II SA/Gl 164/11

PostanowienieWSA w Gliwicach2011-08-11

Skład orzekający: sędzia WSA Włodzimierz Kubik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania prawa pomocy może zostać uwzględniony bez wykazania istotnej zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych od daty wydania postanowienia?
Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazali istotnej zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych, która uzasadniałaby uchylenie lub zmianę wcześniejszego postanowienia. Brak podjęcia przez jednego ze skarżących pracy zarobkowej, mimo możliwości jej znalezienia, nie stanowił wystarczającej przesłanki do zmiany postanowienia, zwłaszcza w kontekście posiadanych przez skarżących nieruchomości i emerytury.
Stan faktyczny
Skarżący H. i A. Z. złożyli wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego, którym zwolniono ich z części wpisu od skargi, ale oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący posiadają nieruchomość rolną i działkę przydomową, a ich źródłem utrzymania jest emerytura jednej ze stron. Drugi ze skarżących nie pracuje zarobkowo, tłumacząc to opieką nad ojcem i sezonowością prac budowlanych. Sąd ocenił, że skarżący nie wykazali istotnej zmiany okoliczności uzasadniającej zmianę postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 maja 2011 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kubik po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. Z. i A.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie scalenia nieruchomości w kwestii wniosku skarżących o zmianę postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 164/11 w przedmiocie przyznania prawa pomocy p o s t a n a w i a odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 164/11 w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 164/11 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zwolnił skarżących H. Z. i A. Z. z wpisu od skargi i oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący nie wnieśli w ustawowym terminie sprzeciwu od tego postanowienia. Składając zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 6 lipca 2011 r. oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ponownie zwrócili się oni o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata z urzędu. Wniosek ten potraktowano jako wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 maja 2011 r. Z treści druku urzędowego formularza wynika, że H. i A. Z. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, zamieszkując w budynku o pow. 105 m2. W skład ich majątku wchodzi również nieruchomość rolna o pow. 17 arów oraz działka przydomowa o pow. 684 m2. Źródłem utrzymania się wnioskodawców jest emerytura H. Z. uzyskiwana w kwocie 983 zł brutto miesięcznie, natomiast A. Z. nie otrzymuje stałego dochodu, otrzymując jedynie wynagrodzenie ze prace dorywcze wykonywane w sezonie budowlanym. Obecnie A. Z. nie pracuje zarobkowo, bowiem z uwagi na chorobę ojca pomaga mu w prowadzeniu gospodarstwa domowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach , zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, że postanowienia w przedmiocie prawa pomocy należą do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które - stosownie do treści art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zatem bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może uchylić i zmienić postanowienia. Przez zmianę okoliczności sprawy należy rozumieć zmianę zarówno okoliczności faktycznych, jakie stanowiły przesłankę rozstrzygnięcia, jak również okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które wcześniej zapadło. Gdy chodzi o okoliczności faktyczne to zmiana powinna być tego rodzaju, aby wpływała w istotny sposób na sytuację materialną strony i jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Zdaniem Sądu zmiana taka nie została przez skarżących wykazana. Sąd dokonując oceny zasadności wniosku zwrócił przede wszystkim uwagę na wynikającą z art. 199 p.p.s.a. zasadę ponoszenia kosztów przez stronę, a także wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym i cel przyznania tego prawa. Prawo pomocy winno być przyznane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku, bowiem celem tej instytucji jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Oceniając możliwości strony w tym zakresie sąd administracyjny bierze pod uwagę zarówno majątek i jak i możliwości zarobkowe osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym. Z tego punktu widzenia nie można zdaniem Sądu uznać za usprawiedliwione przyczyny, z powodu których skarżący A. Z. nie podejmuje żadnej pracy zarobkowej i nie uzyskuje z tego tytułu dochodu. Biorąc pod uwagę wiek wnioskodawcy (urodzony [...]r.), należy według Sądu, przypuszczać, że nie istnieją przeszkody natury osobistej bądź zdrowotnej w podjęciu przez niego pracy zarobkowej. Skarżący nie wykazał, że podejmował starania mające celu znalezienie zatrudnienia. Należy mieć przy tym na uwadze, że jest pełnia sezonu budowlanego i nie powinien mieć trudności ze znalezieniem chociażby przejściowego zatrudnienia w firmie budowlanej, czy też prywatnie. Przyczyną aktualnego niepodejmowania przez niego pracy zarobkowej nie może być natomiast konieczność sprawowania opieki nad chorym ojcem, tym bardziej, że z załączonej do wniosku o przyznanie prawa pomocy kserokopii orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia [...]r. wynika, że H. Z. nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki czy pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W konsekwencji zdaniem Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że doszło w sprawie do zmiany okoliczności w rozumieniu art. 165 ustawy p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło