II SA/Gl 163/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-04-16
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której miesięczny dochód netto wynosi 1925 zł, a udokumentowane wydatki 400 zł, znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu)?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której miesięczny dochód netto wynosi 1925 zł, a udokumentowane wydatki kształtują się na poziomie 400 zł, nie znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie. Dochód ten, nawet po doliczeniu hipotetycznych kosztów, nie jest na tyle niski, aby uznać, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego.Stan faktyczny
Skarżący K. H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wskazał, że jego miesięczny dochód netto wynosi 1605 zł (według zeznania podatkowego za 2014 r. dochód roczny wyniósł 23101 zł, co daje miesięcznie 1925 zł netto), nie posiada majątku, a jego miesięczne wydatki to około 400 zł. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że sytuacja materialna skarżącego nie jest wyjątkowo trudna.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy skarżącemu K. H.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. H. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie legalności wykonania robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy K. H. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. W treści formularza podał, że samotnie zamieszkuje w lokalu o pow. 24,4 m2. Wnioskodawca nie posiada żadnego innego majątku, w tym oszczędności, papierów wartościowych jak również przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Źródłem utrzymania się skarżącego jest emerytura w wysokości 1605 zł netto miesięcznie. W druku sporządził również zestawienie ponoszonych wydatków.
Na wezwanie referendarza sądowego K. H. przedstawił dokumenty obrazujące poziom uzyskiwanych przezeń dochodów (zeznanie podatkowe za 2014 r.), a także ponoszone wydatki.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Z powyższego wynika więc, że w zakresie całkowitym prawo pomocy mogą otrzymać wyłącznie osoby znajdujące się w wyjątkowo ciężkim położeniu materialnym, pozbawione dochodów lub takie, których dochody pozwalają na zaspokojenie elementarnych potrzeb egzystencjalnych. Tymczasem w świetle okoliczności powołanych przez skarżącego nie można przyjąć, że jego sytuacja materialna jest wyjątkowo trudna.
Przede wszystkim, z dołączonej kopii zeznania podatkowego wynika, że za rok 2014 r. skarżący osiągnął dochód w wysokości 23101 zł i jest to kwota pod odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne. Oznacza to, że miesięczny dochód netto strony wynosi 1925 zł i pochodzi ze stałego źródła. Udokumentowane wydatki kształtują się zaś na poziomie 400 zł i obejmują: czynsz za lokal mieszkalny, opłaty za energię elektryczną, usługi telekomunikacyjne, zakup biletu kwartalnego (w ujęciu miesięcznym). Nawet jeśli do wspomnianej kwoty doliczyć koszty zakupu paliwa gazowego w wysokości 60 zł, czego wszakże nie uprawdopodobniono, to i tak kwota pozostająca w dyspozycji strony nie jest na tyle niska aby można było uznać, że wnioskodawca znajduje się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym. Jeżeli zaś chodzi o przeciętne, miesięczne koszty zakupu lekarstw, to wnioskodawca w żaden sposób nie uprawdopodobnił ich istnienia, chociażby poprzez nadesłanie kopii dokumentacji medycznej potwierdzającej istnienie schorzeń, na które się powołuje. Co do innych kosztów – również i w tym przypadku nie uprawdopodobniono "kosztów po kradzieży", "kosztów po śmierci osób" ani też istnienia zadłużenia, na które powołano się w druku formularza. Bez uzyskania dodatkowych, wyczerpujących informacji w tym zakresie nie sposób uznać, że są to bieżące wydatki, które winny być zaliczone w poczet kosztów bieżącego utrzymania strony, co być może wpłynęłoby na ocenę sytuacji materialnej skarżącego.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło