II SA/Gl 1644/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Renata Siudyka, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 marca 2020 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wstrzymania użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej: PINB) wstrzymał użytkowanie pomieszczeń budynku warsztatowego na działce nr 1 w Z. oraz nałożył na właścicieli budynku – M. i W. S., obowiązek przedstawienia w terminie do 31 grudnia 2019r. następujących dokumentów: 1/ opisu i rysunku określających usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej i sąsiednich nieruchomościach, z oznaczeniem części obiektu budowlanego, w której dokonano zmiany sposobu użytkowania, 2/ zwięzłego opisu technicznego, określającego rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję wraz z danymi techniczno-użytkowymi, w tym wielkościami i rozkładem obciążeń, a w razie potrzeby również danymi technologicznymi, 3/ oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ekspertyzy technicznej wykonanej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, zaświadczenia wójta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 4/ w zależności od potrzeb: pozwolenia, uzgodnienia lub opinie wymagane odrębnymi przepisami. W uzasadnieniu postanowienia, PINB wyjaśnił, iż doszło do nielegalnej zmiany sposobu użytkowania w/w budynku, który wcześniej był warsztatem ślusarskim. Pomieszczenia na parterze spełniają funkcję gospodarczą, natomiast poddasze stanowi część mieszkalną. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. utrzymał zaskarżone postanowienie organu I instancji w mocy w całości, podzielając jego stanowisko co do zmiany sposobu użytkowania. W skardze z 14 listopada 2019 r. W.S., reprezentowany przez pełnomocnika podniósł zarzut 1/ naruszenia art. 8 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. polegającego na nałożeniu obowiązku wstrzymania użytkowania pomieszczeń budynku i przedstawieniu określonych dokumentów przez właścicieli, podczas gdy w przedmiotowej sprawie organ administracji nie zbadał w sposób dostateczny materiału dowodowego; 2/ naruszenia art. 71 a ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane, gdy w przedmiotowej sprawie brak jest zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Wskazując na powyższe, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Jak podnosi w uzasadnieniu skargi, sprawa nie została dokładnie wyjaśniona. Kontrola, w wyniku które stwierdzono zmianę sposobu użytkowania, została przeprowadzona w dniu 10 stycznia 2019 r., a postanowienie zostało wydane [...] r. Od czasu kontroli minęło pół roku. Na dzień wydania postanowienia właściciele nie zmienili sposobu użytkowania obiektu budowlanego na pomieszczenia gospodarcze i mieszkalne, ani nie zmierzają zmieniać sposobu jego użytkowania. Jak wynika z centralnej ewidencji działalności gospodarczej, W.S. nadal ma zarejestrowaną działalność gospodarczą pod adresem Z. ul. [...]. Fakt chwilowego zaprzestania prowadzenia warsztatu ślusarskiego w przedmiotowych pomieszczeniach nie oznacza zmiany sposobu użytkowania. W chwili obecnej większość pomieszczeń stoi pusta, a w części znajdują się urządzenia do grawerów w metalu. W.S. w dalszym ciągu prowadzi taką samą działalność gospodarczą, i nie wyklucza, że w przedmiotowych pomieszczeniach będzie wykonywał swój podstawowy przedmiot działalności, czyli obróbkę metali. Nałożenie przez PINB obowiązków wymienionych w postanowieniu jest nadmierną ingerencją w prawo własności skarżącego i jego żony. To państwo S. decydują w jaki sposób chcą użytkować swoja nieruchomość i w żadnym wypadku nie chcą pomieszczeń użytkować jako gospodarcze lub mieszkalne. W chwili wydania postanowienia przez PINB oraz przez WINB nie były użytkowane w sposób wskazany przez organy nadzoru. Skarżący znając treść decyzji WINB z dnia [...] r. ([...]) doprowadził sposób użytkowania nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem. W.S. zeznawał w tym zakresie w postępowaniu, które toczy się przed PINB w Z. Pomimo to organ wstrzymał użytkowanie pomieszczeń i nałożył szereg obowiązków, nie badając jak wygląda sytuacja w chwili wydania postanowienia. Wobec powyższego doszło do naruszenia prawa materialnego tj. art. 71 a ust 1 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane, a to z uwagi iż nałożenie obowiązków na małżonków jest bezpodstawne, gdyż sposób użytkowania obiektu budowlanego nie zmienił się, a właściciele nie zmierzają zmieniać jego sposobu użytkowania. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia normatywnego zmiany sposobu użytkowania. W treści art. 71 ust. 1 pkt 2 pr. bud. określił przykładowe i najczęściej występujące w praktyce przypadki, przy czym ten swoisty wykaz poprzedził zwrotem rozumie się w szczególności. Wykładni wymaga przepis w zakresie ustalenia czy czasowe zaprzestanie wykonywania działalności w danym pomieszczeniu jest wystarczające do stwierdzenia czy doszło do zmiany sposobu użytkowania. Wykładnia ta musi zostać odniesiona do stwierdzenia czy zaprzestanie wykonywania działalności powoduje zmiany warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń; Nie każda zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części jest prawie istotna, ale tylko taka, która wpływa na zmian, wymagań stawianych obiektowi, a co za tym idzie możliwość dalszego, zmienionego sposobu użytkowania. (Wyrok WSA w Warszawie z dnia 20.08.2010 r. VII SA/Wa 398/10, LEX 737947) Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia podano, iż organ nałożył na skarżącego szereg obowiązków wymagających znacznych nakładów finansowych. Ponadto wykonanie postanowienia spowoduje, iż rzeczywiście dojdzie do zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń, co będzie miało trudne do odwrócenia skutki. W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Przedmiotem kontroli sądowej w ramach niniejszego postępowania jest postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., mocą którego stwierdzono niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...]r. Postanowienie to wydane zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 71a ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 11886, dalej: pr. bud.). art. 71a ust. 1 pr. bud. stanowi, że w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, właściwy organ, w drodze postanowienia: 1) wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części; 2) nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2. Postanowienie wydane na tej podstawie wszczyna postępowanie w sprawie samowoli użytkowej, nie kończy zatem postępowania a ponadto ustawodawca nie przewidział możliwości wniesienia od niego zażalenia (inaczej niż np. w przypadku analogicznego postanowienia wydawanego na podstawie art. 48 ust. 2 in fine pr. bud.). Wobec tego, co nie budzi wątpliwości, organ II instancji winien był stwierdzić niedopuszczalność zażalenia art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a.). Mimo tego przyjął odwołanie oraz orzekł w sprawie merytorycznie. W ocenie Sądu, mamy w tym przypadku z naruszeniem prawa procesowego, przy czym nie jest naruszenie istotne na tyle, aby miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. Ewentualne uchylenie przez Sąd kontrolowanego postępowania doprowadziłoby w konsekwencji do stwierdzenia jego niedopuszczalności przez ŚWINB, co w efekcie oznacza, że w obrocie prawnym pozostałoby postanowienie nakładające na adresatów obowiązki, które na nich obecnie spoczywają. Brak jest zatem wystarczających podstaw do uchylenia kontrolowanego postanowienia. W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.