II SA/Gl 1652/21
WyrokWSA w Gliwicach2022-03-04
Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Andrzej Matan, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie egzekucyjne w sprawie grzywny nałożonej w celu przymuszenia może zostać umorzone, gdy zobowiązany posiada stały dochód i majątek, a dalsza egzekucja nie będzie bezskuteczna?Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne może zostać umorzone, gdy dalsza egzekucja będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których możliwe jest wyegzekwowanie środków przewyższających koszty egzekucyjne. W sytuacji, gdy zobowiązany posiada stały dochód i majątek, a wyegzekwowanie grzywny nie pozbawi go możliwości normalnego funkcjonowania, brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy L. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie grzywny nałożonej w celu przymuszenia do wykonania obowiązku nałożonego decyzją Wójta Gminy L. Skarżąca argumentowała, że jej dochód nie jest wystarczającą podstawą do odmowy umorzenia, a organ błędnie zinterpretował przesłanki umorzenia. Wójt Gminy L. nałożył na H.W. obowiązek wykonania rowu odwadniającego. Po niewykonaniu obowiązku nałożono grzywnę w celu przymuszenia. Wójt odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując na posiadanie przez skarżącą dochodu i majątku.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 marca 2022r. sprawy ze skargi H.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie grzywny w celu przymuszenia wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom oddala skargę.
Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej decyzją z dnia [...] r. nałożyło na H. W. obowiązek wykonania rowu odwadniającego o wymiarach szerokość w dniu 30 cm i głębokości zależnej od spadku minimum 40 cm wzdłuż działki nr 1 położonej w L. w kierunku z północy na południe łącząc ten odcinek rowu z rowem położonym na działce 2 i 3 w sposób umożliwiający swobodny spływ wód opadowych i roztopowych. Decyzja ta stała się ostateczna.
W związku z niewykonaniem nałożonego obowiązku stronie w dnia [...] r. zostało dostarczone upomnienie wystawione przez Wójta Gminy L. Obowiązki należało wykonać w ciągu 30 dni od dnia doręczenia upomnienia. Obowiązek zawarty w upomnieniu nie został wykonany. W konsekwencji organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r. nałożył na zobowiązaną grzywnę w celu przymuszenia. Postanowienie to stało się ostateczne.
Wójt Gminy L. w dniu [...] r. wystosował upomnienie nr [...], które zostało dostarczone stronie 2 lipca 2021 r. W odpowiedzi na upomnienie strona zwróciła się do organu o umorzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie. Wójt Gminy L. wezwał zobowiązaną do przedłożenia oświadczenia o stanie majątkowym, rodzinnym i o sytuacji materialnej. W dniu 11 sierpnia 2021 r. strona przedłożyła oświadczenie o stanie majątkowym, rodzinnym i o sytuacji materialnej na dzień 6 sierpnia 2021 r. Ze złożonego świadczenia wynika że prowadzi ona samodzielne gospodarstwo domowe a jej dochód wynosi netto 2459,00 zł.
Ustalono jednocześnie, że obowiązek nałożony na stronę nie został zrealizowany a strona uniemożliwia również dokonanie wykonania zastępczego.
W konsekwencji postanowieniem z dnia [...] r. Wójt Gminy L. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Zażalenie na to postanowienie złożyła jego adresatka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, ze przedłożone oświadczenie o stanie majątkowym jest niewystarczające mimo braku wskazania przyczyn, dla których miałby nie stanowić wystarczającej podstawy do umorzenia postępowania, a jedocześnie brak wezwania strony do przedłożenia innych dokumentów, na podstawie których organ mógłby dokonać pełnej oceny i ustalić stan faktyczny w zakresie jaki uważał za niezbędny do możliwości dokonania oceny sytuacji materialnej. O ocenie strony doszło również do naruszenia art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na niewykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym, podczas gdy nie jest to żadna przesłanka w rozumieniu powołanego przepisu dająca podstawy do umorzenia postępowania w zakresie nałożonej grzywny.
