II SA/Gl 164/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-01-13

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący może zostać zwolniony z kosztów sądowych i ustanowiony adwokat z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym ze względu na trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie z wpisu od skargi kasacyjnej jest zasadne ze względu na znaczący koszt w stosunku do dochodów skarżącego, jednak nie przyznał prawa pomocy w pozostałym zakresie, gdyż posiadanie przez skarżącego kilku nieruchomości budynkowych i gruntowych wyklucza całkowite zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący J.O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, powołując się na niskie dochody i trudną sytuację materialną. Posiadał kilka nieruchomości, w tym domy w budowie i lokal mieszkalny. Dochód miesięczny wynosił 1637 zł netto, a skarżący deklarował brak oszczędności i pogarszający się stan zdrowia. Wniosek był rozpatrywany na podstawie dokumentów potwierdzających dochody i wydatki.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, a wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego z wpisu od skargi kasacyjnej, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy J.O. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu, powołując się na szczupłość uzyskiwanych dochodów oraz trudne położenie materialne. Z treści formularza wynika, że skarżący samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. W skład jego majątku wchodzi dom w budowie usytuowany w B. – finansowany z zaciągniętych pożyczek, lokal mieszkalny w SM [...] o pow. 73,9 m2, nieruchomości gruntowe położone w B. oraz w B.., dom w budowie w B.– finansowany z kredytu oraz nieruchomość po rodzicach w B. Skarżący zadeklarował, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro, natomiast źródłem jego utrzymania się jest świadczenie emerytalne w wysokości 1637 zł netto miesięcznie. W formularzu wnioskodawca podkreślił pogarszający się stan zdrowia i związany z tym wzrost wydatków. Podkreślił przy tym, że wchodzący w skład jego majątku budynek w stanie surowym zamkniętym Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca nadesłał dokumenty obrazujące wysokość uzyskiwanych przezeń dochodów oraz rozmiar i strukturę wydatków. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Ocena sytuacji materialnej skarżących prowadzi do wniosku, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż zachodzą okoliczności wskazane w hipotezie przywołanego przepisu. Stąd też ich wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, ze wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu był już przez skarżącego złożony i został rozpatrzony postanowieniem referendarza sądowego z dnia 2 czerwca 2015 r. Aktualnie przedstawiona sytuacja materialna strony nie uległa zmianie, stąd też wszystkie podniesione wówczas argumenty zachowują swoją aktualność. Zasadniczym kosztem, jaki strona ma obowiązek ponieść na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi kasacyjnej stanowiący połowę wpisu od skargi, tj 1.732 : 2 = 866 zł. W zestawieniu z miesięcznymi dochodami skarżącego jest to niewątpliwie kwota na tyle znacząca, że mogłaby zachwiać jego sytuacją materialną. Z tego też powodu zdecydowano, że skarżący zostanie zwolniony z obowiązku jej uiszczania. Oddalając wniosek w pozostałym zakresie podtrzymać należy prezentowaną wcześniej argumentację sprowadzającą się do konstatacji, iż trudno uznać, że osoba dysponująca co najmniej kilkoma nieruchomościami budynkowymi (dwa domy w budowie, dom po rodzicach) oraz nieruchomością gruntową winna być uznana za ubogą na tyle, aby uzasadnionym było całkowite zwolnienie od kosztów sądowych jak i wyłożenie ze środków publicznych pieniędzy na opłacenie kosztów fachowego pełnomocnika. Oceny tej nie zmienia zaś fakt, iż budynek mieszkalny w stanie surowym nadal ma nieuregulowany stan prawny. Okoliczność ta pozostaje bowiem poza zakresem oceny referendarza, który w żaden sposób nie jest w stanie zweryfikować prawdziwości oświadczeń strony o bezskutecznych próbach dokonania podziału tego składnika majątku. Skarżący nie może bowiem oczekiwać, że utrzymywanie tylu nieruchomości i związane z tym koszty będą miały pierwszeństwo przed obowiązkiem poniesienia należności o charakterze publicznoprawnym. Wobec tego , działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło