II SA/Gl 164/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-05-18
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący wspólne gospodarstwo domowe i posiadający nieruchomości, ale o niskich dochodach z emerytury i dorywczych prac, mogą zostać zwolnieni z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Sąd zwolnił skarżących z wpisu od skargi, uznając, że szybkie znalezienie środków na jego opłacenie mogłoby stanowić dla nich znaczącą trudność. Jednocześnie oddalił wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, uznając, że skarżący, mimo niskich dochodów, posiadają majątek w postaci nieruchomości i potencjalne możliwości zarobkowe, które nie zostały w pełni wykorzystane, co wyklucza przyznanie pomocy w pełnym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący H.Z. i A.Z. złożyli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. w przedmiocie scalenia nieruchomości. Wystąpili również o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, posiadają nieruchomości, a ich źródłem utrzymania jest emerytura H.Z. oraz prace dorywcze A.Z. Sąd wezwał skarżących do przedstawienia dokumentów potwierdzających ich sytuację materialną i możliwości zarobkowe.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżących z wpisu od skargi oraz oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata z urzędu).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.Z. i A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie scalenia nieruchomości w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżących z wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie
Zarządzeniem z dnia 14 marca 2011 r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł – zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
W piśmie procesowym z dnia 25 marca 2011 r. A. Z. i H. Z. wystąpili o zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z tym wezwano ich do złożenia wniosków na drukach urzędowych formularzy.
Skarżący zadośćuczynili wezwaniu wnosząc, na odrębnych formularzach o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Z treści przesłanych formularzy wynika że H. i A. Z. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, zamieszkując w budynku o pow. 105 m2. W skład ich majątku wchodzi również nieruchomość rolna o pow. 17 arów oraz działka przydomowa o pow. 684 m2. Źródłem utrzymania się wnioskodawców jest emerytura H. Z. uzyskiwana w kwocie [...] zł brutto miesięcznie, natomiast A. Z. nie otrzymuje stałego dochodu, otrzymując jedynie wynagrodzenie ze prace dorywcze wykonywane w sezonie budowlanym.
Pismem z dnia 27 kwietnia 2011 r. A. Z. został wezwany do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wnioskach o prawo pomocy poprzez:
- przedstawienie dokumentów (np. faktur) obrazujących przeciętne, miesięczne koszty przeznaczane przez skarżącego i jego ojca na utrzymanie się, tj. zakup energii elektrycznej, zapewnienie dostaw wody, wywóz śmieci, usługi telekomunikacyjne,
- przedłożenie potwierdzającego wysokość obecnie uzyskiwanego wynagrodzenia za pracę lub zaświadczenia wystawionego przez właściwy miejscowo urząd pracy, potwierdzającego fakt, że jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku,
- nadesłanie aktualnego odcinka emerytury uzyskiwanej przez H. Z. celem potwierdzenia wysokości tego świadczenia wskazanej we wniosku.
W odpowiedzi A. Z. nadesłał kserokopię faktury za dostawę wody, energii elektrycznej oraz usług telekomunikacyjnych a także wyciąg z rachunku bankowego potwierdzający wysokość świadczenia emerytalnego H. Z. Równocześnie A. Z. wyjaśnił, że choroba H. Z. zdezorganizowała jego sytuację domową i że obecnie niegdzie nie jest zatrudniony.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy.
H. Z. i A. Z. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Ich majątek składa się w zasadzie wyłącznie z posiadanych (zadeklarowanych we wniosku) nieruchomości. Źródłem utrzymania się jest zaś emerytura H. Z. Biorąc więc pod uwagę wyłącznie te dwie okoliczności należałoby uznać, że zachodzą podstawy do ewentualnego uwzględnienia złożonego wniosku w całości.
Nie mniej jednak, ocena stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy nie ogranicza się jedynie do ustalenia wysokości dochodów oraz stanu posiadania, lecz obejmuje również ocenę możliwości zarobkowych członków rodziny wnioskodawcy. Trudno bowiem założyć, że ktoś, kto może liczyć na wsparcie ze strony najbliższych winien uzyskać prawo pomocy w sytuacji, gdy bliscy mogą znaleźć zatrudnienie. Z tego punktu widzenia nie znaleziono podstaw aby za zasadne uznać twierdzenie A. Z. o usprawiedliwionych przyczynach, dla których nie uzyskuje on dochodu zwłaszcza, że w chwili obecnej, ze względu na porę roku osoba posiadająca kwalifikacje cieśli budowlanego z pewnością mogłaby znaleźć zatrudnienie. Z drugiej jednak strony konieczność szybkiego znalezienia środków na opłacenie wpisu od skargi mogłaby stanowić dla skarżących znaczącą trudność, a wobec tego w tym zakresie uwzględniono ich wniosek i zwolniono ich z wpisu od skargi.
Mając powyższe na względzie zwolniono skarżących z wpisu od skargi oraz odmówiono przyznania im prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło