarżącej nie może być regulacja § 13 ust. 3 w.t., zwrócił uwagę, że organy administracji architektoniczno-budowlanej nie są uprawnione do analizy prawidłowości trybu uchwalania rozporządzeń, natomiast regulacje Kodeksu cywilnego nie mogą być samodzielnym źródłem interesu prawnego w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. W dniu 27 marca 2025 r. do akt wpłynął wiosek O. z siedzibą w R. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wraz z uzasadnieniem sformułowanego wniosku. Postanowieniem z dnia 28 marca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1592/24, dopuścił do udziału w postępowaniu O. z siedzibą w R. w charakterze uczestnika postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). W ramach wskazanej kontroli sąd administracyjny poddaje badaniu zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z przepisami prawa materialnego kreującymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi określającymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy w oparciu o kryterium legalności stała się decyzja Wojewody z dnia 25 września 2024 r. umarzająca postępowanie odwoławcze w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla opisanej na wstępie inwestycji. Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Wymaga podkreślenia, iż obowiązek ustalenia kręgu stron postępowania ciąży nie tylko na organie pierwszej instancji, lecz również na organie odwoławczym. Dotyczy to także sytuacji, gdy organ pierwszej instancji przyznał danemu podmiotowi status strony. Organ odwoławczy miał ustawowy obowiązek zweryfikować, czy podmiot wnoszący odwołanie jest do tego uprawniony. W sytuacji zaś ustalenia braku legitymacji podmiotu wnoszącego odwołanie do bycia stroną postępowania, organ odwoławczy zobligowany był postępowanie zainicjowane tym odwołaniem umorzyć. Powyższe stanowi kluczowe zagadnienie w kontekście kontroli instancyjnej oraz analizy argumentacji odwołania dotyczącej merytorycznej wadliwości wydanej decyzji przez organ pierwszej instancji. Kwestia posiadania przez Skarżącą Spółkę statusu strony nie została przesądzona przez tut. Sąd w zapadłym w sprawie wyroku z dnia 5 października 2022 r. sygn. akt II SA/G 287/22 (zarzut nr 1 petitum skargi). Na gruncie rozpoznawanej sprawy na etapie postępowania odwoławczego, organ odwoławczy przeprowadził analizę czy podmioty wnoszące odwołania, w tym Skarżąca Spółka, posiadają przymiot strony. Analiza ta obarczona jest jednak uchybieniami, które stanowiły podstawę do zastosowania w rozpoznawanej sprawie kompetencji kasatoryjnych względem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przypomnienia wymaga, że w postępowaniu dotyczącym decyzji o pozwoleniu na budowę interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 Pr. bud., który jako przepis szczególny w stosunku do ogólnej zasady wynikającej z art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 20 Pr.bud. Zgodnie z treścią tej regulacji (w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r., stosownie do art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2020 r., poz. 471, do spraw uregulowanych ustawą zmienianą, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, przepisy ustawy zmienianej stosuje się w brzmieniu dotychczasowym) przez obszar oddziaływania obiektu - należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Wprowadzenie na terenie wyznaczonym w otoczeniu obiektu budowlanego ograniczeń w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, oznacza przynależność tego terenu do obszaru oddziaływania obiektu. Nabycie statusu strony nie następuje bowiem wskutek faktycznego dopuszczenia przez organ tej osoby do udziału w postępowaniu. Przymiot strony nie przysługuje z samej racji posiadania prawa własności sąsiedniej nieruchomości, czy istnienia interesu faktycznego. Doniosłe znaczenie ma kwestia ustalenia, w oparciu o przepisy prawa materialnego, oddziaływania przez inwestycję na inne nieruchomości w sposób ograniczający ich zagospodarowanie. Status strony w postępowaniach o udzielenie pozwolenia na budowę oceniany jest bowiem w oparciu o art. 28 ust. 2 Pr. bud., zaś obszar oddziaływania ustala się na podstawie przepisów odrębnych, które z uwagi na cechy planowanego obiektu budowlanego wprowadzają ograniczenia, o których mowa w art. 3 pkt 20 tej ustawy. Do tego rodzaju przepisów odrębnych należą między innymi przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Analiza ta jednak musi zostać przeprowadzona w sposób wyczerpujący. Tymczasem analiza przeprowadzona przez organ odwoławczy czy podmioty wnoszące odwołania posiadają przymiot strony, została w istocie oparta jedynie o regulację § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co wyraźnie zaakcentowano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jak wskazał organ odwoławczy: "jedynym przepisem jaki w omawianej sprawie dotyczącej budowy stacji bazowej telefonii komórkowej, może wprowadzić takie ograniczenia jest regulacja § 314 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którą budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych" (str. 6 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Zasadnie zwrócono uwagę w skardze na pominięcie chociażby regulacji § 13 w.t. (zarzut nr 3 i 5 petitum skargi). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że § 13 ust. 3 w.t. nie jest źródłem interesu prawnego Skarżącej. Przywołał brzmienie tej regulacji, a następnie dokonał ustaleń w zakresie odległości usytuowania planowanej inwestycji od granicy działki, stwierdzając, że "realizacja na terenach sąsiednich budynku w odległości mniejszej niż 10 m od projektowanej budowli byłaby niemożliwa z uwagi na treść przepisu § 12 ust. 1 pkt 1 w.t." (str. 4 odpowiedzi na skargę). Organ odwoławczy nie tylko pominął w tym zakresie chociażby ust. 1a, ust. 2, ust. 4 § 12 w.t. (§ 314 w.t. mówi o "budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi", nie zaś o "budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy"), czy też dokonanie jakichkolwiek ustaleń w kwestii przeznaczenia podstawowego i uzupełniającego działek sąsiednich określonych zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale przede wszystkim rozważania te zawarł dopiero w odpowiedzi na skargę. Powyższa argumentacja, zawarta w odpowiedzi na skargę, nie może być traktowana jako stanowisko organu odwoławczego zawarte w zaskarżonej decyzji. Poczynione przez organ rozważania w odpowiedzi na skargę są spóźnione i w żaden sposób nie mogą wpłynąć na ocenę treści zaskarżonej decyzji. Jak wskazuje się w orzecznictwie, odpowiedź organu administracji publicznej na skargę nie może "uzupełniać" zaskarżonego aktu przez zamieszczenie w niej rozważań i ocen, które powinny zostać zamieszczone w uzasadnieniu faktycznym i prawnym, a które w konkretnym przypadku nie zostały poczynione (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 1992 r., sygn. akt. III SA 1838/91). Innymi słowy, argumentacja zamieszczona w piśmie procesowym, jakim jest odpowiedź na skargę, nie może zastąpić uzasadnienia rozstrzygnięcia, a organ nie może dokonywać w odpowiedzi na skargę brakujących ustaleń faktycznych czy prawnych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 450/06). Sąd w składzie orzekającym, w pełni to stanowisko podziela. Niewątpliwie zatem, organ odwoławczy przed merytorycznym rozpoznaniem zarzutów odwołania powinien poddać analizie czy podmioty wnoszące odwołania, w tym Skarżąca Spółka, posiadają przymiot strony, także z uwzględnieniem m.in. istniejącej już zabudowy, wymaganych odległości o których mowa w rozporządzeniu w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - obowiązujących także dla działek sąsiednich, przeznaczenia działek w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego, jak również regulacji istotnych z uwagi na rodzaj zamierzenia inwestycyjnego. Analizą powinny zostać również objęte regulacje, z których podmiot wnoszący środek odwoławczy wywodzi swój interes prawny. Z tych przyczyn, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwala na weryfikację czy obszar oddziaływania obiektu będzie obejmował inne nieruchomości poza działką, na której planowana jest inwestycja. Jednak co szczególnie istotne, z uzasadnienia decyzji nie wynika nawet -właścicielami których działek są podmioty wnoszące odwołania, w tym właścicielem których działek jest Skarżąca Spółka. Jednocześnie akta administracyjne przedłożone do sprawy nie dostarczają informacji o uprawnieniach właścicielskich co do działek wymienionych w uzasadnieniu decyzji (nr [...], nr [...] nr [...]). Powyższe uniemożliwia dalszą kontrolę sądowoadministracyjną. Co tyczy się natomiast uchylenia pkt 7 w § 2 ust. 1 oraz pkt 8 w § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, odnotowania wymaga, że stosownie do § 2 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U z 2022 r., poz. 1071), do przedsięwzięć, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 oraz w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia zmienianego w § 1, w przypadku których, przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub zgłoszeń, o których mowa w art. 72 ust. 1a tej ustawy, stosuje się przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem. Zatem organ winien mieć na względzie uchylenie ww. regulacji. Ponadto zgodnie z treścią Uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt III OPS 1/22, która została podjęta po dniu orzekania przez tut. Sąd w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 287/22, "Przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych na podstawie § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71, ze zm.) jako inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny także wówczas, gdy w skład instalacji wchodzi kilka anten". Kwestia natomiast dokonywanych po zakończonej inwestycji "pomiarów pola elektromagnetycznego" już po realizacji inwestycji (zarzut nr 6 petitum skargi), czy też ewentualnych naruszeń w tym zakresie, nie stanowi okoliczności mogącej mieć znaczenie na etapie udzielania pozwolenia na budowę. Przeprowadzona analiza sądowoadministracyjna doprowadziła do wniosku, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Pr. bud. W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ obowiązany będzie, po uzupełnieniu materiału dowodowego o ww. informacje dotyczące uprawnień właścicielskich, do prawidłowego ustalenia stron postępowania, i w zależności od tych ustaleń wydania stosownego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku), zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości [...] zł (pkt 2 sentencji wyroku), na który składa się wpis sądowy [...] zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa [...] zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika [...] zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 z późn. zm.). Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło