II SA/Gl 1619/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda,, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2014 r. sprawy ze skargi I.M. i K.M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 2884 (dwa tysiące osiemset osiemdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W wyniku kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorców K. M. i I. M. prowadzących działalność gospodarczą pod firmą "A" S. C. I. M. K. M.z siedzibą w B. ul. [...], [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w K. decyzją z dnia [...] roku (winno być [...] roku), znak: [...], nałożył na tych przedsiębiorców, karę pieniężną w kwocie [...] zł. W podstawie prawnej tej decyzji wskazany został art. 92 a ust. 1 i ust. 3 oraz art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1265). Przeprowadzona w siedzibie przedsiębiorców kontrola miała miejsce w dniach [...] i [...] roku oraz [...] i [...] roku i objęła okres od [...] r. do [...] roku. Przedmiotem tej kontroli było zbadanie przestrzegania przepisów regulujących czas pracy kierowców zawartych w: rozporządzeniu (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 i (WE) Nr 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85 (Dz. U. UE L z 2006r. Nr 102, s.1 ), ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.) i rozporządzeniu Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U.UE L. 1985, Nr 370 s. 8 ze zm.). W wyniku tej kontroli stwierdzono dopuszczenie się przez przedsiębiorców szeregu naruszeń przepisów, a to: niepoddanie się kontroli przez wspólnika I. M. ( kara [...] zł), nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie zapisów z tachografów za okres [...] dni (kara [...] zł), naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego ([...] zł), naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy ([...] zł), skrócenie dziennego czasu odpoczynku ([...] zł) i przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy ([...] zł). Łączna kara pieniężna wyliczona na podstawie załącznika Nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wyniosła [...] zł i została zmniejszona zgodnie z przepisem art. 92a ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym do kwoty [...] zł. Przedmiotową decyzję doręczono pełnomocnikowi przedsiębiorców adwokat E. K. w dniu [...] r. W dniu [...] roku w Urzędzie Pocztowym B. 1 pełnomocnik przedsiębiorców nadała pismo zawierające odwołanie od opisanej decyzji skierowane do Głównego Inspektora Transportu Drogowego za pośrednictwem [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. W odwołaniu tym domagała się ona zmiany zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania w sprawie, bądź jej uchylenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] roku, znak: [...], utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W podstawie prawnej tego orzeczenia wskazany został art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. art. 4 pkt 22, art. 5, art. 55, art. 72, art. 73, art. 92a ust. 1-6, art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym, a także lp. 5.2. 5.3, 1.5, 6.3.7, 6.3.11, 6.3.12 załącznika nr 3 do tej ustawy, jak również art. 7, art. 8 i art. 10 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006, art. 13, art. 14 i art. 15 rozporządzenia (EWG) Nr 3821/85, art. 23a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych( Dz. U. Nr 180, poz. 1494 ze zm.), art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytywanie odpowiednich danych (Dz. U. UE.L. 2010, Nr 168, s. 16) i wreszcie art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców. W uzasadnieniu organ uznał działania kontrolujących za zgodne z prawem. Stwierdził też, że ustalona w decyzji organu I instancji wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów wskazanych w jej podstawie prawnej była w większości przypadków zasadna. Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego wadliwie obliczona została jedynie wysokość kary wymierzonej na podstawie lp. 6.3.7 Załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, bowiem przedsiębiorca winien przedłożyć kontrolującym zapisy tachografów cyfrowych za [...] dni, a nie jak przyjęto za [...] dni w konsekwencji tego wysokość wymierzonej z tego tytułu kary winna być wyższa o [...] zł. Z uwagi jednakowoż na treść art. 139 k.p.a. brak było podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji bowiem byłaby to zmiana na niekorzyść wnoszących odwołanie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na opisaną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego I. M. i K. M., zastępowani przez adwokata E. K., domagali się jej uchylenia w całości oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucili wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a to: art. 68 oraz 72 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 6 k.p.a. oraz z naruszeniem art. 79 ust. 6 w zw. z art. 79a ust. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej ( j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.). Ponadto w ocenie skarżących zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 28, art. 7 oraz art. 10 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego przyznał, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji organu I instancji wniesionego z uchybieniem 14 dniowego terminu. Organ ten dostrzegając, że wydana przez niego decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego stwierdził jednocześnie, iż brak było podstaw do zastosowanie w sprawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) pozwalającego na uwzględnienie skargi w trybie autokontroli Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przeprowadzona zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola legalności zaskarżonej decyzji nakazała Sądowi jej wyrugowanie z obrotu prawnego, aczkolwiek nie z powodów podniesionych w skardze. Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję nie był jednak stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. związany zarzutami i wnioskami skargi, a dostrzeżone naruszenia prawa miał obowiązek uwzględnienić z urzędu. Sąd stwierdził w szczególności, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z przyczyn wskazanych w odpowiedzi na skargę została dotknięta wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wadą rażącego naruszenia prawa procesowego, co nakazywało stwierdzenie jej nieważności. Stosownie do art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Po upływie tego ustawowego terminu wniesione odwołanie jest bezskuteczne, a decyzja organu I instancji uzyskuje walor decyzji ostatecznej. Organ odwoławczy, do którego strona wniosła odwołanie z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, traci bowiem uprawnienie do przeprowadzenia kontroli decyzji zapadłej przed organem I instancji. Zgodnie zaś z zasadą trwałości decyzji ostatecznej wskazanej w art. 16 § 1 k.p.a. uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. W kontrolowanej sprawie bezsporne jest to, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego oznaczona błędną datą [...] roku (winno być [...] roku) została doręczona zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. ustanowionemu przez strony pełnomocnikowi na wskazany przez tego pełnomocnika adres [...] nr [...] w B. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tej decyzji wynika, że doręczenie to nastąpiło do rąk osoby uprawnionej (szefa Zespołu) w dniu [...] roku. W sprawie bezsporne jest również to, że pełnomocnik skarżących wniosła odwołanie od tej decyzji za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu [...] roku (data stempla urzędu pocztowego). Przedmiotowe odwołanie zostało wniesione zatem z jednodniowym uchybieniem terminu. Dodać trzeba, że wnosząca odwołanie pełnomocnik nie składała także wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Podkreślić również należy, że każde nawet nieznaczne niedochowanie terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. stanowi jego uchybienie i winno skutkować wydaniem ostatecznego postanowienia w oparciu o art. 134 k.p.a. W ostatnio wskazanym przepisie zawarta jest norma prawna nakładająca na organ odwoławczy bezwzględny obowiązek stwierdzenia w drodze postanowienia wniesienia takiego spóźnionego odwołania z uchybieniem terminu, jeżeli termin ten nie został przywrócony. Ponownie rozpatrując Sprawę Główny Inspektor Transportu Drogowego wyda zatem w oparciu o art. 134 k.p.a. postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy Sąd działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji jako wydanej z rżącym naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego. O niewykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku orzeczono po myśli art. 152 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania obejmujących wpis od skargi, koszty zastępstwa procesowego oraz uiszczone opłaty skarbowe od pełnomocnictw Sąd oparł na art. 200, art. 202 § 2 , art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).