Zaskarżonym obecnie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazało, że zgodnie z art. 59 § 2 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku, gdy dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne. Z dokumentów przedstawionych przez stronę wynika, iż posiada ona stały dochód w postaci renty, nie posiada kredytów, małoletnich dzieci na utrzymaniu. Dochód przekracza dwukrotnie wysokość nałożonej grzywny. Wyegzekwowanie grzywny nie pozbawi zobowiązanej możliwości normalnego funkcjonowania. Zatem uzasadnienie zaskarżonego postanowienia daje wystarczające podstawy faktyczne aby uznać, że w sprawie nie został spełniony warunek ewentualnego umorzenia postępowania egzekucyjnego, o którym mowa w art. 59 § 2 ustawy.
Skargę na to postanowienie do tutejszego Sądu złożyła jego adresatka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła SKO w Bielsku-Białej naruszenie:
- art. 8 § 2 k.p.a. poprzez uznanie odmowy umorzenia grzywny w kwocie 1.000 zł za zasadne podczas gdy w tej samej sprawie ten sam organ umorzył już grzywnę nałożoną na tą samą stronę w kwocie 5.000 zł, a zarówno okoliczności faktyczne jak i stan prawny nie uległy żadnej zmianie.
- art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędną wykładnię polegającą na:
a) uznaniu, iż w sytuacji gdy dochód skarżącej przewyższa kwotę grzywny, to jest to podstawa do stwierdzenia, iż może również uiścić grzywnę podczas gdy wysokość dochodu w żaden sposób nie wyłącza bezskuteczności egzekucji, albowiem zbadaniu podlegają przede wszystkim koszty jakie strona ponosi.
b) uznaniu, iż niezbędna, doraźna pomoc udzielana skarżącej przez rodzinę jest źródłem jej dochodu, z którego może uiścić grzywnę, podczas gdy w istocie nie jest to żaden dochód strony, w szczególności wsparcie udzielane skarżącej przez rodzinę nie może być dla organu podstawą ustalenia, iż skarżąca jest w stanie uiścić jakąkolwiek grzywnę.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wyjaśnił, że na skarżącą została nałożona w [...] r. grzywna w wysokości 5000 zł, ale SKO uchyliło postanowienie w tym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
| Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy |
|administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod|
|względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. |
|nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego |
|podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi |
|zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o |
|postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy |
|sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do |
|wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na |
|wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza |
|ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko|
|wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to |
|procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli |
|legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. |
| |
Rozstrzygana sprawa dotyczy umorzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na przesłankę określoną w art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479). Zgodnie z tym przepisem "postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku, gdy dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne".
Ze wspomnianego przepisu wynika jasno, ze przesłankami uznaniowego rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego są:
a) bezskuteczność egzekucji z powodu braku majątku zobowiązanego,
b) bezskuteczność egzekucji z powodu braku źródła dochodu zobowiązanego,
- z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne.
W rozstrzyganej sprawie żadna z wymienionych przesłanek nie wystąpiła. Skarżąca posiada stały dochód pozwalający jej uiścić grzywnę bez nadmiernego obciążania jej budżetu domowego. Jednocześnie posiada majątek (dom jednorodzinny). Brak zatem jakichkolwiek podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Z analizy akt sprawy wynika, że skarżąca nie chce (nie zamierza) realizować obowiązku wynikającego z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej nałożonego decyzją z dnia [...] r. Zatem umorzenie postępowania w przypadku tak rażąco lekceważącego stosunku strony do jej obowiązków, poza wyżej wskazanymi okolicznościami, było by nieuzasadnione.
Zarzuty skargi są dla Sądu niezrozumiałe. Skarżąca (a raczej jej pełnomocnik) domagają się umorzenia postępowania egzekucyjnego argumentując, że postanowienie o nałożeniu na skarżącą grzywny w [...] r. zostało uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Uchylenie jednego ze środków egzekucyjnych nie ma wpływu na ocenę zaistnienia przesłanek w zakresie fakultatywnego umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Mając na uwadze powyższe rozważania, uznając, że skarga jest bezzasadna Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło