II SA/Gl 1616/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2015 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną oddala skargę. Prezydent Miasta K., wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, decyzją z dnia [...] r., znak [...], wydaną na podstawie art. 73 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), art. 128 ust. 1, art. 129 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 518 z późn. zm. – dalej u.g.n.) oraz art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm. – dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku M. P., orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz M. P. za nieruchomość położoną w K., obejmującą działkę nr 1 o pow. 69 m2, k.m. 1, obręb L., aktualnie zapisaną w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzoną w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego K. – W. w K., która stała się z mocy prawa własnością Miasta na prawach powiatu K., jako grunt trwale zajęty pod powiatową drogę publiczną - ul. [...]. W uzasadnieniu podano, że wnioskiem z dnia [...]r., uzupełnionym pismem z dnia [...]r., M. P. podając się za właścicielkę przedmiotowej nieruchomości, jako spadkobierczyni po zmarłym J. P., wystąpiła do Prezydenta Miasta K. o ustalenie i wypłatę odszkodowania. W załączeniu do wniosku przedłożyła m. in. kopię testamentu ustnego sporządzonego przez J. P. w dniu [...]r. oraz kopię aktu zgonu J. P.. W następstwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, iż w odniesieniu do przedmiotowej działki wydana została decyzja Wojewody z dnia [...] r. stwierdzająca nabycie jej własności z mocy prawa przez Miasto na prawach powiatu K., jako gruntu trwale zajętego pod powiatową drogę publiczną – ul. [...]. Decyzja ta stała się przedmiotem odwołania M. P. do Ministra Budownictwa, który uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (decyzja z dnia [...]r., znak [...]). W uzasadnieniu Minister wskazał, iż koniecznym jest przeprowadzenie ustaleń mających na celu określenie osób, którym przysługiwało prawo własności przedmiotowej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. oraz ich ewentualnych następców prawnych, a tym samym prawidłowe określenie stron postępowania. W związku z powyższym Wojewoda [...] ponownie przeprowadził postępowanie mające na celu regulację stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości. Decyzją z dnia [...]r., znak [...]stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., przez Miasto na prawach powiatu K. własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1 o pow. 69 m2, k.m. 1, obręb L., stanowiącej w dacie 31 grudnia 1998 r. własność R. S. (nazwisko rodowe P.). Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...]r. W oparciu o to rozstrzygnięcie dokonano stosownych zmian w księdze wieczystej oraz katastrze nieruchomości poprzez ujawnienie praw Miasta na prawach powiatu K. w odniesieniu do przedmiotowej działki. Ustalono, że zarówno M. P., jak i J. P. nie byli właścicielami działki nr 1 (w tym na dzień 31 grudnia 1998 r.). Z dokumentów wynika, że właścicielką działki nr 1 na dzień 31 grudnia 1998 r. była R. S. (nazwisko rodowe P.). Prawo własności wpisano na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w K. z dnia [...]r., sygn. akt [...] (postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłej [...]r. M. R., spadek w całości nabyła R. P.) oraz odpisu skróconego aktu małżeństwa nr [...]z dnia [...] r. wydanego przez Urząd Stanu Cywilnego w K.. Wobec powyższego M. P. nie jest uprawniona do uzyskania odszkodowania, gdyż przedmiotowa działka nie stanowiła własności jej, bądź jej poprzednika prawnego – J. P.. Od decyzji wydanej w I instancji M. P. złożyła w przepisanym terminie odwołanie, podważając jej zasadność. Podała, że w świetle testamentu i pozostałych dokumentów wypłata odszkodowania jej zasadna. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1, art. 104 k.p.a., art. 9a i art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. w związku z art. 73 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, po rozpatrzeniu odwołania M. P. od decyzji Prezydenta Miasta K. o odmowie ustalenia i wypłaty na rzecz M. P. odszkodowania za nieruchomość zajętą pod powiatową drogę publiczną - ul. [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał m. in., że w myśl przepisów odszkodowanie jest ustalane i wypłacane na wniosek właściciela złożony w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. Po analizie dokumentów zgromadzonych w sprawie, m. in. pozyskanych ze zbioru dokumentów ksiąg wieczystych oraz ewidencji gruntów i budynków ustalono, że właścicielką przedmiotowej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. była R. S.. Prawo własności do działki nr 1 zostało wpisane na rzecz R. S. na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w K. z [...]r. M. P. natomiast nie przedłożyła do akt sprawy żadnego dokumentu potwierdzającego tytuł prawny jej lub jej poprzednika prawnego J. P. do przedmiotowej działki. Nie jest zatem uprawniona do uzyskania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta K. było zatem prawidłowe. Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...]wniosła M. P.. Podała, że jest spadkobierczynią J. P., który był współwłaścicielem i zarządcą przedmiotowej działki. Organy błędnie zastosowały przepisy prawne. Za korzystanie z tego gruntu domaga się zadośćuczynienia pieniężnego. Sąd administracyjny winien orzec o obowiązku wypłaty środków pieniężnych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Zgodnie z art. 73 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, wypłaca: 1) gmina - w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, 2) Skarb Państwa - w odniesieniu do pozostałych dróg. Z kolei wg art. 73 ust. 4 wskazanej ustawy odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Z przepisu tego jasno więc wynika, że osobą uprawnioną do uzyskania odszkodowania jest właściciel, który musi spełnić dalsze warunki wskazane w cytowanej regulacji. Organ, po dokonanej analizie dokumentów zgromadzonych w sprawie, m. in. pozyskanych z księgi wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków, jak również w oparciu o treść ostatecznej decyzji Wojewody [...]z [...]r. o nabyciu działki nr 1, prawidłowo ustalił, że właścicielką przedmiotowej nieruchomości na 31 grudnia 1998 r. była R. S.. Wskazana decyzja Wojewody [...]z [...]r., wobec niewniesienia odwołania, stała się ostateczna z dniem [...]r. Prawo własności do przedmiotowej działki zostało wpisane do księgi wieczystej na rzecz R. S. na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w K. z [...]r., sygn. akt [...]. Zgodnie z jego treścią stała się ona następcą prawnym po M. R., poprzedniej właścicielce przedmiotowej nieruchomości. Skarżąca z kolei nie przedłożyła do akt sprawy żadnego dokumentu potwierdzającego jej tytuł prawny do nieruchomości lub tytuł przynależny jej poprzednikowi prawnemu – J. P. Organ zatem miał pełne prawo uznać, że Skarżąca nie jest uprawniona do uzyskania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Jeśli takie prawo – jak twierdzi – jej przysługuje, powinna w pierwszej kolejności zakwestionować we właściwym trybie dokumenty, które jej praw nie uwzględniają, np. treść księgi wieczystej. Sąd administracyjny nie jest tu władny, by orzec o obowiązku wypłaty środków pieniężnych, jak chciałaby Skarżąca, bowiem jedynie weryfikuje legalność działania organów administracji. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.