II SA/Gl 160/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Starszy referent Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę. W wyniku kontroli samochodu osobowego [...] o numerze rejestracyjnym [...], kierowanego przez J. Z., przeprowadzonej w dniu 16 października 2010 r., zawiadomieniem z dnia 7 marca 2011 r. doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego. Następnie decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w O. z dnia [...]r., Nr [...]nałożono na J. Z. karę pieniężną w kwocie 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek. W podstawie prawnej tej decyzji przywołano art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz lp.1.2 załącznika do wymienionej ustawy. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż w trakcie kontroli ustalono, że prowadzonym przez J. Z. samochodem przewożono z [...] do Polski siedem osób, a prowadzący nie okazał wypisu z licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego. Z zeznań złożonych przez kierującego pojazdem w trakcie kontroli wynikało, że przewóz wykonywał w ramach zlecenia przez firmę [A], potem w wyniku zmiany zeznań- stwierdził, że przewóz wykonywał w swoim imieniu, tj. przewoził żonę wraz z córką i ich koleżanki z pracy, wykorzystując wypożyczony od pracodawcy samochód. Dodał też, że rozliczenie kosztów transportu nastąpiło pomiędzy pasażerów. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego organ uznał, że przejazd w dniu 16 października 2010 r. miał charakter przewozu zarobkowego, a wobec powyższego powinna być okazana licencja na wykonywanie takiego przewozu. Nie godząc się z powyższą decyzją J. Z. złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie wymienionej powyżej decyzji. Podniósł, iż zgodnie z art. 3 ustawy o transporcie drogowym przepisów tej ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą w niezarobkowym przewozie drogowym osób. W jego ocenie warunki te zostały w sprawie spełnione – gdyż samochód [...] nr rejestracyjny [...] jest przystosowany do przewozu nie więcej niż 9 osób, a pasażerowie nie płacili żadnych dodatkowych pieniędzy niż te, które wspólnie zostały poniesione w czasie podróży. Fakt, iż rodzina i znajomi zapłacili za paliwo nie jest bowiem dla niego zarobkiem. Dodał także, że nigdy nie był przedsiębiorcą, a od kilku lat przebywając na emeryturze dorabia sobie na 1/2 etatu w prywatnej firmie. Stąd też ustawa o transporcie drogowym nie powinna być w stosunku do niego stosowana. Po rozpoznaniu odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwołał się do art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wskazując, że podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, a zgodnie z art. 92 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy kto wykonuje transport drogowy naruszając obowiązki lub warunki wynikające z jej przepisów podlega karze pieniężnej do 50 do 15.000 zł. - w przypadku rozpatrywanym – zgodnie z treścią Ip 1.1. załącznika do ustawy – kara 8.000 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji. W przedmiotowym przypadku przeprowadzone postępowanie wykazało, że transport wykonywany przez J. Z. w dniu 16 października 2010 r. był przewozem bez wymaganej licencji. Organ odwoławczy potwierdził ustalenia organu pierwszej instancji, iż J. Z. wykonywał w chwili kontroli międzynarodowy przewóz osób i wobec powyższego powinien legitymować się licencją na wykonywanie międzynarodowego transportu osób. Ze zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przejazd ten miał charakter przewozu zarobkowego. Potwierdza to oświadczenie zainteresowanego o podziale kosztów paliwa pomiędzy pasażerów oraz faktura Vat za paliwo wystawiona celowo na przedsiębiorcę D. L. W takim stanie faktycznym nie można zastosować wyłączenia zawartego w art. 3 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, gdyż nie można tutaj mówić o niezarobkowym przewozie drogowym osób, skoro pasażerowie ponieśli koszty paliwa. Z tego też powodu nie może być także mowy o wyłączeniu z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy, a także przewóz ten nie spełnia przesłanek wymienionych w art. 4 ust. 4 ustawy, aby uznać go za przewóz wykonywany na potrzeby własne. Niezadowolony z powyższego rozstrzygnięcia skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyjaśnił, że jest emerytem, dodatkowo dorabiającym sobie w firmie [A], gdzie dowozi dzieci do szkoły. Podczas przeprowadzanej kontroli przebywał na urlopie, podróżował samochodem użyczonym przez pracodawcę – jemu, jako osobie fizycznej, a nie podmiotowi gospodarczemu. Stąd też podczas kontroli nastąpiła zła kwalifikacja osoby wykonującej przewóz. Wobec faktu, iż nie jest podmiotem gospodarczym, a tylko od takiego podmiotu można wymagać licencji, domaganie się licencji od niego jest nieuzasadnione. Dodał, że wykonywanie transportu drogowego łączy się z uzyskiwaniem jakiegokolwiek dochodu, czego nie ma w jego sytuacji. Przedmiotowy przewóz nie był przewozem zarobkowym, tylko prywatnym, a potwierdza to fakt, niewystawiania pasażerom jakichkolwiek biletów za przejazd. Nie uzyskał więc żadnych korzyści materialnych. Posiadanie faktury za zakupione paliwo było czystym zbiegiem okoliczności. Za paliwo to zapłacił sam, a następnie pasażerowie oddali mu pieniądze. W jego ocenie nie można mówić w takim przypadku o transporcie zarobkowym, gdyż nie osiągnął z tego wyjazdu żadnych korzyści majątkowych. Wskazując, jego zdaniem na podobne sytuacje, podkreślił w podsumowaniu, że wykorzystał wypożyczony samochód pracodawcy przystosowany konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą w niezarobkowym przewodzie drogowym osób. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje twierdzenia i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Powtórzył ponownie, że wykonywany przez skarżącego przewóz nie mógł być uznany za przewóz na potrzeby własne, wobec nie spełnienia wymogów o których mowa w art. 4 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym. Dodatkowo pokreślił, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należało przewóz ten uznać za przewóz zarobkowy, z konsekwencjami wskazanymi w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 20 czerwca 2012 r. podtrzymując skargę, skarżący przyznał, że po zatrzymaniu go do kontroli działał pod wpływem strachu. Wyjaśnił, że do [...] jechał sam po żonę i córkę, ale na ich prośbę, zabrał również w drodze powrotnej ich koleżanki z tej samej firmy. Przyznał, że kłamał mówiąc, iż jedzie z firmy [A], a potem nie mógł się z tego wycofać. Potwierdził, iż pobrał fakturę na zakupione paliwo, gdyż słyszał, że na tej podstawie można dostać za pół ceny obiad na granicy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle przywołanego przepisu ustawy Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego w dacie wydania tego aktu, nie rozstrzygając przy tym pod kątem słuszności, czy też celowości i nie kierując się zasadami współżycia społecznego. Rozpatrując sprawę według powyżej wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzając nie naruszają prawa w sposób umożliwiający ich uchylenie. W myśl art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) kto wykonuje przewóz lub inne czynności związane z tym przewozem naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub wskazane w tym artykule podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 15.000 zł. Potwierdził, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, przepisów tej ustawy nie stosuje się do przewozu wykonywanego pojazdami samochodowymi m.in przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą – w niezarobkowym przewozie drogowym osób, przy czym do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty nie będące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Pojęcie niezarobkowy przewóz drogowy" tłumaczy art. 4 ust. 4 ustawy, w myśl którego to przewóz na potrzeby własne – czyli każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunki, przeznczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie określone w ustawie warunki. Mając na uwadze powyżej przedstawioną regulację oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy, a przede wszystkim, biorąc pod uwagę pierwsze zeznanie skarżącego, złożone w trakcie kontroli tj. w dniu 16 października 2010 r. – trzeba stwierdzić, że w pierwszej kolejności przyznał się on do przewozu wykonywanego w ramach zatrudnienia w firmie [A], podając, iż od 14 października 2010 r. wykonuje przewóz siedmiu osób do [...] i z powrotem z tej samej firmy [B]. Dopiero w toku dalszego postępowania, zwłaszcza wobec wyjaśnień złożonych przez przedsiębiorcę [A], podczas przesłuchania przeprowadzonego w dniu 14 stycznia 2010 r. skarżący J. Z. zmienił swoje stanowisko i stwierdził, że w dniu 16 października jechały z nim jego żona i córka wraz z koleżankami, które przywoził z [...] do R. Przyznał wówczas, że skłamał podczas przesłuchania w trakcie pierwszej kontroli ze strachu. Dodatkowo w piśmie z dnia 21 lutego 2011 r. skierowanym do organu pierwszej instancji wyjaśnił, że rozliczył koszty podróży z tak przewożonymi pasażerami, a mianowicie koszty zakupu paliwa na całą trasę licząc z Polski do [...] i z powrotem (z [...] do Polski) podzielił na ilość pasażerów i taką kwotą obciążył każdego z nich. Taką kwotę też od nich dostał. Dodał także, "w związku z powyższym trasa wyszła mnie 0 zł, a ja miałem możliwość osobiście przywieść żonę i córkę do kraju". W świetle powyższych ustaleń w analizowanej sprawie nie mogły organy zastosować wyłączenia zawartego w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, gdyż nie można w tym przypadku mówić o niezarobkowym przewozie drogowym osób. Jak wynika bowiem z samego oświadczenia skarżącego koszty paliwa ponieśli pasażerowie, a n sam nie poniósł żadnych kosztów podróży ( sam przyznał, że "trasa wyszła mnie 0 zł"). Nie było możliwe także zastosowanie w tym przypadku wyłączenia zawartego w art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym zapisem do przewozów wykonywanych przez podmioty nie będące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Wobec rozłożenia kosztów paliwa na pasażerów, pobrania od nich tych kosztów i nie poniesienia w tym zakresie przez kierowcę żadnych kosztów podróży (choćby z Polski do [...]), nie można wykonanego transportu uznać za przewóz niezarobkowy. Nie spełnia też ten przewóz warunków pozwalających uznać go za przewóz na potrzeby własne (art. 4 pkt 4 ustawy). Nie był to bowiem w żaden sposób przewóz służebny, pomocniczy w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej prowadzonej przez pracodawcę skarżącego. Wprawdzie skarżący (pracownik firmy [A], dysponował samochodem należącym do przedsiębiorcy), ale nie wykonywał żadnego z przewozów określonego w art. 4 ust.4 pkt c ustawy. Uznając zatem, że podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego, której nie posiadał skarżący, wykonujący taki przewóz, skład orzekający w niniejszej sprawie uznał, że rozstrzygnięcia organów administracji są prawidłowe. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, w zgodzie z prawem wymierzając J. Z. przedmiotową karę. Jej wysokość odpowiada obowiązującym normom, zgodna jest bowiem z taryfikatorem kar wymienionym w załączniku do ustawy. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.