II SA/Gl 1626/14

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy H. B. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W treści formularza podał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymując się z dochodów z tytułu najmu pomieszczeń w wysokości około 4.000 zł miesięcznie. Wnioskodawca zadeklarował, że w skład jego majątku wchodzi nieruchomość budynkowa o pow. 51 m2 oraz nieruchomość gruntowa o pow. 1000 m2. Nie dysponuje natomiast żadnymi oszczędnościami, papierami wartościowymi ani też przedmiotami, których wartość przekracza 3.000 euro. Skarżący podkreślił, że bieżące koszty utrzymania kształtują się na poziomie około 1500 zł i zaliczają się do nich koszty zakupu energii elektrycznej, opału (węgiel), dostaw wody, wywozu śmieci, usług telekomunikacyjnych, zakupu paliwa. Pismem z dnia 28 stycznia 2015 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych w formularzu poprzez: - udokumentowanie wydatków przeznaczonych na utrzymanie się, - udokumentowanie wysokość dochodów osiąganych z tytułu umowy najmu. W odpowiedzi H. B. nadesłał kopie faktur za energię elektryczną i wodę, kopię decyzji w sprawi wymiaru podatku od nieruchomości oraz informację z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z której wynika, że od maja 2015 r. na rachunek skarżącego przekazywane będzie świadczenie. W nadesłanym piśmie procesowym z dnia 13 lutego 2015 r. skarżący wyjaśnił również, ż jego sytuacja materialna jest trudna, dochody z najmu przekazywane są z opóźnieniem, a bieżące koszty utrzymania obejmują również wykup niezbędnych lekarstw, co pochłania około 200 zł miesięcznie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U.z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Jeżeli jednak treść formularza budzi wątpliwości, sąd lub referendarz sądowy są uprawnieni do uzyskania od strony dodatkowych informacji na temat jej sytuacji materialnej. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący uchylił się od udokumentowania wysokości dochodu otrzymywanego z tytułu wynajmowania pomieszczeń, jak również przedstawił dokumenty obrazujące jedynie część ponoszonych wydatków. Trudno więc w oparciu o taki materiał orzec, że nie stać go na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Bieżące wydatki, powiększone nawet o koszt zakupu niezbędnych lekarstw (czego nie uprawdopodobniono) zamykają się w kwocie, która nie przewyższa nawet połowy miesięcznych dochodów wnioskodawcy. Nie sposób uznać, że w tej sytuacji zasadnym byłoby odstąpienie od pobrania wpisu od skargi oraz wyłożenie ze środków publicznych kwot na pokrycie kosztów udziału fachowego pełnomocnika. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.