II SA/Gl 1603/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. L., J. L. i J. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustanowienia z mocy prawa trwałego zarządu nieruchomości przeznaczonej pod realizacje inwestycji drogowej p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Wojewoda [...] ustanowił z mocy prawa, nieodpłatnie z dniem [...] r. na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad trwały zarząd na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, przeznaczonej pod lokalizację drogi ekspresowej [...], położonej w M., obręb P., oznaczonej jako działka nr [...]. Powołane rozstrzygnięcie pismem z dnia [...] r., sprecyzowanym pismem z dnia [...] r. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach E. L., J. L. i J. L. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył , co następuje: W myśl art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." skarga powinna być wniesiona za pośrednictwem organu administracji publicznej, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Z kolei zgodnie z treścią art. 52 § 1 p.p.s.a. dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie skarżącej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Powołany przepis wprowadza zatem zasadę pierwszeństwa postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania sądowego. Stosownie zaś do art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie służy odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwym do rozpatrzenia tego odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (§ 2 tego przepisu). Sądowa kontrola orzeczeń wydanych przez organy administracyjne jest natomiast dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Obowiązek wyczerpania toku kontroli instancyjnej oznacza, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny zgodności z prawem orzeczenia organu I instancji bez jednoczesnej kontroli orzeczenia organu II instancji, wydanego wskutek wniesienia właściwego środka zaskarżenia. I tak w każdym przypadku, gdy stronie przysługuje prawo wniesienia środka zaskarżenia (w rozpoznawanej sprawie odwołania) od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji do organu odwoławczego, kontrola sądowa postępowania prowadzonego przez organ I instancji jest dopuszczalna tylko łącznie z kontrolą orzeczenia organu odwoławczego, a więc tylko wówczas, gdy przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jest także to ostatnie. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja Wojewody [...] jest decyzją organu pierwszej instancji, a zatem przysługuje od niej stronie postępowania odwołanie do właściwego ministra działu administracji rządowej. Reasumując skarga do sądu przysługiwałaby jedynie na akt wydany w odpowiedzi na odwołanie, jako wydany po wyczerpaniu przewidzianego prawem środka zaskarżenia. Zatem skarga, której przedmiotem jest wyłącznie rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie może być merytorycznie rozpoznana przez Sąd i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a.