II SA/Gl 163/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2008-04-10
Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka węglowa, mimo posiadania kapitału zakładowego, środków trwałych i zgromadzonych środków na rachunkach bankowych, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym z uwagi na poniesioną stratę w poprzednim roku obrotowym i potencjalną możliwość zbycia aktywów?Ratio decidendi
Spółka węglowa nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dla osób prawnych. Posiadanie znaczących środków na rachunkach bankowych, kapitałów krótkoterminowych, możliwość zbycia aktywów (węgiel, złom) oraz potencjalne przesunięcia środków wewnętrznych (fundusz reprezentacyjny) wskazują na zdolność do pokrycia kosztów sądowych. Przekonanie o wadliwości zaskarżonego aktu nie wpływa na ocenę stanu majątkowego strony.Stan faktyczny
Skarżąca Spółka Węglowa S.A. KWK [...] wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. dotyczącego grzywny w celu przymuszenia. Spółka wykazała kapitał zakładowy, wartość środków trwałych, stratę w poprzednim roku obrotowym oraz środki na rachunkach bankowych. Po wezwaniu Sądu, spółka przedstawiła dodatkowe dokumenty finansowe. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Spółki Węglowej S.A. KWK [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie grzywna w celu przymuszenia wykonania obowiązku wyłączenia obiektu z użytkowania w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł – zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), skarżąca Spółka, na druku urzędowego formularza wystąpiła o zwolnienie jej od kosztów sądowych, wniosek ów motywując tym, iż obowiązek uiszczenia wpisu w tej wysokości jest dla skarżącej nadmiernie uciążliwy oraz wskazując, że obciążenie obowiązkiem zapłacenia wpisu jest nieuzasadnione ze względu na treść zaskarżonego postanowienia. W druku formularza wskazano, że [...] Spółka Węglowa S.A. posiada kapitał zakładowy w wysokości [...] zł, wartość środków trwałych oszacowano na [...] zł, zaś ubiegły rok obrotowy Spółka zamknęła stratą w wysokości [...] zł. Na rachunkach bankowych zgromadzono kwoty [...] zł oraz [...] zł. Na skutek dodatkowego wezwania referendarza sądowego nadesłano rachunek przepływów pieniężnych prowadzony dla [...]SW S.A. KWK [...], bilans sporządzony dla tego podmiotu na dzień 31 grudnia 2007 r., zestawienie obrotów i sald za okres od 1 stycznia 2007 r. do grudnia 2007 r. oraz zestawienie wybranego majątku według stanu na grudzień 2007 r.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono co następuje:
Na wstępie wskazać wypada, że obowiązujące przepisy ustanawiają zasadę odpłatności postępowania (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), nie mniej jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §3 ustawy P.p.s.a.). Z przepisu art. 246 §2 pkt. 2 tej ustawy wynika z kolei, że przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić wówczas, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Odnosząc treść przywołanych wyżej przepisów do rozpoznawanego wniosku uznać przyjdzie, iż nie zasługiwał on na uwzględnienie.
Przede wszystkim wskazać należy, że w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sposób precyzyjny określono przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym podmiotowi nie będącemu osobą fizyczną. Jest to brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 §2 pkt 2 P.p.s.a). Brak wystarczających środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania oznacza, że strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy dysponuje co prawda pewnymi określonymi środkami finansowymi, nie mniej jednak ze względu na ich wielkość nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania w pełnej wysokości.
Przechodząc do oceny zasadności złożonego wniosku, nie sposób stwierdzić, aby podmiot ubiegający się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy spełnił przesłanki, od zaistnienia których uwarunkowane jest zwolnienie od kosztów sądowych.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w druku formularza PPPr strona skarżąca zaznaczyła, że na jej rachunkach bankowych znajduje się łączna kwota [...] zł ([...] zł + [...] zł) co w zestawieniu z wysokością wymaganego w niniejszej sprawie wpisu od skargi a także rozmiarem pozostałych, ewentualnych kosztów sądowych pozwala założyć, że skarżąca nie odniesie uszczerbku jeżeli poniesie te wydatki.
Oprócz tego, analiza przedłożonego bilansu pozwoliła stwierdzić, że Spółka posiada kapitały krótkoterminowe w kwocie ([...] zł), które mogą zostać zbyte, a środki uzyskane w ten sposób przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowego. W tym kontekście wypada również zauważyć, że w 2007 r. Spółka uzyskała kwotę [...] zł ze sprzedaży złomu oraz odpadów, co stanowi dodatkowy zysk, z którego można pokryć nieprzewidziane wydatki. Wartość zgromadzonego węgla na koniec roku wynosiła [...] zł, a więc jego zbycie, będące przedmiotem działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą przyniesie określony dochód, pozwalający pokryć koszty postępowania przed Sądem. Ponadto, z przedstawionego zestawienia obrotów i sald wynika, że skarżąca może dokonać przesunięcia niektórych środków (np w ramach funduszu reprezentacyjnego wynoszącego [...] zł)) i w ten sposób wygospodarować kwotę niezbędną na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Na koniec wreszcie wskazać przyjdzie, że zwolnienia od kosztów sądowych nie może uzasadniać przekonanie strony o wadliwości zaskarżonego aktu administracyjnego. Ta kwestia stanowi bowiem przedmiot oceny dokonywanej przez Sąd i nie ma wpływu na badanie jej stanu materialnego w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt. 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło