II SA/Gl 1649/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-12-20

Skład orzekający: Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, prowadzącej trzyosobowe gospodarstwo domowe z łącznym dochodem około 3000 zł miesięcznie i wydatkami na utrzymanie około 1600 zł miesięcznie, przy jednoczesnym zajęciu komorniczym części dochodów, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącej, prowadzącej trzyosobowe gospodarstwo domowe z łącznym dochodem około 3000 zł miesięcznie i wydatkami na utrzymanie około 1600 zł miesięcznie, przy jednoczesnym zajęciu komorniczym części dochodów, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Kwota około 1400 zł miesięcznie na trzyosobowe gospodarstwo domowe jest na tyle niska, że pozwala na przyjęcie, iż skarżąca nie jest zdolna ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca E.W. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu przed WSA w Gliwicach. W uzasadnieniu podała, że prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe z synami, z łącznym dochodem około 3000 zł miesięcznie, przy czym część dochodów jest zajęta przez komornika. Wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego oszacowała na około 1600 zł miesięcznie. Referendarz sądowy oddalił jej wniosek, uznając sytuację materialną za niewystarczająco trudną. Skarżąca wniosła sprzeciw, wskazując dodatkowe miesięczne wydatki.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą z kosztów sądowych i przyznano jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: 1. zwolnić skarżącą z kosztów sądowych, 2. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Wnioskiem zawartym w skardze z dnia [...] r. E. W. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o zwolnienie jej od ponoszenia wszelkich kosztów niniejszego postępowania. W związku z powyższym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 października 2013 r. skarżąca została wezwana do wypełnienia i nadesłania do tutejszego Sądu wniosku o przyznanie prawa pomocy sporządzonego na urzędowym formularzu PPF w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na powyższe zarządzenie strona wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata składając wniosek o przyznanie prawa pomocy sporządzony na właściwym formularzu, do którego załączono kopie dokumentów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem się oraz wysokość uzyskiwanych przez wnioskodawczynię dochodów. W uzasadnieniu tego wniosku E. W. wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z synami, a w skład jej majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. [...] m2 oraz działka o pow. [...] m2. Opisując dochody gospodarstwa domowego skarżąca podała następujące źródła: renta wnioskodawczyni w kwocie około 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych oraz wynagrodzenia: syna P. W. (W.) w kwocie około 1 180 (jeden tysiąc sto osiemdziesiąt) złotych i syna J. W. (W.) w podobnej wysokości, przy czym podkreślono, że zarobki synów są pomniejszane o zajęcia komornicze. Skarżąca oświadczyła również, że nie posiada przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3 000 (trzy tysiące) euro, a nadto jest osobą schorowaną, której niskie dochody nie pozwalają na poniesienie kosztów sądowych. Rozpatrując złożony wniosek Referendarz sądowy wezwaniem z dnia 7 listopada 2013 r. zobowiązał stronę do udokumentowania wysokości dochodów otrzymywanych przez synów, co skarżąca wykonała nadsyłając karty wynagrodzeń P. W. (W.) i J. W. (W.) za miesiące [...] r. potwierdzające dane wskazane przez nią we wniosku. Postanowieniem z dnia 28 listopada 2013 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek E.W. (W.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym podnosząc, że sytuacja materialna skarżącej nie jest na tyle ciężka, aby można było przychylić się do złożonego przez nią wniosku. W uzasadnieniu wskazano, że porównując łączną sumę dochodów z wysokością udokumentowanych miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego nie można stwierdzić, że zaistniały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tym bardziej, że strona nie powołała się na okoliczności, które świadczyłyby o zmniejszeniu uzyskiwanego dochodu z innych tytułów, na przykład z tytułu konieczności ponoszenia kosztów odpłatnej rehabilitacji czy opieki. W ustawowym terminie E. W. wniosła sprzeciw od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 28 listopada 2013 r. W uzasadnieniu podniosła, że składając wniosek we [...] r. nie wskazała dodatkowych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, a to: kosztów ogrzewania w wysokości około 400 (czterysta) złotych, kosztów wyżywienia w wysokości około 1000 (jeden tysiąc) złotych, wydatków na leki w kwocie około 100 (sto) złotych, a także kosztów związanych z dojazdem do pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. - zwana dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W dniu [...] r. strona wniosła sprzeciw od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 listopada 2013 r., który nie został przez Sąd odrzucony, a zatem powyższe postanowienie utraciło moc. W świetle art. 199 p.p.s.a., zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Natomiast intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja ta stanowiąca wyjątek od ogólnej zasady może być stosowana w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 i 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W tym przypadku - stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Analiza sytuacji materialnej E. W. (W.) prowadzi do przekonania, że została spełniona przesłanka przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a zatem jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżąca prowadzi wspólnie z synami gospodarstwo domowe uzyskujące łączny dochód w wysokości około 3 000 (trzy tysiące) złotych miesięcznie, natomiast na podstawie nadesłanych dokumentów oraz oświadczenia skarżącej złożonego w sprzeciwie Sąd ustalił, że wydatki na utrzymanie wspólnego gospodarstwa domowego, takie jak: zakup energii elektrycznej, dostawa wody, opał w okresie zimowym, podatek od nieruchomości, lekarstwa oraz koszty dojazdu do pracy, wynoszą około 1600 (jeden tysiąc sześćset) złotych miesięcznie. Zdaniem Sądu kwota, jaką dysponuje skarżąca, tj. około 1 400 (jeden tysiąc czterysta) złotych miesięcznie, jest na tyle niska biorąc pod uwagę trzyosobowe gospodarstwo domowe, że pozwala to na przyjęcie, że skarżąca nie jest zdolna ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Trudną sytuację finansową strony potwierdza również fakt, że zarówno w stosunku do E. W. (W.), jak i do P. W. (W.) i J. W. (W.) zostały wszczęte postępowania egzekucyjne, których wynikiem jest zajęcie części renty oraz wynagrodzeń ze stosunku pracy. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 16 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło