II SA/Gl 1632/25
PostanowienieWSA w Gliwicach2026-02-09
Skład orzekający: Beata Kalaga-Gajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność organu polegająca na odmowie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z dłużnikiem alimentacyjnym za pomocą środków komunikacji na odległość podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga na czynność organu polegającą na odmowie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z dłużnikiem alimentacyjnym za pomocą środków komunikacji na odległość podlega odrzuceniu, ponieważ taka czynność nie mieści się w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 PPSA. Wywiad alimentacyjny stanowi postępowanie dowodowe, które nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach skarżącego, a pismo organu miało charakter informacyjny.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na czynność Prezydenta Miasta B. z dnia 21 października 2025 r., dotyczącą przeprowadzenia osobiście wywiadu środowiskowego z dłużnikiem alimentacyjnym. Skarżący podniósł, że organ dąży do osobistego przeprowadzenia wywiadu, podczas gdy można posłużyć się środkami komunikacji na odległość. Organ poinformował, że nie widzi podstaw do przeprowadzenia wywiadu w formie zdalnej.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, , , po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. J. na czynność Prezydenta Miasta B. z dnia 21 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie przeprowadzenia osobiście wywiadu środowiskowego z dłużnikiem alimentacyjnym p o s t a n a w i a: odrzucić skargę
Pismem z dnia 13 listopada 2025 r. P. J. (dalej: "skarżący") złożył skargę na czynność Prezydenta Miasta B. (dalej: "organ") z dnia 21 października 2025 r., nr [...], w przedmiocie przeprowadzenia osobiście wywiadu środowiskowego z dłużnikiem alimentacyjnym w kontekście postępowania o uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 5 ust. 6 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, obecnie t. jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 79). Podał, że organ dąży do osobistego przeprowadzenia z nim wywiadu alimentacyjnego. Zaznaczył, że można jednak posłużyć się internetowymi środkami komunikacji na odległość.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skargę w niniejszej sprawie należało uznać za niedopuszczalną.
Kognicja sądów administracyjnych została wyznaczona w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). W myśl tego przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji i postanowień wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i wówczas stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na czynność Prezydenta Miasta B. z dnia 21 października 2025 r., nr [...]. W piśmie z tej daty organ poinformował, że nie widzi podstaw do przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego w "formie zdalnej". Kwestia przeprowadzenia takiej czynności nie mieści się jednak we wskazanym wyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego niezależnie od jej formy. Brak też jest przepisów szczególnych, które przewidywałyby w takiej sytuacji kontrolę sądowoadministracyjną. Stwierdzić trzeba, że wywiad alimentacyjny stanowi swoiste postępowanie dowodowe i nie tworzy nowej sytuacji prawnej skarżącego, gdyż nie rozstrzyga o jego prawach i obowiązkach (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt II SAB/Lu 16/09). Nadto, pismo z dnia 21 października 2025 r. wykazuje charakter informacyjny.
Zatem na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, sąd odrzuca skargę, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło