II SA/Gl 1603/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2014 r. sprawy ze skargi H. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie scalenia nieruchomości oddala skargę. Starosta C. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wznowił na wniosek H. Z. postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty C. z dnia [...] r. nr [...], zatwierdzającą projekt scalenia gruntów obrębu ewidencyjnego [...] gmina K.. Następnie po przeprowadzeniu postępowania i działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4, 5 i 6 Kpa Starosta C. decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił uchylenia w/wym. decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów obrębu ewidencyjnego [...]. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ ten wyjaśnił m.in., że H. Z. wnioskiem z dnia 24 sierpnia 2012 r., doprecyzowanym w dniu 4 grudnia 2012 r., powołując się na art 145 § 1 pkt 4, 5 i 6 Kpa, wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wymienioną decyzją scaleniową podnosząc, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu scaleniowym oraz, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, co do spadkobierców zmarłego M. R., którego nieruchomość objęta była scaleniem. Nadto wnioskodawca podkreślił, że decyzja scaleniowa została wydana bez uzyskania stanowiska organu podatkowego Odnosząc się do złożonego wniosku, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego i wyjaśniającego organ pierwszej instancji ustalił, że postępowanie scaleniowe zostało wszczęte postanowieniem Starosty C. z dnia [...] r. nr [...] na wniosek większości właścicieli gospodarstw rolnych, posiadających jednocześnie ponad 50 % gruntów w obszarze scalenia. Postępowanie to prowadzone było na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 marca1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2003 r. Nr 178 poz. 1749 z późn. zm.), zgodnie z którymi jako uczestników scalenia przyjęto wszystkie osoby fizyczne, tj. właścicieli i samoistnych posiadaczy nieruchomości gruntowych na obrębie [...], wykazane w ewidencji gruntów. W wyniku weryfikacji danych ewidencji gruntów i budynków organ stwierdził, że H. Z. nie był i nie jest właścicielem, czy też władającym (samoistnym posiadaczem) żadnej nieruchomości gruntowej, położonej w obrębie ewidencyjnym [...] gmina K.. Z analizy operatu scaleniowego wynika, iż scaleniem objęta została działka nr 1 o powierzchni 0,39 ha będąca, zgadnie z zapisami w rejestrze gruntów, we władaniu W. R. – syna M. i M. W rejestrze szacunku porównawczego gruntów zarówno przed jak i po scaleniu, przy jednostce scaleniowej nr 267 figuruje również W. R. syn M. i M. z adnotacją "nie żyje". W postępowaniu scaleniowym w imieniu W. R. występował użytkownik działki - M. K., o czym świadczą złożone wówczas podpisy. W zamian za wymienioną działkę, zgodnie z życzeniami wyrażonymi przez M. K. w kwestionariuszu życzeń w dniu 14 marca 2006 r., w czasie scalania gruntów, wydzielono ekwiwalent gruntowy w działce oznaczonej numerem 2 o powierzchni 0,3681 ha. Ostatecznie w dniu 12 czerwca 2007 r. użytkownik - M. K. okazanie granic w terenie, powierzchnię, wartość oraz protokół objęcia w posiadanie nowowydzielonej działki przyjął bez zastrzeżeń. Następnie w dniu i 9 października 2007 r. S. R. - syn W. R. wniósł o zamianę działki wydzielonej w ramach postępowania scaleniowego z działką należącą do Z. S. Po dokonanej zamianie projekt przyjął bez zastrzeżeń. Zarówno w karcie uczestnika scalenia przy jednostce rejestrowej nr 267, jak również w całym operacie scaleniowym, nie ma wzmianki na temat użytkowania przez H. Z. części dziłki oznaczonej przed scaleniem nr 1 o powierzchni 0,39 ha, czy też innych nieruchomości położonych w obrębie ewidencyjnym [...]. Dalej Starosta C. stwierdził, że na jego wezwanie z dnia 12 lutego 2013 r. H. Z.. w piśmie z dnia 19 lutego 2013 r. wyjaśnił, iż o przeprowadzonym scaleniu gruntów obrębu [...] dowiedział się dopiero na skutek swojej interwencji w Urzędzie Gminy K., odnośnie nie otrzymania decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości gruntowej, położonej na terenie gminy o powierzchni 0,17 ha. Wnioskodawca wyjaśnił również, że spadek po M. R. nabyła jego córka M. K., która następnie swoją własność przekazała zięciowi, czyli H. Z. Biorąc pod uwagę zgromadzone w sprawie dowody organ orzekający stwierdził, że H. Z. nie przedłożył żadnego dokumentu potwierdzającego własność części nieruchomości położonej w [...] o powierzchni 0,17 ha. Nadto stwierdził, że H. Z. był w latach 2002 - 2005 uczestnikiem postępowania scaleniowego w miejscowości R. gmina K. i znane mu są zasady oraz sposoby powiadamiania o kolejnych etapach prac nad projektem scalenia gruntów. Dlatego też o toczącym się dwa lata, tj. od 2005 do 2007 roku, postępowaniu scaleniowym w miejscowości [...], jako zainteresowany losem "swojej" nieruchomości, mógł się z łatwością dowiedzieć oraz wziąć w nim udział. Tym samym nie wykazał on, że bez własnej winy nie uczestniczył w postępowaniu scaleniowym, tym bardziej, iż pomimo wezwań nie dostarczył dokumentów potwierdzających własność objętej wnioskiem nieruchomości położonej w [...]. Kontynułując Starosta C. stwierdził, że nie zostało wykazane aby w sprawie zakończonej ostateczną decyzją scaleniową z dnia [...] r., wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który tę decyzję wydał. Odnośnie zaś przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 6 Kpa organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisami ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, postępowanie scaleniowe prowadzone jest w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków. Przepisy tej ustawy nie nakładają na starostę obowiązku uzyskania stanowiska organu podatkowego przed wydaniem decyzji zatwierdzającej projekt scalenia. W odwołaniu od tej decyzji H. Z. zarzucił, że Starosta C. nie podjął próby wyjaśnienia wątpliwości w zapisach rejestru gruntów. Stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość stanowiąca spadek po rodzicach M. i M. R. powinna być prawidłowo ujawniona w rejestrze gruntów jako pozostająca we władaniu W. R. - syna oraz M. K. z domu R. - córki M. i M. R., a nie jedynie we władaniu W. R. Tak więc zdaniem odwołującego się, w zapisach rejestru gruntów pojawił się błąd. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. odwołania tego nie uwzględniło i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdziło, że zgodnie z przepisem art. 148 § 1 Kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zaś zgodnie z § 2 art. 148 Kpa, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zdaniem SKO w zakresie dochowania tego terminu organ pierwszej instancji nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i przyjął, że skoro z szeregu pism kierowanych przez H. Z. do organu, nie wynika jednoznacznie, w jakiej dacie dowiedział się on o decyzji Starosty C. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów obrębu ewidencyjnego [...], czy też o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania scaleniowego, to żądanie wznowienia zostało wniesione w terminie. Tymczasem już z treści pisma H. Z. z dnia 27 marca 2008 r., skierowanego do Urzędu Gminy w K. wynika, iż wiedział on o objęciu czynnościami geodezyjnymi działki położonej w [...], w stosunku do której kieruje swoje roszczenia. Również z postanowienia Wójta Gminy K. z dnia [...] r. nr [...] oraz pisma Zastępcy Naczelnika Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w C. z dnia [...] r., wynika jednoznacznie, że H. Z. wiedział, iż wymieniona działka była objęta scaleniem. Potwierdza to również treść jego skargi z dnia 14 października 2008 r. na działalność Wójta Gminy K., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Biorąc jednak pod rozwagę fakt, iż organ pierwszej instancji wznowił objęte wnioskiem postępowanie scaleniowe i przeprowadził postępowanie, o którym mowa w art. 149 § 2 Kpa, również SKO postanowiło rozpatrzyć sprawę w postępowaniu odwoławczym w tym zakresie. Postępowanie to potwierdziło, iż jak to słusznie podniósł organ pierwszej instancji, nie zostały spełnione przesłanki wznowieniowe określone w art. 145 § 1 pkt 4, 5 i 6 Kpa. W tym zakresie organ dwoławczy potwierdził ustalenia Starosty C., stwierdzajac jednocześnie, że H. Z. ich nie kwestionował. Kwestionował jedynie poprawność zapisów zawartych w rejestrze ewidencji gruntów odnośnie osoby tam wpisanej jako władającej działką nr 1. Mianowicie twierdził, że w rejestrze tym obok władającego gruntem W. R. - syna M., winna być ujawniona również jako władająca gruntem jego teściowa M. K. z domu R. - córka M. i M. R. W związku z tym zarzutem SKO stwierdziło, że ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika jednoznacznie, iż od założenia ewidencji gruntów, w ewidencji ujawniony był W. R. syn M. zamieszkały [...], jako osoba władająca m.in. działką nr 3 o powierzchni 0,81 ha, a od 1979 r. wpisana jest w tym rejestrze działka nr 1 o powierzchni 0,39 ha. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję SKO H. Z. wniósł o jej zmianę, o stwierdzenie popełnienia nieprawidłowości przez Starostę C., skierowanie sprawy na właściwe tory i "naprawienie krzywdy". W uzasadnieniu skargi stwierdził, że jego spadkodawczyni M. K. łożyła "na utrzymanie swojej części spadku po rodzicach". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie uznając sformułowane w niej zarzuty za bezpodstawne. Wojewódzki Sad Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do jej wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu z art. 148 Kpa. O tym, że objęta roszczeniem skarżącego działka była przedmiotem postępowania scaleniowego zakończonego decyzją Starosty C. z dnia [...] r. o zatwierdzeniu projektu scalenia, a w konsekwencji o wydaniu tej decyzji skarżący wiedział co najmniej od 2008 r., o czym świadczy treść dokumentów na które powołało się w zaskarżonej decyzji SKO tj. m.in. treść postanowienia Wójta Gminy K. dnia [...] r. nr [...] , pisma Starostwa Powiatowego w C. z dnia [...]r. nr [...]oraz treść pisma skarżącego z dnia 14 października 2008 r. (skargi do WSA w Gliwicach w sprawie sygn. akt II SAB/Gl 56/08). Wówczas też skarżący już wiedział, że w postępowaniu scaleniowym nie były ujawnione jego prawa do spornej nieruchomości jako ewentualnego spadkobiercy po M. K. Wobec uchybienia terminowi do złożenia wniosku o uzasadnienie należało zatem odmówić wznowienia postępowania a wznowione umorzyć. Uwzględnienie tego uchybienia organów obu instancji skutkowałoby jednak wydaniem przez Sąd orzeczenia na niekorzyść skarżącego, co stanowiłoby naruszenie art. 134 § 2 ustawy p.p.s.a. Oceniając zaś zaskarżoną decyzję co do meritum Sąd uznał ją za odpowiadającą treści art. 151 § 1 pkt 2 Kpa. Zasadnie uznały bowiem organy obu instancji, że w sprawie nie zostały wskazane przesłanki wznowieniowe określone w art. 145 § 1 pkt. 4, 5 i 6 Kpa, na które powoływał się skarżący. Odnośnie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa to należy podzielić w całości ustalenia organów obu instancji, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego brak było podstaw do przyjęcia, iż skarżący powinien być uczestnikiem postępowania scaleniowego, a w konsekwencji że bez swojej winy nie brał w nim udziału. Pomimo bowiem wezwań ze strony organu pierwszej instancji (m.in. pismem z dnia 17 listopada 2011 r. nr [...]) skarżący nie wykazał się jakimkolwiek prawem do działki o powierzchni 0,17 ha, do której rości sobie pretensje, a która jego zdaniem wchodzi w obszar terenów objętych scaleniem obrębu ewidencyjnego [...] gminy K. W szczególności nie wykazał aby był następcą prawnym ujawnionego w czasie postępowania scaleniowego w ewidencji gruntów W. R. (wówczas już nieżyjącego) względem jego rodziców M. i M. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego brak jest podstaw do przyjęcia aby skarżący względnie jego poprzednicy prawni mieli być uczestnikami postępowania scaleniowego zakończonego objętą postępowaniem wznowieniowym decyzją Starosty C. z [...] r. Nie zostało bowiem wykazane aby byli oni właścicielami lub posiadaczami gruntów objętych scaleniem, ujawnionymi w ewidencji gruntów, których dane były w tym względzie niemiarodajne zgodnie z treścią art. 20 ustawy z dnia 25 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów, w oparciu o którą scalenie to zostało przeprowadzone. Nawet gdyby bowiem przyjąć, że istotnie dane zawarte wówczas w ewidencji gruntów nie odpowiadały stanowi faktycznemu co do ujawnienia samoistnych posiadaczy poszczególnych działek (czego zresztą skarżący również nie wykazał), to doprowadzenie ewidencji gruntów do stanu zgodnego z rzeczywistym stanem prawnym powinno nastąpić w odrębnym postępowaniu, a nie w postępowaniu scaleniowym, w którym organy były danymi ujawnionymi w ewidencji związane. Skarżący nie wskazał również żadnych nowych dowodów o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Zasadnie też stwierdziły organy orzekające, że w świetle przepisów ustawy o scaleniu i wymianie gruntów przeprowadzenie scalenia i wydanie kończącej je decyzji nie było uzależnione od zajęcia, co do uczestników scalenia, stanowiska przez organ podatkowy. W sprawie nie zaistniała zatem również przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 6 Kpa. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.