II SA/Gl 1600/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-02-26
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym może zostać przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Wnioskodawca, posiadając dochód netto rodziny na poziomie około 5552 zł miesięcznie oraz dysponując środkami pozostającymi po pokryciu podstawowych wydatków, nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych ani opłacić pełnomocnika, wobec czego wniosek o przyznanie prawa pomocy należy oddalić.Stan faktyczny
S.K. wraz z rodziną mieszka w lokalu o powierzchni 51 m2. Jego dochody oraz rodziny pochodzą z emerytur i rent, łącznie około 5500 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi. Przedstawił dokumenty dotyczące dochodów i wydatków, które jednak nie potwierdziły braku możliwości poniesienia kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy S.K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu.
Z treści formularza wynika, że wnioskodawca wraz z żoną i synem zamieszkują w lokalu o pow. 51 m2. Wedle uzyskanych informacji skarżący nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro, natomiast źródłem utrzymania się strony są świadczenia emerytalne (wnioskodawcy i jego małżonki) oraz rentowe (syna strony) w łącznej wysokości 5500 zł brutto miesięcznie. Z dokonanego przez stronę zestawienia wynika, że niemal całe środki przeznacza na utrzymanie się.
Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał dokumenty obrazujące jego dochody oraz poziom i strukturę wydatków.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U.z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Z nadesłanych przez skarżącego dokumentów nie wynika, aby miał on trudności zarówno z opłaceniem kosztów sądowych (wpis w wysokości 200 zł wnioskodawca samodzielnie zapłacił) jak również ze zdobyciem środków na opłacenie fachowego pełnomocnika. Sytuacja majątkowa stronie nie odpowiada bowiem hipotezie art. 246 § 1 P.p.s.a., co oznacza, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że łączny dochód w rodzinie S. K. wynosi 5552 zł netto miesięcznie. Wydatki na lekarstwa, których wysokość ustalono w oparciu o faktury wystawione w styczniu kształtują się na poziomie 400 – 500 zł. Bieżące wydatki na utrzymanie się, tj. czynsz za mieszkanie, opłata za energię elektryczną, usługi telekomunikacyjne oraz wynajem garażu to kwota około 1100 zł. Łącznie więc do dyspozycji rodziny strony pozostają co miesiąc środki w wysokości około 4.000 zł. Uczynione przez skarżącego zestawienie wydatków związanych z utrzymaniem się budzi wątpliwości. Przede wszystkim uwagę zwracają bardzo wysokie koszty prania (około 300 zł miesięcznie), co budzi zastrzeżenia i pytania, dlaczego skarżący nie korzysta z pralki samodzielnie. Dalej wskazać przyjdzie, że trudno uznać za uzasadniony wydatek rzędu 400 zł na "nałóg palenia syna" jak również przyjąć za prawdziwe niczym nie poparte twierdzenie o stałych, miesięcznych wydatkach rzędu 300 zł na odzież i buty, czy też 100 zł na książki i prasę. W opisywanej sytuacji nie sposób zaakceptować argumentacji strony, która oczekuje, że zaspokajanie własnych potrzeb i to wcale nie zasadniczych winno mieć pierwszeństwo przed podjęciem próby poszukiwania oszczędności w bieżących kosztach utrzymania. Tylko bowiem w przypadku, gdyby to ostatnie nie dało pozytywnego rezultatu możliwym byłoby rozważenie uwzględnienia złożonego wniosku, czego w realiach niniejszej sprawy uczynić nie sposób.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło